Strangt til tekið eru allar flóknu heilaskurðaðgerðirnar à þáttunum um Dr. House lÃklega óhefðbundnar lækningar à þeim skilningi að það er varla daglegt brauð að opna höfuðkúpuna á fólki og eltast með töngum við fágætt matarofnæmi sem framkallar sveppasýkingu à heilaberki þegar það blandast saman við væga blýeitrun… eða hvað svo sem plottið er alltaf à þessum þáttum.
Samt teljast allir stælarnir à doktor House vera hefðbundnar lækningar – þær óhefðbundnu ganga fremur út á eitthvað hversdagslegt eins og að svolgra hert hákarlalýsi. – Raunar er hugtakið óhefðbundnar lækningar ónýtt à bókstaflegri merkingu sinni, raunveruleg merking er à raun: aðferðir-sem-sumir-segja-að-lækni-fólk-en-vÃsindastofnanir-viðurkenna-ekki.
Það hefur verið magnað að fylgjast með þvà hvað óhefðbundnar lækningar hafa orðið “meinstrÃm” à umræðunni á ótrúlega skömmum tÃma. Ótrúlegasta fólk hefur tröllatrú á hómópötum, grasalækningum, nálastungum o.s.frv. Þessi þróun hefur kallað á tvenns konar viðbrögð:
i) Andófsviðbrögð vÃsindahyggjumanna – sem vilja vernda vÃsindin fyrir kerlingabókunum og afsanna þetta húmbúg.
ii) Kröfur þeirra sem trúa á óhefðbundnar lækningar um að þær séu viðurkenndar – einkum á þann hátt að rÃkið niðurgreiði þær og iðkendum þessara greina sé veittur einhver sess innan sjúkrahússkerfisins.
Ég er ósammála báðum hópunum.
Sú harða samkeppni sem viðurkennd læknavÃsindi eiga við að strÃða frá öllum spjaldhryggs-þerapistunum og hómópötunum, snýst ekki um að það sÃðarnefnda sé búið að koma sér upp of sterkri stöðu sem þurfi að rÃfa niður með vÃsindalegum afhjúpunum. Vandinn snýst um stöðu læknavÃsindanna sjálfra sem hafa glatað mætti sÃnum à hugum margra Vesturlandabúa.
Viðfangsefni læknavÃsindanna à dag eru önnur à dag en fyrir fimmtÃu árum – eða hundrað árum, þegar menn gældu við hugmyndina um sjúkdómalausa framtÃð. Einn galli hefðbundinna lyflækninga er t.d. sá að sjúklingurinn er ekki sjálfur gerandi à baráttunni. Honum er sagt að bÃða rólegur meðan töflurnar með langa nafnið vinna sÃna vinnu. Óhefðbundnar lækningar bjóða honum hins vegar hlutverk – viðfangsefni.
Virkur og leitandi einstaklingur sem greinist með sjúkdóm vill geta hjálpað til sjálfur. Hann vill leita að greinum á netinu, lesa bæklinga og tÃmaritsgreinar – gera eitthvað! LæknavÃsindin geta ekki komið til móts við þessar þarfir nema að sáralitlu leyti (og þá helst með almennum lÃfsreglum á borð við að fara à sund og hætta að drekka 15 bolla af kaffi). En þau eiga svo sem ekki að gera það heldur – þeirra hlutverk er að lækna sjúklinginn, ekki að hafa ofan af fyrir honum á meðan.
à dag, þegar eitt helsta viðfangsefni læknavÃsindanna á Vesturlöndum er hæggengir sjúkdómar – eða viðvarandi ástand – s.s. ýmsir stoðkerfissjúkdómar, má nokkuð ljóst vera að eftirspurnin eftir óhefðbundnum lækningum mun ekki minnka heldur aukast. Það skiptir ekki máli hvað Pétur Tyrfingsson,vantru.is eða aðrir draugabanar leggja sig fram um að berja á kuklurunum, þessi geiri á bara eftir að stækka.
Og à sjálfu sér þarf það ekki að vera neitt vandamál fyrir læknavÃsindin – svo fremi að fólk Ãmyndi sér ekki að allt grasaseyðið komi à staðinn fyrir alvöru lækna og apótekara. Þannig vorum við Steinunn á tÃmabili orðin verulega langþreytt á endalausum eyrnabólgum barnsins. Við vorum farinn að leggja okkur eftir hvers kyns húsráðum – og splæstum meira að segja à einhverjar þrúgusykurstöflur frá einhverjum hómópatanum (vitandi að þetta væri à versta falli skaðlaust gutl). Þetta var að sjálfsögðu ekkert annað en kostnaðarsöm tómstundariðja milli þess sem við fórum með barnið til lækna sem dældu à hana fúkkalyfjum – og að lokum til sérfræðings sem setti rör à eyrun (og losaði okkur við óværuna – 7,9,13).
Spiked eru með fÃna grein um óhefðbundnar lækningar. Þeir eru – fyrirsjáanlega – miklir vÃsindahyggjumenn, sem telja óhefðbundnar lækningar skrum, en eru þó eins og ég á þeirri skoðun að læknavÃsindin geti bara sjálfum sér um kennt.
Niðurstaða pistlahöfundarins á Spiked er að óhefðbundnar lækningar hafi það sér til ágætis að þær veiti þeim sem þær nota innri frið – en að læknavÃsindin eigi að lækna en ekki kæta. Þetta eru mikil sannindi.
Einmitt þess vegna eigum við ekki að taka inn óhefðbundnar lækningar à sjúkrakerfið. Menn geta barist fyrir þvà að einstakir þættir þess sem à dag telst óhefðbundnar lækningar fái viðurkenningu og færist þannig milli sviða – það eru mörg dæmi um lækningaraðferðir sem hafa þannig flust fram og til baka, má þar nefna vatnslækningar við geðsjúkdómum, sem voru góð vÃsindi fyrir 80 árum en ekki à dag. Að óhefðbundnar lækningar fái viðurkenningu innan spÃtalakerfisins SEM óhefðbundnar lækningar er hins vegar fráleitt.
Eitthvað af þvà sem menn hafa viljað skilgreina sem óhefðbundnar lækningar – s.s. ákveðnar tegundir af nuddi – eru reyndar þess eðlis að þær mætti skilgreina sem sjúkraþjálfun og þá jafnvel verið styrkhæft sem slÃkt – en ekki sem lækningar…
Almennt séð er ég harla ánægður með VG sem stjórnmálaflokkinn minn. Eitt af þvà fáa sem angrar mig við hann er daður sumra þar innan dyra við óhefðbundnar lækningar og hugmyndir um að reyna að koma þvà inn à opinbera heilbrigðiskerfið. Sem betur fer hafa það þó aldrei verið meirihlutaraddir.
Jamm.