Pistlahöfundurinn orðræðugreindur
Guðmundur Andri Thorsson (sem ég myndi lÃklega kalla Egil Helgason fátæka mannsins ef ég væri gárungur) er farinn að skrifa pistla à Fréttablaðið á ný. Kannski er langt sÃðan hann byrjaði aftur, ég er ekkert sérstaklega athugull blaðalesandi og mundi bara eftir þvà hvað Guðmundur Andri varð fúll þegar honum var sagt upp pistlahöfundarstöðunni sÃðast.
Pistill dagsins ber yfirskriftina Biluð sjónvörp og fjallar um ungmennin sem hafa mótmælt stóriðjustefnunni hér á landi sÃðustu sumur og kalla sig Saving Iceland. à greininni leitar GAT à smiðju bókmenntafræðinnar, sækir samlÃkingar til heimsbókmenntanna og grÃpur jafnvel til orðræðugreiningar á viðfangsefninu. Er þvà ekki bara vel til fundið að orðræðugreina pistilinn á móti?
Röksemdafærslu GAT sýnist mér að megi draga saman á þennan hátt:
i) Saving Iceland virðist hafa lag á að fara à taugarnar á Ãslendingum.
ii) Það er óvenjulegt vegna þess að Ãslendingar eru almennt séð velviljaðir à garð fólks sem mótmælir, eins og Birna Þórðardóttir er gott dæmi um.
iii) Óvinsældir þessara tilteknu mótmælenda eru hins vegar skiljanlegar þvà þetta eru manngerðir sem Ãslendingar eiga ekkert sameiginlegt með. Þetta eru nÃhilistar. LÃfsleið auðmannabörn sem hafa ekkert fyrir stafni. Ãslendingar eru hins vegar heiðvirt millistéttarfólk sem aldrei fellur verk úr hendi.
iv) (Hér kemur svo innskot þar sem GAT rekur plottið à djöflunum eftir Dostojevskà - sem er væntanlega bókmenntafræðibrandari eða hugsað til að sýna fram á að höfundur sé vÃðlesinn frekar en hluti af röksemdafærslunni.)
v) Höfundur viðurkennir à framhjáhlaupi að e.t.v. sé einsleitni Ãslensks samfélags eitthvað að breytast og að kannski megi finna einhverja þriðjukynslóðar kvótaerfingja sem séu farnir að leiðast út à vinstriróttækni af þrúgandi leiðindum lystisemdanna.
vi) GAT finnur að þvà að útlendingar séu fyrirferðarmiklir à mótmælendahópnum. Þó vissulega sé barátta þessi alþjóðleg à eðli sÃnu, sé Ãslendingum á einhvern hátt gerð skömm til með þvà að “flytja þurfi inn” útlenda mótmælendur. Þetta er sérkennileg birtingarmynd alþjóðavæðingarinnar.
vii) LÃklega eru mótmælendurnir à Saving Iceland à raun virkjana- og stóriðjusinnar à hjarta sÃnu, þvà að þótt mótmæli þeirra beinist gegn Kárahnjúkavirkjun og Alcoa-verksmiðjunni, þá byrjuðu þau svo seint að öllum mátti ljóst vera að ekki yrði aftur snúið. Það var þvà “óhætt” að mótmæla, enda engin hætta á að aðgerðirnar skiluðu árangri.
viii) Saving Iceland er útlenska. Útlendu mótmælendurnir notast sem sagt við ensku en ekki Ãslensku. Það er kjaftshögg fyrir hreintungustefnuna og hálfgert svindl vegna þess að viðurkennd Ãslensk mótmæli (t.d. þessi sem Birna Þórðardóttir stóð fyrir og bræddi með þvà hjörtu þjóðarinnar) eiga að byggjast á þjóðerniskennd og samtvinna ást á landinu, þjóðinni og tungunni.
ix) Hópurinn stóð fyrir skringilegri uppákomu à Kringlunni þar sem var mikið hopp og hà - auk þess sem einn mótmælandinn flutti ræðu à stÃl prédikara úr BiblÃubeltinu à BNA. Þessi aðgerð verður ekki túlkuð öðruvÃsi en sem skilaboð til Ãslensku þjóðarinnar: þið eruð skÃtapakk og ættuð að drulla ykkur af þessu fallega landi.
x) Þess utan er nafnið Saving Iceland hrokafullt, þvà það felur à sér hrokafulla yfirlýsingu um að hópurinn sé að bjarga landinu. Öðru máli gegndi ef nafnið væri Save Iceland!, Please, Save Iceland! eða jafnvel Desperatly trying to Save Iceland.
xi) Annar túlkunarmöguleiki er sá að með slagorðinu Saving Iceland sé átt við að frysta eigi Ãsland à núverandi mynd svo engu verði framar hnikað til þar.
xii) Aðgerðirnar à Kringlunni voru léttúðugar og ekki til þess fallnar að skjóta neinum skelk à bringu nema löggunni. Það er à sjálfu sér engin ástæða til að vera hræddur við þessa krakka sem standa bara fyrir hefðbundnum skemmdarverkum og eru “al kaÃda krúttkynslóðarinnar”.
xiii) LÃklega eru þessir stælar dæmigerð unglingauppreisn þar sem millistéttarkrakkarnir gera veikburða tilraunir til að ögra borgaralegum foreldrum sÃnum. Þetta á allt eftir að eldast af greyjunum, þau verða komin à Rotary eftir fimmtán ár…
Ég held að þetta dekki nokkurn veginn grein Guðmundar Andra. Við hana er sitthvað að athuga.
i) Já, um þetta ættu allir að geta verið sammála.
ii) Þessi aðdáun þorra Ãslendinga á kjörkuðum mótmælendum hefur að mestu farið framhjá mér. Að taka Birnu Þórðardóttur sem dæmi um mótmælanda sem slegið hefur à gegn hjá þjóðinni er sérstaklega furðulegt. Um árabil mátti Birna lÃða fyrir afskipti sÃn af stjórnmálum. Hún átti m.a. à erfiðleikum með að fá vinnu og mátti þola ótrúlega illmælgi og rógburð. Sömu sögu er að segja um marga aðra sem látið hafa til sÃn taka à róttækri pólitÃk.
iii) Óskaplega eru þetta einfaldar alhæfingar. à fyrsta lagi eru þessir mótmælendur engir nÃhilistar (og raunar gengur restin af grein GAT út á hversu miklir smáborgarar þeir séu à raun og veru) og staðalmyndin af Ãslensku þjóðinni sem einsleitu samansafni lúsiðinna millistéttarmanna er billeg. Annars endurómar hún hina gömlu hugmynd Framsóknarflokksins um að allskonar -ismar ættu ekkert erindi við Ãslenska þjóðarsál. Hriflu-Jónas hefði à það minnsta orðið ánægður með þessa röksemdafærslu.
iv) Þetta hlýtur að vera bókmenntafræðingadjókur, sem fyrr segir.
v) Það er djörf kenning að róttæklingasellur samtÃmans sæki sérstaklega liðsmenn úr röðum kvótaerfingja. Leyfi mér þó að draga það à efa.
vi) à sÃnum tÃma tók ég þátt à mótmælum skoskra kjarnorkuvopnaandstæðinga gegn breska kafbátaflotanum. Var þátttaka mÃn á einhvern hátt niðurlægjandi fyrir Skota? Var það skammarlegt fyrir kÃnverska stjórnarandstæðinga þegar mörghundruð Ãslendingar mótmæltu KÃnaforseta vegna mannréttindabrota à heimalandi hans? Af hverju er þátttaka útlendinga à pólitÃskum mótmælaaðgerðum ámælisverð og á hvaða hátt er hún “sérkennileg birtingarmynd alþjóðavæðingarinnar”? à mÃnum huga er það einmitt æskilegt að með alþjóðavæðingunni flytjist hugmyndir og stjórnmálabarátta milli landa en ekki bara fjármagn og vinnuafl. Útskýringu takk!
Og skyldi GAT nota viljandi orðalagið “að flytja inn” mótmælendur? Trúir hann e.t.v. á goðsögnina um “atvinnumótmælendur” - málaliða sem ráðnir séu til mótmælastarfs à fjarlægum löndum? Auðvitað eru erlendir mótmælendur ekki “fluttir inn” frekar en hægt sé að tala um að suðrænar þjóðir “flytji inn” erlenda ferðamenn.
vii) Rassvasasálfræðin kemst à nýjar hæðir með þeirri kenningu að erlendu mótmælendurnir gæti þess sérstaklega að velja sér fyrirframtapaðan málstað til að berjast fyrir og eiga það á hættu að fá á baukinn frá lögreglunni og háar sektir fyrir dómstólum. Það væri à það minnsta merki um afar sérstæða pÃslarvættisþörf.
Annars er baráttan gegn stóriðjustefnu og virkjanaáformum á Austurlandi afar vont dæmi fyrir kenninguna um hin sÃðbúnu mótmæli. Segja má að þessi barátta hafi staðið samfellt frá þvà að tekist var á um áform Landsvirkjunar um Eyjabakkavirkjun - en þá var enginn farinn að tala um Kárahnjúkavirkjun. Nákvæmlega hvenær telur Guðmundur Andri að hafi verið rétti tÃminn til að mótmæla virkjuninni - á áttunda áratugnum þegar verkfræðingar ljóstruðu upp um sÃna villtustu virkjanadrauma?
Segjum t.d. að ég væri á móti gerð Norðfjarðarganga (sem ég er ekki - ég er malbiksnörd og finnst jarðgöng æði), væri ég þá orðinn of seinn að mótmæla þeim núna þar sem stjórnmálamenn hafa lýst yfir að af framkvæmdum verði og byrjað er að pjakka à jörðina? Er e.t.v. hægt að skilgreina mótmælafrest varðandi stórframkvæmdir á sama hátt og kærufrestur virkar à stjórnsýslunni?
viii) Saving
ix) PrédikaragrÃnið à Kringlunni var vissulega skringilegur gjörningur og hefði lÃklega fallið betur à kramið vestan hafs, þar sem slÃkar Billy Graham-týpur eru betur þekktar. Er það samt ekki óþarfa viðkvæmni að túlka slappan brandara sem stórt fokkjú-merki til Ãslensku þjóðarinnar?
x & xi) Jújú, þetta er örugglega bráðskemmtileg umræða. Ég ætla samt að segja pass.
xii) Þetta er satt og rétt. Sæmilega skynsamt fólk gerði sér fyllilega grein fyrir að mótmælendahópurinn var ekki mannýgur, en löggan fór á taugum að venju. Sé samt ekki alveg hvert GAT ætlar með þessa röksemdafærslu. Hefði verið betra ef hópurinn hefði à raun verið þau stórhættulegu hryðjuverkasamtök sem Stefán EirÃksson lét sig dreyma um? Eða hefur málsgreinin e.t.v. þann tilgang einan að koma að hnyttnu uppnefni um al kaÃda-krúttin?
xiii) Jamm, unglingauppreisnarrökin hafa löngum reynst drjúg þegar eldra og miðaldra fólk nennir ekki að kynna sér nýjustu hræringarnar meðal unga fólksins. Oft eiga þau rétt á sér, en þó ekki alltaf. Og þess utan er yfirleitt skemmtilegra að fylgjast með slÃku umróti (þó það leiði ekki til heimsbyltingar) en að sitja bara heima fyrir framan sjónvarpið, hvort sem það er bilað eða ekki.
* * *
Niðurstaða: Það er ekki mikið á greiningu GAT á Saving Iceland-hópnum að græða - fyrir utan þá augljósu ábendingu að þau tala útlensku. Pistlahöfundinum afturgengna hefði þó mátt vera à lófa lagið að benda á alvarlega veikleika við skipulag og baráttu Saving Iceland-hópsins. Eru þessir einna helstir:
* Margar aðgerðanna eru vissulega frÃskar og frumlegar, en aðrar eru slappar og spilla fyrir. Látum alveg liggja á milli hluta umræðuna um réttmæti þess að krota á byggingar - en ef verið er að skrifa slagorð er algjört lágmark að þau séu hnyttin, beinskeytt eða feli à sér skýran boðskap. “Greedy Alcoa-Bastards!” fellur ekki að þeim skilyrðum.
* Þau vantar betri talsmenn. Tilgangur óhefðbundinna mótmælaaðgerða hlýtur að vera sá að vekja athygli og fá færi á að koma málstað sÃnum á framfæri. Þegar þau tækifæri gefast verður talsfólkið að geta komið máli sÃnu frá sér svo vel sé.
* Það vantar strúktúr. Ãn hans getur engin reynsla safnast upp à hreyfingunni og félagarnir eru dæmdir til að gera sömu mistökin aftur og aftur.
* Þau mættu fara oftar à bað. Ég held að Guðmundur Andri sé à raun hræddari við fitugt hár nÃtján ára stráka en allt veggjakrotið og kranaklifrið.
* Þau mega ekki detta à þann pytt að virðast berjast á móti rafmagni og áli sem slÃku. Það er enginn à raun og veru á móti frumefninu áli, alltaf - alls staðar.
Og svo er nú það…
August 13th, 2007 at 15:49
Amen. R.I.P. Guðmundur Andri Thorsson.
August 13th, 2007 at 17:21
Sæll Stefán,
Ãralöng og frækileg frammistaða þÃn à Gettu betur keppninni, sem þátttakandi fyrst og sÃðan dómari, hefur valdið þvà að þú ert almennt talinn hafa rétt fyrir þér. Það er þvà önugt að verða aftur og aftur fyrir þvà að þú ferð með fleipur um mig og mÃna hagi. Af einhverjum sökum er nefnilega eins og þér sé fyrirmunað að fara með rétt mál þar sem ég er annars vegar: um árið skammaðirðu mig fyrir grein sem annar hafði skrifað, og à kjölfarið áttum við à dálitlum bréfaskiptum utan þessarar sÃðu þar sem ég hafði naumast undan að leiðrétta ummæli þÃn um meint orð mÃn. Og nú finnurðu það upp að ég hafi verið rekinn á sÃnum tÃma sem pistlahöfundur hjá Fréttablaðinu og orðið fúll. Þetta er ósatt: ég var ekki rekinn og var þar af leiðandi ekki fúll heldur glaður eins og mér er raunar eiginlegt að vera.
Hæðiyrði þÃnum à minn garð, útúrsnúningum og röngum endursögnum á hugleiðingum mÃnum à þessum furðu flókna langhundi ætla ég hins vegar ekki að svara - get hreinlega ekki staðið à þvÃ, enda lÃtt vanur svona bloggsennum þar sem markmiðið sýnist vera að husla andstæðinginn. Það er hins vegar ljóst að allt vitnar þetta um einhverja megna óvild sem ég botna satt að segja ekki alveg Ã, en finnst heldur óþægileg, þvà ekki veit ég til þess að við höfum nokkru sinni hist eða ég gert nokkuð á hluta þinn.
En dygga lesendur bið ég að hafa þessa óvild à huga næst þegar mig ber á góma hjá þessum áhanganda BÃsamrottunnar.
Guðm. Andri
August 13th, 2007 at 17:23
Mér finnst þú ættir að setja þitt svar beint á eftir hverjum punkti. Listarnir eru langir og þegar maður er farinn að lesa svörin þÃn man maður ekki lengur hverju þú ert að svara og verður að skrolla upp.
Bara ábending.
August 13th, 2007 at 17:32
Mótmæli þykja yfirleitt skammarleg á landinu og þátttakendur kjánar.
Ãslendingar hafa komið sér upp forminu “kaffistofumótmæli”. Mótmælt er á kaffistofum landsmanna à vikutÃma eða svo; eftir það er viðkomandi mál orðið gamalt og má ekki ræða frekar.
Þetta hefur skilað sér à aumasta verkalýð/neytendum á vesturlöndum - og þó vÃðar væri leitað. Ãslendingar láta einfaldlega bjóða sér allt.
Svo, þegar stoltið er komið niður fyrir velsæmismörk, eru Ãslendingasögurnar dregnar upp, lÃkt og nútÃmama Ãslendingurinn eigi eitthvað sammerkt með forn”hetjunum”.
Sniðug þjóð; en óvenju hátt hlutfall aumingja.
August 13th, 2007 at 19:00
Kæri Guðmundur
Hvort endursögn mÃn á grein þinni sé réttmæt eða sanngjörn er vÃst best að láta lesendur um að dæma, enda setti ég tengil yfir á hana. Raunar held ég að enginn lesandi sé svo skyni skroppinn að átta sig ekki á þvà að endursögnin byggir á minni túlkun og er lituð sterkum litum.
Illt er að heyra að þú lÃtir svo á að ég sé sérstakur fjandmaður þinn og sjálfsagt fyrir alla lesendur að hafa það à huga við lesturinn.
Hitt finnst mér athyglisvert hversu viðkvæmur þú ert fyrir þvà að þér séu gerðar upp tilfinningar og skoðanir (að þú sért sagður hafa verið fúll þegar þú à raun varst kátur) á bloggsÃðu sem lesin er af nokkur hundruð manns - sama dag og þú skrifar grein à blað sem borið er inn á velflest heimili à landinu, sem gengur að mestu út á að gera hópi fólks (sem ég veit ekki til að hafi hitt þig eða gert nokkuð á hluta þinn) upp annarlegar hvatir fyrir orðum þess og athöfnum.
à alvöru talað Guðmundur Andri! Finnst þér það ekki tvÃskinnungur að kveinka þér undan “röngum endursögnum á hugleiðingum” þÃnum sama dag og þú gerir erlendu ungmennunum upp þá skoðun að það fólk sem á Ãslandi búi sé ekki þess verðugt? LÃttu þér nær maður.
Þegar ég les þessa færslu mÃna yfir aftur sé ég að þar er vÃða fast skotið og ef til vill óþarflega fast á stöku stað. Það sem framkallaði þessi hörðu viðbrögð mÃn er þó ekki einhver innbyrgð kergja à þinn garð heldur hitt að mér fannst skrif þÃn à morgun ómakleg og þú mátt treysta þvà að ýmsum hefur sviðið undan þeim.
Stefán
August 13th, 2007 at 19:41
Loksins þegar maður hélt að farið væri að taka baráttufólk fyrir umhverfinu alvarlega, þetta væru ekki afdankaðir, skÃtugir hippar og ativnnuauðnuleysingjar sem ekkert vissu hvað þeir vildu, þá dúkkar Saving Iceland upp og er ekki annað en holdtekja allra fordóma stóriðjusinna à garð umhverfissinna. Mig grunar að þetta sé stórt djók hjá Alcoa, Saving Iceland hljóta að vera ráðin af álframleiðendum til að sverta Ãmynd þeirra sem bent hefur á vafasama arðsemi og vinnubrögð à kring um fyrirbæri eins og t. a. m. Kárahnúkavirkjun án þess að draga skókaup inn à málið eða vera à lÃka à strÃði við almennt hreinlæti.
August 13th, 2007 at 20:56
Mér finnst frekar skrÃtið ef réttmæti skoðana er metið eftir þvà hvort þeir sem halda þeim fram eru hreinir eða skÃtugir. Er semsagt mest að marka skoðanir þess sem er nýklipptur samkvæmt nýjustu tÃsku og à Armanà fötum? (ég hélt að það væri innihaldið en ekki umbúðirnar sem skiptu máli). Hvað er eiginlega “atvinnuauðnuleysingi”? Er það vel borgað?
August 13th, 2007 at 21:43
Af öllum þeim fúkyrðaflaumi, afflutningi og rógi sem hefur gusast um fjölmiðla og bloggheima um Saving Iceland þykir mér grein Guðmundar Andra einna sÃst verðskulda svona meðferð. Mér finnst hún bera þess merki að höfundinn langi að skilja hvað mótmælendunum gengur til, rýna à merkingu þess sem þau gera og setja à samhengi við eitt og annað. Hann er augljóslega með dauft yfirlætisglott við tölvuna, en má ég frekar biðja um svoleiðis nálgun en hina óhugnanlegu og ómálefnalegu heift sem alltof vÃða einkennir viðbrögðin.
Allavega finnst mér meiri áhugi á að horfa opnum og óhlutdrægum augum á viðfangsefnið à grein Guðmundar en à greiningu Stefáns, þó nokkuð skemmtileg sé sem slÃk.
August 13th, 2007 at 21:49
Það á náttúrlega ekki að meta réttmæti skoðana eftir þvà hvort fólk er hreinlátt eða skÃtugt. En ég held að margir hafi engu að sÃður tilhneigingu til þess. Sjálfur hef ég ekki fylgst mikið með þvà hvort fólkið à Saving Iceland sé skÃtugt eða hreint. Hins vegar er ég ekki viss um að það geri málstaðnum mikið gagn. Borgaraleg óhlýðni getur verið ágæt út af fyrir sig, en það verður að passa sig á að ganga ekki of langt þannig að fólk fái á tilfinninguna að mótmælendurnir séu beinlÃnis að reyna að lenda à árekstrum við lögreglu. Svo mega slagorðin ekki vera barnaleg og hvað þá kjánaleg (”ál er skÃtur, ál er blóð” og “Alcoa Bastards”). Fólkið à Saving Iceland má aðeins fara að hugsa sinn gang.
August 13th, 2007 at 23:06
Hvort einhver sé skÃtugur eða hreinn og strokinn er ekki aðalmálið à þessu sambandi. Almennt séð held ég þó að það sé vænlegra til árangurs à flestallri pólitÃskri baráttu að aktÃvistarnir séu þrifalegir - á sama hátt og það er betra að allur texti sem viðkomandi hreyfing sendir frá sér séu á góðu máli o.s.frv. Þetta er praktÃskt atriði sem hefur engin áhrif á hvort skoðanir þess skÃtuga/tandurhreina séu góðar eða vondar. Held að við séum à raun öll sammála um þetta.
Fyrr à kvöld sýndi Kastljósið viðtal við unga konu sem er á leið à fangelsi til að sitja af sér dóm vegna þátttöku à mótmælum. Henni mæltist bara ágætlega. Fleiri viðtöl af þessu tagi myndu gera Ãmynd mótmælahópsins mikið gagn.
Það er sjálfsagt og eðlilegt að menn deili um það hvort aðferðafræði þessarar konu og félaga hennar sé vænleg til þess að vinna málstað hennar gagn. Margir telja eflaust að borgaraleg óhlýðni/lögbrot geti skaðað málstað eða hljóti jafnvel að gera það. à móti mætti tefla rökum þess efnis að slÃkar aðferðir geti einmitt verið góðar og árangursrÃkar.
Umræða um aðferðafræði þessara mótmæla á þannig fullan rétt á sér. Þótt þvà sé heldur ekki að neita að umræðan sÃðustu vikurnar hafi verið útúr öllu korti.
Það er sömuleiðis eðlilegt að menn deili um hvort skoðanir þær sem mótmælendurnir aðhyllast séu nægilega vel rökstuddar. Margir telja að stóriðjustefnan sé góð og gild. Ekki vegna þess að þeir séu sturlaðir af græðgi eða ginningarfÃfl vondra manna. Nei, fullt af fólki telur einfaldlega að rök stóriðjumanna um meiri hagsmuni fyrir minni, hnattræn áhrif o.s.frv. séu rétt.
Þannig getur dagblaðsskrÃbent slengt þvà framan à ungu konuna úr Kasljósinu, Steinunn heitir hún vÃst, að e.t.v. sé hún á leiðinni à fangelsi fyrir vondan málstað eða að með fangelsisdvölinni skaði hún à raun þann málstað sem henni er svo kær. Öðru máli gegnir hins vegar um að halda þvà fram að mótmælandinn Steinunn trúi à raun ekki á málstaðinn, að hugsjónaeldur hennar sé à raun Ãmyndun - afleiðing óuppgerðra komplexa frá gelgjuskeiðinu eða eitthvað álÃka. Væri hægt að hugsa sér svæsnari móðgun en að saka konu sem er á leið à fangelsi um egóflipp sem hafi à raun ekkert með það að gera hvort einhver áin úti á landi sé virkjuð?
à mÃnum huga gerir Guðmundur Andri nákvæmlega þetta à grein sinni. Hann ræðst ekki á Saving Iceland-fólkið á grundvelli verka þeirra eða réttmæti hugsjóna þeirra, heldur hafnar þvà að þessar hugsjónir séu raunverulegar. Það er ekki léttvæg ásökun.
August 14th, 2007 at 00:01
Eitt er athyglisvert og það er að Guðmundur Andri Thorsson er à hópi náttúruverndarsinna. Það að hann skuli skrifa grein til að gagnrýna Saving Iceland segir ákveðna sögu. Hið sama á við um innlegg DavÃðs Þórs Jónssonar hér að ofan. Saving Iceland sýnist mér ekki hafa haft nógu mikið samráð við aðra à náttúruverndarhreyfingunni. Það virðist hafa gilt um fleiri úr hópi aðgerðasinna.
Má þar nefna að snemma á þessu ári unnu samtökin ELF skemmdarverk á vinnuvélum á vegum Ãstaks þar eð þau héldu að þær væru notaðar við stækkun á álverinu à StraumsvÃk. Svo var hins vegar ekki þvà að vinnuvélarnar voru notaðar við að reisa skolphreinsunarstöð. Þetta voru þvà umhverfisvænar framkvæmdir frekar en hitt.
Saving Iceland birtu um þetta frétt á heimasÃðu sinni þar sem fram kemur stuðningur við aðgerðirnar. Bæði ELF og Saving Iceland gerðu hér mistök, ELF með aðgerðunum sjálfum og Saving Iceland með þvà að styðja þær. Ekki hefði þurft meira en eitt sÃmtal við einhvern à til dæmis Sól à Straumi til að komast hjá þessum mistökum. En à staðinn var bara vaðið à verkin án nokkurs samráðs við aðra sem eru að berjast à þágu sama málstaðar.
Það verður að passa upp á svona hluti. Beinar aðgerðir held ég séu vandmeðfarnar og þær verða ekki alltaf til að afla fylgis við málstaðinn. Verði þær til þess að fólk haldi aðgerðasinnana vera athyglissjúka og bara að reyna að snapa fæt við lögreglu er kannski betur heima setið en af stað farið (ég tek það fram að ég tel meðlimi Saving Iceland vera raunverulegt hugsjónafólk og efast alls ekki um heilindi þeirra).
P.S. Hér er slóð á fréttina á heimasÃðu Saving Iceland:
http://www.savingiceland.org/node/668?PHPSESSID=ec2a7e79
August 14th, 2007 at 00:11
stór hluti af aðferðafræðinni hér á landi à umræðu um það sem raunverulega skiptir máli, er að stimpla þetta eða hitt ,,hallærislegt”.
Birna Þórðardóttir var ekki marktæk þegar hún gagnrýndi slátrun á nokkrum MILLJÓNUM VÃetnama, vegna þess að hún var .. ja, hvað .. ekki marktæk .. - það þurfti engin rök, þessi aðferðafræði er til þess gerð að sneiða fram hjá innihaldi umræðunnar og beina sjónum að einhverju öðru.
sjónhverfingarmenn og áróðusmeistarar nota þessa aðferð;
Björn Bjarnason ásakar menn um atlögu að minningu föður sÃns þegar menn dirfast að draga fram à dagsljósið upplýsingar um ólöglegar hleranir sem fyrrum forsætisráðherra skipaði á pólitÃska andstæðinga, DavÃð Oddsson talar um að þetta eða hitt sé ekki ,,svara vert” .. - eða klÃnir klessu af smjöri fyrir blaðamenn að sleikja til að eyða umræðunni.
hvers vegna tekur enginn EFNISLEGA fyrir það sem þessi hópur er að segja:
,,Rio Tinto er eitt af viðbjóðslegustu fyrirtækjum à heimi, þekkt fyrir að leigja málaliða eins Sandhill og ,,Executive Outcomes” sem hafa slátrað frumbyggjum sem barist hafa gegn námavinnslu, t.d. à Bougainville (nærri Papúa Nýju GÃneu.”
,,Alcoa er stærsti söluaðili áls til bandarÃkjahers og framleiðir beint skriðdreka, flugvélar og flugskeyti sem notuð eru à strÃðinu à Ãrak.”
,,Glencore átti lÃka hlut à nýlegu fjöldamorði Wayuu indÃána og bænda à KólumbÃu ..”
,,Fyrirtækin sem hagnast á þessu eru kunn að mannréttindabrotum og umhverfisglæpum.”
,,Alcoa vill reisa nýja álbræðslu við HúsavÃk, Cebtury-Rusal við HelguvÃk, Alcan-Rio Tinto og Norsk Hydro við Þorlákshöfn og Alcan- Rio Tinto enn à Hafnarfirði, þó að stækkuninni hafi verið hafnað à kosningu. Fari þessi plön eins og fyrirtækin vilja, mun þurfa að virkja allar jökulár landsins til að næg orka sé til staðar. Það myndi eyðileggja hina einstöku náttúrumynd Ãslands.”
,,Við getum vaið hvort að Orkuveita ReykjavÃkur, Landsvirkjun og Orkuveita Suðunesja eiga að selja orku til þessara stórfyrirtækjabófa.”
þau spyrja lÃka, ósköp einfaldlega: Hvers vegna borga Ãslenskir gróðurhúsabændur tvöfalt meira en Century fyrir rafmagn?
er ÞETTA ekki það sem við ættum að vera að ræða, frekar en hvort sprellandi sojahippar séu HALLÆRISLEGIR, eða hversu stór hluti þjóðarinnar þolir þá ekki?
August 14th, 2007 at 01:47
Jú, þetta er einmitt það sem umræðan ætti að snúast um. Þess vegna er það slæmt ef beinar aðgerðir vekja fyrst og fremst upp umræðu um aðgerðirnar sjálfar en ekki málefnin. Það má vel vera að þegar slÃkt gerist sé það merki um smáborgarahátt eða værukærð á meðal almennings eða eitthvað à þá veruna. En sé tilgangurinn sá að ná árangri verður að beita þeim leiðum sem à raun og veru gagnast. Það þjónar engum tilgangi að standa à aðgerðum sem valda fyrst og fremst hneykslun en ekki samúð með málstaðnum á meðal þeirra sem ætlunin er að ná til. Þá er augljóslega taktÃskast að breyta um baráttuaðferðir à stað þess að halda áfram uppteknum hætti og hneykslast yfir þvà hvað pöbullinn sé nú smáborgaralegur. Heilbrigð skynsemi segir manni að beita verður þeim aðferðum sem lÃklegastar eru til að ná árangri. Stundum finnst mér sem Saving Iceland neiti að horfast à augu við þessa augljósu staðreynd.
Það er ekki nógu gott. à Ãslandi hefur farið fram grÃðarlega mikil umræða um náttúruverndarmál undanfarið. Kosningabaráttan fyrir sÃðustu Alþingiskosningar hverfðist lengi vel um þennan málaflokk. Ómari Ragnarssyni tókst að smala 15.000 manns à göngu gegn virkjunum. Og svo megum við ekki gleyma álverskosningunni à Hafnarfirði. Þá fór fram mjög fjörug og hörð umræða um náttúruverndarmálin. Sól à Straumi leiddi þá umræðu og náði árangri með þvà að beita aðferðum sem raunverulega gagnast à Ãslensku samfélagi. Hefðu Pétur Óskarsson og Valgerður Halldórsdóttir farið að eyðileggja vinnuvélar hefði öll umræðan snúist um skemmdarverkin en ekki málefnin sjálf. Þá hefði kosningin à Hafnarfirði sennilega farið öðruvÃsi.
August 14th, 2007 at 09:24
Það er lÃklega ágætt að hafa à huga að þessi barátta snýst að lÃkindum ekki bara um umhverfismál - þó það sé birtingarmynd hennar à þetta skiptið - heldur um miklu stærra mál sem er grundvallarandstaða við þjóðfélagsskipanina sem við búum við, kapÃtalismann. Þar með er ekki sagt að fólkið sem að baráttunni stendur séu nÃhilistar - við höfum kannski mörg lagt árar à bát à baráttunni um annað grundlag fyrir þjóðfélagið, en það þýðir ekki að það sé sjálfsagt að það sem við lifum við sé ævinlega satt og rétt. Margir virðast þó lÃta svo á - og fussa þvà og sveia þegar mótmælendur brjóta lög, eins og lögin séu það mikilvægasta à samfélaginu. Menn spyrja sig s.s. fyrst “stenst þetta lög?” og setja það hærra spurningunni “er þetta rétt?” og úr verður hysterÃan à kringum að Saving Iceland séu siðleysingjar sem “trufla lögreglu” (eins og það sé verst à heimi - lögin aftur öllu æðri).
Þetta er barátta sem snýst eventúellt um miklu stærri hagsmuni en stök álver, þetta er höfnun gallaðrar heimsmyndar sem ætti að taka alvarlega. Og à ljósi þess hver andstæðingurinn er, og hvernig hann hagar sér, jaðrar það við kraftaverk að við séum að ræða það eins og stórglæpi að einhver hafi stöðvað umferð, málað á hús, laskað einhverja gröfu og predikað à Kringlunni - eins og það hafi sögulega skaðað málstaðinn að beita beinum aðgerðum. “Það þjónar engum tilgangi að standa à aðgerðum sem valda hneykslun”, segir einhver hér að ofan eins og hann sé sér með öllu ómeðvitaður um það hvernig borgaralegri óhlýðni hefur verið tekið à gegnum tÃðina. Dr. King, Mahatma og Mandela voru engir kurteisiskettlingar, tack sÃ¥ mycket, og það var Ãtrekað reynt að nútralÃsera þá með að lÃkja þeim við hryðjuverkamenn (sem Mandela var óhikað) eða segja þá “skaða eigin málstað” - DavÃð, telurðu ekki lÃklegt að sjálfur Kristur hafi mátt þola þessa meðferð? Veltandi borðum à musterum on a rabble rousing mission, eins og Rice kvað forðum daga - Þessi orðræða var ekki fundin upp à gær, og hún hefur enn ekki sannað réttmæti sitt.
August 14th, 2007 at 09:32
Já þetta er rétt hjá EirÃki, og það er einmitt lykilatriði að Saving Iceland mótmælin eru ekki miðstéttarkrafa um óspillta náttúrufegurð heldur beinast þau gegn heimskapÃtalismanum. Svo hneykslun borgaranna er hvorki óvænt né ástæðulaus, þau eru ekki à sama liði sem vilja frekar versla à Kringlunni en gera þar at.
August 14th, 2007 at 10:50
Mér finnst að margir missa af aðalatriðinu hér. Hver er eiginlega aðalóvinur Ãslenskrar náttúru? Eru það hópar náttúruverndarsinna sem vilja fara mismunandi leiðir à baráttunni? Ég sem hélt að það væri rÃkisstjórnin sem hefur ekki enn gefið tommu eftir à virkjunaráformum og bæjarstjórnir á öllum krummaskuðum sem vilja enn ólmar fá álver à hvern fjörð og virkja hverja sprænu og alla hveri og ná gufunni eins djúpt og hægt verður og er skÃtsama um náttúruspjöllin. Vissulega náðist áfangasigur à Hafnafirði þegar bæjarstjórnin þar leyfði almennar kosningar. En valdhafar ætla ekki að láta slÃkt endurtaka sig. Þess vegna held ég að fjölmiðlunin sé eins og hún er. Með fullri virðingu fyrir predikaranum à Kringlunni og “ógnvekjandi (!) ” dansi krakkanna á Snorrabrautinni og kranaklifurs þeirra þá held ég að áhrif þeirra séu ekki eins mikil og ýmsir hér að ofan óttast. Kannski vilja þau allsekki óspillta náttúrufegurð (sem er væntanlega bara fyrir miðstéttina?) en eru aðeins berjast gegn heimskapitalismanum en a.m.k hafa þau vakið athygli á álverunum. Þau pirra ýmsa en ég hef enga trú á að þau snúi fólki þannig að það fari að styðja álver ef hefur ekki gert það áður. Að þvà leyti erum við sem verslum à Kringlunni à sama liði og þau. Sum okkar hneykslast en við skiptum samt ekki um skoðun (vona ég!)
August 14th, 2007 at 13:03
það má vel vera að þessir ýktu andstæðingar álveranna eyðileggi fyrir sjálfum sér, þegar umræðan er farin að snúast um hárgreiðslu, trúðslæti og svitalykt. en ég hef samt á tilfinningunni að menn geri à þvà að finna þeim allt til foráttu til þess að stimpla málstað þeirra.
það má vel vera að rök þessara samtaka séu tilfinningaleg á köflum. en það er ekkert á viðflest það sem fundið er að þeim; minnsta púðrið fer à að svara ásökunum þeirra.
enginn fjölmiðill sagði efnislega frá ráðstefnu Saving Iceland að neinu viti, þar sem þó voru haldnir fjölmargir fyrirlestrar. helst að reynt væri að klÃna ,,hallæris“-stimpli á Guðberg Bergsson á moggablogginu.
Guðmundur Andri, sem dásamar Birnu Þórðardóttur, notar sömu frasana um Saving Iceland og Birna fékk oft að heyra: ,,Þetta eru náttúrlega stjórnleysingjar - anarkistar, nihilistar ..“
ég hef á tilfinningunni að Saving Iceland komi við kaunin á fólki með staðreyndum sem margir vilja ekki hugsa um. sjónarhorn Saving Iceland er þannig róttækara en margra annarra sem berjast fyrir ómenguðu landi og friðuðum náttúruperlum; samtökin horfa á þessi stóru fyrirtæki à heild sinni, en ekki bara þá mynd sem við okkur blasir hér. þau benda á bein tengsl þeirra við hergagnaframleiðslu; þau spyrja: eigum við að framleiða flugskeyti til að slátra saklausu fólki à Ãrak? eigum við að semja við fyrirtæki sem eru uppvÃs að fjölmörgum umhverfisglæpum? eigum við að styðja fyrirtæki sem fara gegn frumbyggjum annarra landa með ofbeldi, fyrirtæki sem troða á sjálfsögðum rétti verkafólks? eigum við að selja hverjum sem er Ãslenskt rafmagn og fórna til þess þvà sem við eigum à raun ekkert Ã? sem okkur var ætlað að passa fyrir komandi kynslóðir?
með þvà að skrifa langlokur um hvað það er ólöglegt, ljótt og bara almennt illa gert að hrella náungann með þvà að TRUFLA UMFERÃ, KLIFRA upp à KRANA og SLETTA SKYRI (djÃsus, þau svÃfast einskis!), þarf enginn að svara þvà hvers vegna við ættum að nánast gefa raforku og fossa til fyrirtækja með vafasama fortÃð.
á Wikipediu, undir ,Alcoa´, stendur:
,,According to the University of Massachusetts’ Political Economy Research Institute, Alcoa is one of the top ten most toxic companies in the country, producing 9,884,267 pounds of toxic chemicals in 2002 alone. Since 1987, state and federal regulators have cited Alcoa for more than forty-seven pollution violations. In 2002, Alcoa paid half a million dollars in fines at its Indiana plant in order to settle lawsuits charging it evaded water pollution regulations. Under the controversial grandfather provisions of the Texas Clean Air Act, Alcoa has been exempt from installing up to date pollution control devices and submitting to health-impact studies …”
þetta er afrekaskráin. þetta er það sem Saving Iceland eru að benda á; og lÃka hversu skrÃtið það sé, að ekki séu gerðar alvarlegar athugasemdir við það að fyrirtæki sem hafa augljósra hagsmuna að gæta, séu látin sjá um umhverfismat. eigum við að treysta mati þeirra, þegar stórar fjárhæðir eru à húfi?
með lögum skal land byggja, ókei - en með ólögum eyða.
þegar lög lands verða ólög, - eða gjörðir ráðamanna ógjörðir - eru sem betur fer til mörg dæmi um að menn óhlýðnist yfirvöldum með óhefðbundunum mótmælum. annars hefðum við ekki málfrelsi.
en spurningin sem ætti að spyrja miklu oftar, er: hversu hagkvæm er þessi mengun og þetta málmarusl þegar fram à sækir? eru spjöll af völdum ferðamanna virkilega eins mikil og af þessum skrÃmslum – og er ekki lÃklegt að gróðinn af ferðamönnum verði miklu, miklu meiri, ef við nennum að bÃða örlÃtið lengur og móta samræmda stefnu?
,,Það þarf þrjú til fjögur tonn af áli til þess að vega upp á móti þvà sem hver einasti erlendur ferðamaður sem heimsækir landið skilur að meðaltali eftir à hagkerfinu,“ segir Guðrún Ãgústa Guðmundsdóttir, kennari við Flensborgarskóla, á blogginu sÃnu.
veit ekki hvað er til à þvÃ. skil ekki svona hagfræði, en ég veit að Ãslenskir ráðamenn eru berrassaðir keisarar sem eiga bara trúðslæti skilið. þeir hlusta nebblega ekki á rök sem ekki eru réttu megin ..
August 15th, 2007 at 09:09
Hvaðan kemur sú hugmynd að fólkið à Saving Iceland sé “auðmannabörn”? ég veit um einn Ãslending og einn útlending à þessum hópi sem eiga vel stæða foreldra. Og hvaðan kemur sú hugmynd að rÃkt fólk eigi minni rétt en aðrir á þvà að berjast gegn náttúruspjöllum og mannréttindabrotum?
Þau vantar talsmenn: Ég er ekki viss um að ég sé þvà sammála lengur. Það er meðvituð stefna að skipta út talsmanni reglulega til að komast hjá þvà að setja ákveðin andlit á hreyfinguna. Markmiðið er heldur ekki bara að vekja athygli á málstaðnum enda er almanningur þegar orðinn sæmilega upplýstur um afleiðingar stóriðju, heldur að ráðast á fyrirtækin beint. Sjá nánar http://www.savingiceland.org/node/927
August 28th, 2007 at 13:24
Hvaðan kemur þessi helvÃtis vitleysa að við hjá Saving Iceland séum illa lyktandi, skÃtug og ill til höfð? Og jafnvel þótt svo væri, af hverju ætti það að skaða málstað okkar á einhvern hátt?
Meira að segja þú Stefán talar um þetta, “Þau mættu fara oftar à bað.”
Má ég þá að sama skapi benda ykkur herstöðvarandstæðingum á að fara à megrun svo fólk fari að taka mark á ykkur?