Um tilgangsleysi allra hluta

Staksteinar laugardagsmoggans eru helgaðir mér og viðtali sem ég veitti Sögnum, tímariti sagnfræðinema. Staksteinahöfundur veltir þar fyrir sér merkingu hugtaksins “Moggalygi” - sem hann álítur að hafi einungis vísað til skrifa blaðsins um málefni austantjaldsríkja á tímum Kalda stríðsins.

Hið rétta er að Moggalygi er miklu stærra hugtak og ekki afmarkað í tíma og rúmi.

Gott dæmi um Moggalygi er þegar Morgunblaðið birtir innan gæsalappa beina tilvitnun í orð mín í Sögnum - en BREYTIR þeim til samræmis við sérviskulega stafsetningu ritstjórans. Nákvæmlega hvað er það við fyrirbærið beina tilvitnun sem ritstjórn Morgunblaðsins skilur ekki? Hvers konar vinnubrögð eru þetta?
Mér stendur á sama um það þótt Staksteinar birti af mér myndir, reyni að snúa út úr orðum mínum og telji mig hinn versta mann. Hvað síðastnefnda atriðið varðar er andúðin raunar fullkomlega gagnkvæm.

En ég þoli það ekki að ritstjóri Morgunblaðsins eða fulltrúi hans BREYTI ummælum mínum í beinni tilvitnun og telji fólki þannig trú um að ég tilheyri þeim hópi ÞVERHAUSA og KVERÚLANTA sem þybbast við að nota zetuna - og það oft og tíðum án þess að kunna reglurnar almennilega.

Hvað skyldi annars vaka fyrir þeim með því?!

Hlustaði á viðtal við Gísla Martein Baldursson í hádegisfréttum útvarps. Hann lýsti gönguferð sinni meðfram Tjarnarbakkanum, þar sem prúðbúinn maður henti frá sér rækjusamloku, svo hún lenti á borgarfulltrúanum. Taldi Gísli Marteinn þetta vera til marks um sinnu- og hirðuleysi Reykvíkinga almennt.

Rifjaðist þá upp fyrir mér gömul færsla á þessari bloggsíðu - um samfélagslegar eða einstaklingsbundnar skýringar. Kveikjan að henni var frásögn Egils Helgasonar af rækjusamloku sem lenti nánast í hausnum á honum rétt hjá Tjörninni. Egill kaus að grípa til samfélagslegra skýringa á þessari uppákomu, þ.e. að Reykjavík væri sóðaleg borg og að líklega hefði mávur á flugi misst mæjónesbrauðið í stéttina.

Sjálfur varpaði ég fram þeirri tilgátu að um einstaklingsbundna skýringu gæti verið að ræða, þ.e. að það sé eitthvað í fari Egils Helgasonar sem fái annað fólk til að vilja henda rækjusamlokum í hausinn á honum.

Þessi skýring mín virðist nú æ sennilegri í ljósi frásagnar Gísla Marteins. Svo virðist sem snyrtilegur karlmaður á miðjum aldri hafist við í nágrenni Tjarnarinnar, vopnaður rækjusamlokum og kasti þeim í valda einstaklinga.

Megi rækjusamlokuverpillinn grýta Moggabloggið.

Hundadrápin miklu sem vísað var til í síðustu færslu hafa verið mér hugleikin í dag.

Ágætur frændi minn átti fleiri hamstra en nöfnum tjáir að nefna og hlutu sumir þeirra ill örlög - t.d. í tilraunum hans til að varpa nagdýrunum í heimatibúnum fallhlífum fram af háum veggjum. Frændi komst til vits og ára og enginn hélt minningarstundir vegna hamstranna.

Ég fór líka að hugsa um öskudaginn - þar sem hápunkturinn var jú lengi vel að “slá köttinn úr tunnunni”. Þegar ég var pjakkur, var reynt að koma þessum tunnusláttarsið á í Reykjavík. Þá var tunna fyllt af gotteríi og börnum boðið að láta höggin dynja á henni. Í teoríunni var þetta saklaus skemmtun, en í raun var um stórhættulegt atferli að ræða - enda rann æði á börnin um leið og tunnan brast og smástelpur tróðust undir.

Á sínum tíma gengu sögur af því að á Akureyri og á Ísafirði væri til siðs að hafa dauðan kött eða hrafn í tunnunni. Var þetta talið til marks um að sveitavargurinn væri klikk.

Eftir því sem ég kemst næst, voru þetta flökkusagnir. Engar dauðar eða lifandi skepnur var að finna í tunnunum fyrir vestan og norðan. Ekki í byrjun níunda áratugarins að minnsta kosti…

Sló upp í Sögu daganna eftir Árna Björnsson og las um Kattarslag á Öskudegi. Þar segir:

Leikurinn að slá köttinn úr tunnunni eða kattarslagur er sömuleiðis kominn hingað frá Danmörku. Þangað er hann helst talinn hafa borist með Hollendingum þeim sem í boði Kristjáns 2. settust að á eyjunni Amager við Kaupmannahöfn á 16. öld. Álíka dýrapyntingar og ekki síst grimmd í garð katta var þó algeng skemmtun við ýmis tækifæri víða í Evrópu fyrr á öldum. Fjöldi manna virðist löngum hafa átt erfitt með að þola hversu erfitt er að temja köttinn. (s. 537)

Muna: láta unglingana lesa í Sögu daganna. Það ætti að núlla út 30-40 þruglfærslur um fangelsisvist Parísar Hilton.

# # # # # # # # # # # # #

Herfileg úrslit á KR-vellinum í kvöld.

Frábær leikur Paraguay gegn Kólumbíu. Þetta Suður-Ameríkumót verður bara betra og betra…

Viðbót: er að horfa á Argentínu gegn BNA. Þar situr Maradonna pattaralegur í landsliðsbúnings-replikku innan um aðra stuðningsmenn argentínska liðsins. Þetta er meðal annars ástæðan fyrir að Maradonna er flottastur en Péle labbakútur. Péle hefði alltaf verið í jakkafötum innan um stórlaxana.

Gamall skólabróðir stingur upp á því að Íslendingar komi sér inná rétt tímabelti. Ég vil gera þessa tillögu að minni - amk. meðan á Copa America stendur. Hef séð tvo leiki í mótinu nú þegar: Uruguay-Perú og Venesúela-Ekvador. Hvort tveggja frábærir fótboltaleikir.

Ég hef lengi verið sökker fyrir Suður-Ameríkukeppninni. Gallinn er hins vegar tímasetningin á leikjunum. Ég er smeykur um að næstu vikurnar eigi ég eftir að verða ansi framlágur í vinnunni ef svo fer sem horfir.

# # # # # # # # # # # # #

Mér skilst að Moggabloggið snúist bara um hundadráp á Akureyri þessa daganna.

Til að kjaftæðisjafna þá umræðu legg ég til að unglingarnir mínir verði ráðnir til að lesa Pan eftir Hamsun. Það er djúp saga um hundamisþyrmingar.

(Er það ekki rétt munað hjá mér að Hrafn Gunnlaugsson hafi ætlað að kvikmynda Pan?)

Kolefnisjöfnun er tískuorð sumarsins. Nú eiga allir að borga þúsundkall til skógræktar í Heiðmörk og geta þá puðrast upp um öll fjöll á tíu gata tryllitækjunum án samviskubits.

Í rökréttu framhaldi af þessu hafa ýmsir stungið upp á annars konar jöfnun - s.s. Dr. Gunni sem skrifaði snjalla Bakþanka í Fréttablaðið þar sem hann stakk upp á því að komið yrði upp vefsíðu þar sem ríka pakkið á Vesturlöndum gæti “lífskjarajafnað” sig gagnvart þriðja heiminum - þ.e. slett einhverju klinki í fátæku þjóðirnar og haldið áfram að kýla vömbina.

Nú kynni ég til sögunnar nýja tegund jöfnunar: kjaftæðisjöfnun internetsins. Með því gefst fólki sem ver miklum tíma á netinu tækifæri til að kjaftæðisjafna netnotkun sína.

Framkvæmdin er tiltölulega einföld. Hugsum okkur t.d. manneskju sem eyðir miklum tíma á degi hverjum í að skoða Moggablogg. Hver mínúta af slíkum lestri hlýtur að skerða greindarvísitölu viðkomandi og veldur því að andleg orka tapast. Þótt þessi rýrnun á heilastarfseminni skipti kannski ekki miklu máli fyrir hvern einstakling, er um gríðarlega andlega atgervisrýrnun að ræða fyrir þjóðfélagið í heild.

Lausnin er komin fram. Ég á gamla sparisjóðsbók sem er nánast innistæðulaus og ég hef ekki notað í mörg ár. Númerið er: 0311-03-011793 (kt. 080475-3659). Nú getur fólk sem eyðir miklum tíma á Moggablogginu einfaldlega greitt tiltekna upphæð inn á þennan reikning og ég mun í staðinn ráða krakka úr unglingavinnunni til að lesa flóknar og mannbætandi bókmenntir. Þannig geta netfíklar lesið sig í gegnum allar ljósbláu örsögur sjónvarpsþulunnar með góðri samvisku, vitandi að úti í bæ er e-r krakki að berja sig í gegnum Moby Dick…

Kjaftæðisjöfnun er málið! Nú þarf ég bara að finna nafn sem er álíka viðeigandi fyrir þetta átak og Kolviður er fyrir kolefnisjöfnunarverkefnið. Mér var að detta í hug: Fahrenheit 451.

Á Mánagötunni eru bækur geymdar í tveimur herbergjum. Annars vegar í stofunni, en hins vegar í bóka/gesta/draslherberginu sem verður vonandi fljótlega skipt upp i tvennt.

Til skamms tíma var bókunum skipt þannig niður á herbergin að í stofunni voru “fínu kilirnir” - veglegar gjafabækur og ritsöfn eftir hina og þessa. Þetta er augljóslega mjög banalt bókasnobb.

Á dögunum ákváðum við að skipta út einni tegund bókasnobbs fyrir aðra. Nú hafa fínu kilirnir flestallir verið fluttir inn í draslherbergi, en hillurnar þess í stað fylltar af bókum um mannfræði og tæknisögu, fyrst og fremst fræðibækur á ensku í kiljuformi.

Kosturinn við þessa nýju tilhögun er sá að bókahillurnar verða áhugaverðari fyrir gesti - sem geta dundað sér við að rýna í titla sem þeir hafa aldrei heyrt af. Gallinn er sá að núna æpa sumar bækurnar á að maður lesi þær aftur - eða lesi jafnvel í fyrsta sinn…

YouTube er æði! Það er hægt að finna nánast allt á þessu vefsvæði.

Rakst á þessa tónleikaupptöku af The Clash í New Jersey, en seinna lagið - Julie´s Been Working for the Drug Squad - kemst líklega á topp-5 listann yfir uppáhalds Clash-lögin. Önnur sem koma til greina væru t.d. Spanish Bombs, Guns of Brixton, English Civil War og vitaskuld Lost in the Supermarket.

Annars hef ég alltaf verið hrifnastur af Give´Em Enough Rope af öllum breiðskífum The Clash.

Þegar Joe Strummer lést fyrir nokkrum árum skrifaði Mark Steel frábæra grein í minningu hans:

Tony Blair once praised “bands such as The Clash” for creating a much undervalued source of exports. … I’ve never liked Blair, but I’ve never despised him as much as I did in that moment. Every soulless fraudulent icy pore in his body was illuminated in that statement, from a man who, if he lived to be a thousand, would never comprehend how most human beings are driven by higher ideals than poxy import/export ratios. I suppose that Blair’s a fan of Shakespeare as well, on account of how he improved the balance of payments in the budget of 1601 by becoming a leading exporter of soliloquies.

The sadness in Joe Strummer’s death is not that he was an icon for a generation – that’s relatively easy. It’s that 25 Thatcher- and Blair-dominated years later, Strummer was still fuelled by his original passions, principles and humility. Better to be a king for 25 years than a schmuck for a lifetime.

Megi Tony Blair og Moggabloggið svara til saka gagnvart Brixton-byssunum…

Jæja, þá eru Bretarnir búnir að aðla Salman Rushdie. Craig Murray, einn af mínum uppáhaldsbloggurum skrifar frábæra færslu um málið. Hann botnar ekkert í því hvers vegna menn þiggja svona nafnbætur:

I can talk about Salman Rushdie’s honour with a certain earned hauteur, having in the course of my life turned down three honours myself (LVO, OBE and CVO, since you ask). I have never understood why people accept honours when there is so much more social cachet in refusing them.

People in the FCO always imagined I turned them down because of a vague egalitarianism. Actually it is because, as a good Scot, I felt no need to accept anything from a provincial German family notable for lack of intellectual distinction. The Queen asked me, in Warsaw, why I refused, and I replied it was because I am a Scottish nationalist. She replied “Oh good” with a charming smile.

Annars viðurkennir Murray að hafa einu sinni á ævinni þegið viðurkenningu af þessu tagi:  I do have one honour - I am an Officier de l’Ordre du Mono.of the Republic of Togo. This was given me by the late President Eyadema, who as far as I know was the only recent Head of State who strangled his predecessor with his own hands.

Niðurstaða Murrays er sú að það hafi verið út í hött að aðla Rushdie - ekki endilega vegna þess að hann hafi sett allt á hvolf með meintu guðlasti þarna um árið, heldur vegna þess að hann sé enginn afbragðsrithöfundur. Held að það sé talsvert til í þessu - amk þekki ég ekki nokkurn mann sem hefur náð að berja sig í gegnum Söngva Satans.

Góður drengur, sem er einmitt að fara að gifta sig um helgina, sagði einhverju sinni um dauðadóminn yfir Rushdie að það væri mikill misskilningur að hann væri sprottinn af trúarofstæki. Þetta væri miklu frekar dæmi um beinskeytta bókmenntagagnrýni!

Megi Moggabloggið fá írönsku æjatollana upp á móti sér.

Frank Furedi er frjór höfundur. Ég er alls ekki alltaf sammála honum, en ansi oft hittir hann naglann á höfuðið. Þessi grein eftir hann á Spiked er hvorki stutt né auðlesin, en hún er helvíti góð.

Þetta eru bannfærð sjónarmið. Mantran sem flestallir kyrja gengur út á að það sé svo mikilvægt að “draga fram í dagsljósið”, “opna umræðuna” og “vekja fólk til umhugsunar” um skuggahliðar mannlífsins á borð við heimilisofbeldi og níðingsskap. Hver sá sem veltir upp spurningum um hverju við fórnum með því að skapa hræðsluþjóðfélag er hins vegar úthrópaður sem barnahatari.

Í greininni talar Furedi um tilfinningaklám. Af fenginni reynslu þykist ég vita að það hugtak muni sjálfkrafa kalla fram reiðiviðbrögð úr ýmsum áttum. Það verður þá bara að hafa það.

# # # # # # # # # # # # #

Mætti síðdegis á skólanefndarfund í MR. Þar kynnti rektor okkur áætlun um að rífa krossviðarplöturnar af veggjum tveggja kennslustofa og færa kalkhúðina undir þeim í upprunalegt horf. Þessi framkvæmd verður í tilraunarskyni og unnin með styrk frá húsafriðunarsjóði.

Þegar ég sat í skólanefnd sem nemendafulltrúi, 1994-95, var byrjað að tala um að ráðast í þessa framkvæmd. Raunar var hugmyndin ekki ný af nálinni þá. En það hefur tekið meira en áratug að koma henni af umræðustigi á tilraunarstig.

Með þessu áframhaldi verður búið að flá ljóta krossviðinn af og laga veggina eftir þrjátíu ár.

Spurning hvort ekki væri fljótlegra að kveikja í kofanum og fá Vilhjálm borgarstjóra til að lofa því í miðju slökkvistarfi að húsið verði endurbyggt í sömu mynd?

Ef þessi hugmynd verður framkvæmd, væri auðvitað snjallræði að kveikja í Moggablogginu í leiðinni.

Þegar ég var gutti mátti heita að það væri borgaraleg skylda að sjá flestar ef ekki allar íslenskar bíómyndir. Í seinni tíð nær maður þeim með höppum og glöppum í sjónvarpinu.

Seint á sunnudagskvöldið var myndin Blóðbönd á dagskrá Sjónvarpsins. Gamla skylduræknin tók sig upp og við Steinunn horfðum á myndina.

Nú er þetta ekki illa gerð mynd. Hljóðið bærilegt fyrir íslenska mynd, leikurinn yfirleitt ágætur og fá kjánaleg atriði - kannski ekki hvað síst vegna þess að plottið var mjög jarðbundið. Íslenskt efri-millistéttar raðhúsadrama - engir bílaeltingaleikir á Sæbrautinni eða mafíósar í Seláshverfi.

Akkilesarhæll myndarinnar var hins vegar sagan sjálf. Hún var eitthvað á þessa leið:

Augnlæknir sem er að skríða á miðjan aldur (að öllu leyti óáhugaverð persóna, sem virðist klippt út úr auglýsingu fyrir tryggingafélag) uppgötvar að hann er kokkáll og að sonur hans er rangfeðraður. Hann vorkennir sjálfum sér óskaplega mikið, en nær að jafna reikningana með því að taka saman við ungu klínikdömuna sína og koma illa fram við hana. Þar með virðist honum hafa tekist að jafna reikningana við kvenþjóðina og allir lifa hamingjusamlega til æviloka - nema klinkan, en hún var líka drusla.

Stuð.

# # # # # # # # # # # # #

Undir lok fyrri hálfleiks hjá FRAM og Fylki í gærkvöld sendi einhver Svíi sem ég kann engin deili á eftirfarandi tölvupóst á alla stjórnarmenn í FRAM:

Why can’t Fram score and win against Fylkir in front of own fans?? It’s all about scoring goals and win matches NOT about playing them 0-0 and then risk to lose 0-1 or 0-2 with late goal against……The club NEED three points here and fans all over NEED something to celebrate so why can’t players do their jobs out there and WIN??