Rýnt í landslag
ÓlÃna var lengi að sofna à kvöld. Það þurfti að kafa djúpt à minnisbankann eftir nýjum lögum til að syngja. Þar á meðal var þetta:
Það búa litlir dvergar, à björtum dal
á bak við fjöllin háu à skógarsal
Byggðu hlýja bæinn sinn,
Brosir þangað sólin inn.
Fjöllin enduróma allt þeirra tal.
Mér er spurn – úr þvà að dalurinn er umkringdur háum fjöllum, sem slúta svo onà hann að allt tal dverganna endurómar à þeim – hvernig getur hann þá verið bjartur og sólin brosað inn til dverganna? Þetta er augljóslega rugltexti.
Lagið sé ég hins vegar að er eignað Engilbert Humperdink. Getur það verið rétt?
November 5th, 2006 at 22:36
Það segir ekki à kvæðinu að dalurinn sé umkringdur háum fjöllum. Hann er bara á “bak við fjöllin háu” Bærinn þeirra snýr greinilega à suður og háu fjöllin eru norðan við bæinn. Ég átta mig ekki alveg á hvar skógurinn er (skógarsalurinn) en mér sýnist þetta alveg geta staðist!
November 5th, 2006 at 22:50
Það er væntanlega sÃðrómantÃska tónskáldið Humperdinck en ekki breska poppfrÃkið sem tók upp nafn hans.
November 5th, 2006 at 22:54
einmitt, þetta hljómar eiginlega frekar lÃklegt, gæti þess vegna verið úr Hansel und Gretel eftir Humperdinck hinn eldri, sem er án efa langfrægasta verkið eftir þann ágæta fýr, alveg hreint ágætis barnaópera, þið megið giska þrisvar á efnistökin
Smá besservisseraháttur, sÃðasta lÃnan à Ãslensku þýðingunni er fellin enduróma allt þeirra tal..
November 5th, 2006 at 23:04
Jafnvel suðurbæirnir þar sem aldrei sást til sólar à Innansveitarkróniku voru baðaðir sól allt sumarið auk þess sem þeir höfðu að geyma hundraðþúsundmilljóntonn af heitu vatni sem enn rennur blessunarlega à ofna okkar ReykvÃkinga
November 6th, 2006 at 00:16
Hansel und Gretel er flott stykki.
Hver gerði þennan texta, annars? Væri gaman að vita.
November 6th, 2006 at 07:27
Gæti ekki verið að þessi bær væri staddur eitthvað sunnar á hnettinum þar sem sólin er hærra á lofti?
November 6th, 2006 at 09:19
En Benedikt XVI, smæð dvergana gæti vegið upp á móti hæð sólarinnar.
November 6th, 2006 at 12:56
Jú, þetta er úr Hans og Grétu Humperdincks, Gréta syngur þetta à upphafi annars þáttar. Þýski textinn er:
Ein Männlein steht im Walde ganz still und stumm,
es hat von lauter Purpur ein Mäntlein um.
Sagt, wer mag das Männlein sein,
das da steht im Wald allein
mit dem purpurroten Mäntelein?
Das Männlein steht im Walde auf einen Bein
und hat auf seinem Kopfe
schwarz Käpplein klein.
Sagt, wer mag das Männlein sein,
das da steht auf einem Bein
mit dem kleinen schwarzen Käppelein?
Ãslenska óperan flutti Hans og Grétu fyrir um áratug sÃðan, þá à þýðingu Þorsteins Gylfasonar heitins. Mér fannst þá (og finnst enn) sérkennilegt að Þorsteinn skyldi þýða textann upp á nýtt (um lÃtinn mann með purpurahettu) à stað þess að bæta versi við vÃsuna um dvergana.
November 6th, 2006 at 13:02
Hoffmann von Fallersleben orti upprunalega ljóðið. Lagið er þýskt þjóðlag en þekkt à búningi Humperdinck úr Hans og Grétu.
Ein Männlein steht im Walde,
ganz still und stumm (u.s.w.)
Þórður Kristleifsson (1893-1997) frá Stóra-Kroppi à Borgarfirði er höfundur þýðingar skv. mÃnum upplýsingum.
November 6th, 2006 at 13:09
Varðandi Ãslenska textann, held ég að leiðréttingin hennar Hallveigar á textanum svari spurningunni sem vafðist fyrir Stefáni. Fellin skyggja ekki á sólina eins og almennileg fjöll myndu gera. Dvergarnir eru hins vegar svo lágir að tal þeirra endurkastast af þeim.
November 6th, 2006 at 13:40
Menn deila um það út à heimi hvort þessi litli maður úti à skógi á einum fæti með purpurahettu sé hundarós (Hagebutte/Rosa canina) eða berserkjasveppur (Fliegenpilz/Amanita muscaria) en à þriðja erindinu (ósungið) kemur svarið fram):
Das Männlein dort auf einem Bein
mit seinem roten Mäntelein
und seinem schwarzen Käppelein
kann nur die Hagebutte sein !
November 6th, 2006 at 15:34
Þetta er auðvitað svo nördaleg umræða að maður fyrirverður sig fyrir að taka þátt à henni. En ábending Finnboga um smæð dvergana sem hefur áhrif á hljómburðinn milli fellanna er gáfuleg.
Hún rifjaði upp fyrir mér lÃnuna úr Ó fögur er vor fósturjörð – en þar segir “en hoppa álfar hjarni á svo heyrist dun à fellum.”
Sú spurning hefur alltaf leitað á mig hvernig jafnlitlar verur og álfar eru sagðar geti hoppað með slÃkum djöfulgangi að undir taki à fjöllunum eða fellunum.
November 6th, 2006 at 18:14
Páll Ãsgeir, sem fyrrverandi starfsmaður VÃsindavefsins skora ég á þig að senda þeim þessa spurningu þÃna.
En hvað varðar dvergana þá held ég að þeir hljóti að verða þreyttir á þessu sÃfellda bergmáli á öllu sem þeir láta út úr sér. Væntanlega má draga þá ályktun að þeir séu fámálir.
November 6th, 2006 at 19:43
Það stendur hvergi að dalurinn bjarti sé umkringdur fjöllum, heldur að hann sé á bak við þau. Svona eins og útlandið var á bak við Esjuna hjá Gvendi Jóns. Þannig að sólin getur alveg skinið à dalnum úr þremur áttum þrátt fyrir fjöllin.
November 7th, 2006 at 00:20
Það versta við þetta annars ágæta lag er hvað það situr fast à höfði manns þegar það er einu sinni komið þar inn. Ég raulaði þetta à allan dag og gekk meira að segja svo langt að snara Ãslensku vÃsunni á þýsku à strætó à kvöld (þótt sennilega sé of seint að reyna að telja Engilberti hughvarf). Ætli sé ekki ágætt að birta hana hér – til að gera nördalega umræðu enn nördalegri.
Es wohnen kleine Zwerge in weitem Tal
wo die Vöglein singen im Waldessaal.
Bauten sich ein Bürgelein,
brav die Sonne strahlt darein.
Ihr sprechen wiederhol’n die Berge hundertmal.
November 7th, 2006 at 13:45
Vonandi losnar ÓlÃna litla við að þurfa að heyra allar þessar lærðu útskýringar á textanum. Reyndar hugsa ég að hún yrði sofnuð MJÖG fljótlega undir lestrinum!
November 12th, 2006 at 16:37
Páll Ãsgeir, álfar eru nánast aldrei taldir litlir á Ãslandi fyrr en upp úr 1950, mig grunar að Skellibjalla úr bÃómyndinni um Pétur pan sé áhrifavaldurinn.
Það eru engin dæmi um smávaxna álfa frá fyrri öldum Ãslandssögum, kannski einhver dæmi um að huldufólkið eigi að vera lÃtið à þjóðsögum 19. aldar en örugglega mun fleiri um álfa sem eru álÃka stórir og menn. Þess vegna eru þessir litlu álfar sem fólk þykist sjá núna greinilega innfluttir.
Ó fögur er vor fósturjörð – þeir álfar eru nokkuð örugglega af svipaðri stærð og mannfólkið.