Pólitískar hleranir
à framhaldi af umræðunni hér fyrir neðan um hleranamálið:
Grein Kjartans Ólafssonar um sÃmahleranirnar er merkileg. Hún er þó vel að merkja ekki tæmandi úttekt, þar sem hér er bara um að ræða þær hleranir sem heimilaðar voru af héraðsdómi ReykjavÃkur. Allar hleranir à öðrum sveitarfélögum eru þvà fyrir utan þetta. Einhver góður maður mætti vinna à að afla þeirra upplýsinga.
Það er athyglisvert að lesa yfir lista hinna hleruðu. à grófum dráttum má segja að hann sé tvÃskiptur og að sú skipting fari eftir tÃmabilum. Fyrst eru hleranirnar á árunum à kringum 1950 – hins vegar eru það 1968 hleranirnar. Seinni hópurinn er aðeins öðruvÃsi samsettur en sá fyrri. Þar má sjá nöfn á borð við Arnar Jónsson leikara, sem var ekki beinlÃnis pólitÃskur forystumaður.
Hleranahópurinn 1949 og á árunum þar á eftir er hins vegar klárlega skipaður hinni pólitÃsku elÃtu stjórnaandstæðinga á þeim tÃma. Þar er þingflokkur SósÃalistaflokksins tekinn fyrir, nálega à heild sinni – þarna eru lÃka forystumenn à verkalýðshreyfingunni.
Það þarf ekki að skoða þennan lista lengi til að sjá að hér er um að ræða pólitÃskar hleranir – en ekki lögregluaðgerðir à öryggistilgangi.
Ef hugsunin með þessum hlerunum hefði à raun og veru verið sú að koma à veg fyrir uppþot og möguleg ofbeldisverk à tengslum við viðkvæm pólitÃsk deiluefni á árunum à kringum 1950 – þá hefði listi hinna hleruðu litið öðru vÃsi út. Þannig er það nú bara.
Auðvitað voru menn à hreyfingu SósÃalista sem höfðu styttri kveikiþráð en aðrir. Það væri fráleitt að neita þvÃ. Þeir voru sömuleiðis til sem hefðu getað hugsað sér að hrista upp à pólitÃkinn með einhverjum hasar. Þannig hefur það verið á öllum tÃmum – à öllum stjórnmálahreyfingum.
Og auðvitað vissu menn hverjir þessir menn voru. Lögreglan vissi það. SósÃalistar vissu það sjálfir og sömu sögu má segja um fjölmarga aðra.
En engir slÃkir menn voru hleraðir. Þess à stað var hlustað á samtöl kjörinna fulltrúa og pólitÃskra forystumanna. Það hafði augljóslega ekki neinu öryggishlutverki að gegna. Hleranirnar voru nr. 1, 2 og 3 pólitÃskar.
Tökum raunhæft dæmi úr samtÃmanum.
Segjum sem svo að hér ætti að halda stóra ráðstefnu með þátttöku Nató-rÃkja, vopnaframleiðenda og stórfyrirtækja. Lögreglan óttaðist að efna ætti til uppþota og óeirða – og færi þvà fram á heimild til sÃmhleranna hjá dómstólum…
- Mögulega myndi löggan biðja um að sÃminn yrði hleraður hjá: Sigga pönk, Birgittu Jónsdóttur, mér og Erpi Eyvindarsyni… – Auðvitað yrðum við öll foxill ef við uppgötvuðum að sÃminn hefði verið hleraður. Engu að sÃður væri mögulega hægt að rökstyðja að à e-m tilvikum hefði verið um rökstuddan grun að ræða. Öll erum við jú þekkt fyrir að hafa skipulagt mótmæli og flest fengið tiltal frá lögreglunni à tengslum við það…
- En mögulega myndi löggan biðja um að sÃminn yrði hleraður hjá EirÃki Jónssyni hjá KÃ, Jóni Bjarnasyni, SvandÃsi Svavarsdóttur, Ãrna Finnssyni og KatrÃnu Jakobsdóttur… – Það væri augljóslega dæmi um pólitÃskar hleranir, þar sem ekkert à ferli þessa fólks gefur tilefni til þess að ætla að það muni standa fyrir uppþotum.
Málið er að hleranalisti Bjarna Ben frá árunum à kringum 1950 fellur frekar undir seinni flokkinn. Þar var fólk hlerað vegna pólitÃskra starfa, en ekki vegna þess að minnsta ástæða væri til að gruna það um spellvirki. Þess vegna verður þetta mál hér eftir smánarblettur á ferli Bjarna Beneditssonar.
May 29th, 2008 at 01:46
Þú getur ekki tekið hliðstætt dæmi úr samtÃmanum af þvà að það eru (sem betur fer) engar hliðstæður à samtÃmanum.
Ekkert af þessu fólki hefur þá yfirlýstu stefnu að beita pólitÃsku ofbeldi.
May 29th, 2008 at 10:03
Sæll Hans.
Viðbúnaður lögreglu á hverjum tÃma tekur ekki mið af stefnuskrám stjórnmálaflokka. – Eða halda menn à alvöru að mat á þvà hvort hreyfingar séu lÃklegar til að grÃpa til óyndisúrræða fari fram með þvà að lesa landsfundarsamþykktir? Auðvitað ekki.
Púnkturinn er à sjálfu sér einfaldur:
Hleranirnar 1949 og 1951 (sem eru aðeins öðruvÃsi en dæmin frá sjöunda áratugnum) voru ANNAà HVORT pólitÃskar njósnir eða raunveruleg tilraun til að afstýra ofbeldi. Ég reikna með þvà að við séum báðir sammála um að fyrri kosturinn, pólitÃsku njósnirnar, séu og hafi verið óásættanlegur. à hinn bóginn reikna ég með þvà að seinni kosturinn, tilraun til að afstýra ofbeldi, sé à þÃnum huga réttmæt rök fyrir hlerunum. Ekki satt?
Málið er hins vegar að listinn yfir þá hleruðu er þannig samsettur að það öskrar á mann að pólitÃkin hafi ráðið för. Jafnvel þótt við trúum þvà að Ãslenskir sósÃalistar hafi verið à uppreisnarhugleiðingum à kringum 1950 – þá hefðu nöfnin á þessum lista ekki staðið à framleiðslu á mólótov-kokteilum. Það hefðu aðrir menn gert.
May 29th, 2008 at 11:11
Góður púnktur. Ég púnkta þetta hjá mér.
May 29th, 2008 at 11:13
En hefðu þessir á listanum ekki getað skipulagt framleiðslu á kokkteilunum og fengið menn til að kasta þeim?
May 29th, 2008 at 12:37
Kommúnistar á þessum tÃma voru ekki grasrótarhreyfing og það er ekki hægt að stilla þeim upp við hliðina á samtökum vinstrimanna à dag. Menn boðuðu vopnaða byltingu með svipuðum aðferðum og voru notaðar à Rússlandi 1917, þ.e að notast við þaulskipulagðar sellur og pýramÃdalagað stjórnkerfi. Hreyfingar kommúnista voru byggðar upp eins og byltingarflokkar. Það var þvà ekkert undarlegt að menn teldu það lÃklegt að hluti “stjórnmálaelÃtunnar” meðal kommúnista myndi hafa vitneskju um ofbeldi ef gripið yrði til þess.
Það er svo annar hlutur að formleg meðferð þessara mála var á mjög gráu svæði en áður enn menn hafa uppi mjög stór orð um sekt Bjarna Ben eða annarra ættu þeir að skoða hvað menn höfðu séð gerast à öðrum löndum á þessum tÃma og hvað þeir sem fyrir hlerununum urðu höfðu sjálfir sagst ætla að gera og hvernig.
May 29th, 2008 at 13:05
Mér er nánast fyrirmunað að skilja hvernig menn geta þrætt fyrir að hleranirnar eru pólitÃskar njósnir. Hannibal Valdimarsson er orðinn hættulegur maður 1961 en ekki tÃu árum fyrr. 1951 er hins vegar bróðir hans Finnbogi Rútur hleraður… Þetta getur nú varla verið mikið augljósara.
Ég árétta það sem ég skrifaði hér að ofan:
“Hleranirnar 1949 og 1951 (sem eru aðeins öðruvÃsi en dæmin frá sjöunda áratugnum) voru ANNAà HVORT pólitÃskar njósnir eða raunveruleg tilraun til að afstýra ofbeldi. Ég reikna með þvà að við séum báðir sammála um að fyrri kosturinn, pólitÃsku njósnirnar, séu og hafi verið óásættanlegur. à hinn bóginn reikna ég með þvà að seinni kosturinn, tilraun til að afstýra ofbeldi, sé à þÃnum huga réttmæt rök fyrir hlerunum. Ekki satt?”
Gaman væri ef Hans myndi staðfesta þennan skilning minn – eða lýsa þvà yfir að hann telji pólitÃskar njósnir réttlætanlegar. Þá myndum við amk vita hvort það sé nokkur von til þess að við verðum sammála à þessu máli.
May 29th, 2008 at 13:11
Þetta er framúrskarandi pistill, og nauðsynlegur, þar sem utanborðsmótor valdsins er farinn à gang og byrjaður að grugga vatnið.
May 29th, 2008 at 13:19
Framúrskarandi komment um utanborðsmótor valdsins.
May 29th, 2008 at 14:07
Menn óttuðust pólitÃskt ofbeldi af hálfu þessara manna og höfðu ekki verri heimildir fyrir þvà en þá sjálfa. Ef menn boða blóð og byltingu þá er það varla svo fjarstæðukennd ályktun að þeir hafi áhuga á blóði og byltingu.
Ég býst við að njósnir um menn sem grunaðir eru um að ætla að beita pólitÃsku ofbeldi megi alltaf kalla pólitÃskar njósnir. Þær eru það strangt til tekið en það er spurning hversu miklu það skiptir.
Hinsvegar, hefðu njósnirnar stafað af einhverju öðru en ótta við pólitÃskt ofbeldi, þá hefðu þær vitanlega verið óásættanlegar.
Ég sé bara ekki rökin fyrir þvà að halda þvà fram, önnur en sú að njósnirnar hafi beinst að “pólitÃsku elÃtunni” en ekki einhverjum einstökum ofstopamönnum og þau byggja á rangtúlkun á eðli samtaka kommúnista. Þetta voru ekki hippar. Kommúnistar boðuðu skipulagt (ath. skipulagt) ofbeldi og skipulögðu sÃn samtök eftir þvÃ. Þess vegna var eðlilegt að ætla að ef að slÃkt kæmi til framkvæmda þá myndu forystumenn vita af þvà og þvà væri hægt að komast á snoðir um það fyrirfram með þvà að fylgjast með þeim.
May 29th, 2008 at 16:26
Það væri gaman ef grafa mætti upp hvort og hvernig þeir sem unnu við hleranirnar hafi gert yfirboðurum sÃnum grein fyrir þvà sem hlerað var. Var þeim t.a.m. uppálagt að skrifa niður allt sem þeir heyrðu, eða treyst til að meta hvort tilefni væri til skýrslugjafar vegna þess sem þeir heyrðu? Gáfu þeir skýrslu til þess sem fór fram á hleranirnar, sem à flestum tilvikum mun hafa verið dómsmálaráðherra?
Eins og Stefán segir þá skiptir máli að greina á milli pólitÃskra hlerana lÃkt og þeirra sem Morgunblaðið sem aldrei lýgur var svo mikið á móti, og tÃðkuðust og tÃðkast enn þar sem harðstjórn rÃkir, og hlerana sem ætlað var að koma à veg fyrir ofbeldi.
June 14th, 2012 at 06:28
Wanted to drop a remark and let you know your Feed isnt functioning today. I tried including it to my Yahoo reader account and got nothing.