Flóttamannakvóti
Það er ónotalegt að fylgjast með fréttunum af brottvísun fjölskyldunnar frá Kenýa. Eiginlega vonar maður að málið sé flóknara en ætla mætti af fjölmiðlum og að embættismennirnir íslensku hafi haft einhver skynsamleg rök fyrir sér, sem enn hafi ekki fengið að koma fram. Einhvern veginn finnst mér það samt ekkert sérstaklega líklegt.
Það sem einkennir flóttamannapólitíkina íslensku er að hér fær nánast enginn hæli sem flóttamaður (hvað þá pólitískur flóttamaður) sem kemur “inn af götunni”. Stjórnvöld geta fellt sig við að taka á móti hópum einkum ef frumkvæðið er héðan, en einstaklingar eða fjölskyldur sem hingað álpast eiga engan séns.
Þetta er meðvituð stefna - eins og öllum mætti vera ljóst. Engu að síður hefur hið opinbera aldrei gengist við því að þetta sé stefnan. Þvert á móti er alltaf látið eins og allir eigi möguleika á að verða hér pólitískir flóttamenn ef málefnaleg sjónarmið séu fyrir hendi. Þess vegna er engum flóttamanni vísað brott á þeim forsendum að við viljum ekki fá neina slíka, heldur er sagt að þeir séu einfaldlega ekki nógu góðir umsækjendur.
Ég hef oftar en einu sinni stungið upp á lagabreytingu sem ég held að gæti haft veruleg áhrif á hvernig unnið er úr þessum málum. - Það er að setja kvóta á pólitíska flótamenn.
Hér á ég ekki við hámarkskvóta, heldur lágmarkskvóta.
Auðveldlega má hugsa sér að sett verði í reglur að ekki skuli veita færri en t.d. fimmtán einstaklingum og/eða fjölskyldum þeirra (bara til að nefna einhverja tölu) hæli sem pólitískir flóttamenn á ári hverju. Það væri svo eitt af skilgreindum verkefnum Útlendingastofnunnar að tryggja að þessari tölu væri náð. Ef Útlendingastofnun mæti það sem svo að góðar og gildar umsóknir um pólitískt hæli næðu ekki þessari tölu, þá þyrfti hún einfaldlega að hafa samband við kollega sína úti í löndum og finna þar “nógu góða” pólitíska flóttamenn. (Auðvitað mætti hugsa sér að hægt væri að flytja kvótann að einhverju leyti milli ára til að auðvelda embættismönnunum störfin.)
Og hvað væri unnið með þessu?
Jú, eitthvað segir mér að ef kerfið væri skyldugt til að “tryggja” vissan fjölda pólitískra flóttamanna - þá muni umsóknir ansi margra þeirra sem nú fá synjun verða litnar talsvert öðrum augum en nú er. Ætli margir þeirra sem núna fá synjun þættu ekki harlagóðir í huga embættismanna sem vissu að þeir þyrftu að fylla upp í kvóta?
July 4th, 2008 at 09:22
Þrátt fyrir að svona kvóta væri komið á þá held ég að íslensk stjórnvöld mundu halda uppteknum hætti og fylla upp í hann með handvöldu fólki úr flóttamannabúðum. Nú er ég mjög fylgjandi því að slíkum hópum sé boðið hingað til lands en mér finnst undarlegt að ef fólk kemst hingað fyrir eigin rammleik og virðist þ.a.l. hafa einhvert frumkvæði að því að vilja setjast hér að þá er því hafnað. Það eru ekki svo margir á hverju ári sem hingað koma til að sækja um hæli að það sé verjandi að skýla sér á bakvið Dyflinarsamkomulagið. Ég held það væri skynsamara en þetta með kvótann að setja frekar í reglur að öll mál flóttamanna verði að afgreiða hér á landi og bannað sé að vísa fólkinu burt fyrr en mál þeirra hafa fengið efnislega umfjöllun. Þetta eru í mesta lagi 100 mál á ári en til samanburðar koma tugir þúsunda flóttamanna á hverju ári frá Afríku til Spánar.