Tjáningarfrelsið
Það hvimleiðasta við Múhameðsmyndamálið er hversu margir nota það til að upphefja sjálfa sig og slá sig til riddara à baráttunni fyrir tjáningarfrelsi - sem sagt er hornsteinn menningar okkar. Hvaða dáð er fólgin à þvà að verja rétt manna til að teikna skrÃpamyndir sem okkur Evrópubúum (sem ekki erum múslimar) finnst meinleysislegar? Það segir ekki mikið um ást okkar á málfrelsinu að umbera skrif sem aðrir telja móðgandi. Hinn raunverulegi prófsteinn er hvernig við bregðumst við skrifum sem misbjóða okkur sjálfum.
à þvà ljósi er eftirtektarvert að horfa upp á fjölmiðla þegja þunnu hljóði yfir þvà þegar breski sagnfræðingurinn David Irving er dæmdur à þriggja ára fangelsi à AusturrÃki fyrir skrif sÃn. Irving er ekki dæmdur fyrir að hvetja til ofbeldis, heldur fyrir að halda fram söguskoðun. Söguskoðun Irvings er meðal annars sú að fjöldi gyðinga sem drepnir voru á árum sÃðari heimsstyrjaldarinnar sé stórlega ofmetinn og að dauða fjölda þeirra megi fremur skýra með sjúkdómum en skipulagðri útrýmingarherferð nasista.
AusturrÃki er eitt margra rÃkja þar sem það telst glæpur að reyna að færa rök fyrir öðru en viðtekinni söguskoðun um helförina. SlÃk skrif - sem flestir myndu kalla ótrúverðugar samsæriskenningar - eru talin svo meiðandi fyrir stóra hópa fólks að þeir sem senda þau frá sér eru dæmdir à fangelsi.
David Irving er óskemmtilegur karakter með óviðfeldnar skoðanir. Þess vegna fást fáir til að verja hann. Fáir halda þvà fram á opinberum vettvangi að “okkur beri að styðja tjáningarfrelsið” með þvà að endurtaka skrif Irvings sem oftast og vÃðast. RÃkisstjórnir Evrópu senda David Irving ekki samúðarskeyti - þvert á móti hafa þær þrýst á AusturrÃkismenn að refsa af hörku fyrir skrif af þessu tagi.
à vettvangi Evrópusambandsins hefur t.d. um alllangt skeið verið rætt um að banna hið ævaforna indverska tákn, hakakrossinn.
Einhvern veginn þætti mér það ólÃkt kjarkaðri nálgun hjá unnendum tjáningarfrelsins ef þeir kæmu nú til varnar David Irving og rétti manna til að birta mynd af hakakrossinum, en að hampa ritstjórum Jótlandspóstins sem hetjum. Það er eitthvað svo billegt við að halda bara à prinsipin þegar þau eru áreynslulaus.
February 21st, 2006 at 12:37
Er ekki full snemmt að úrskurða að fjölmiðlar þegi þunnu hljóði um þetta mál? Það er frétt um málið á forsÃðu Blaðsins, sem var þess meðal annars valdandi að um fátt annað var rætt við hádegisverðarborðið à vinnunni hjá mér.
Mér finnst þú full fljótur að búa til þögn à þessu tilviki.
February 21st, 2006 at 12:41
Þetta er lÃka framan á Fréttablaðinu (reyndar ósköp stutt frétt). Ég verð nú samt að segja að ég væri alveg til à að fá að vita meira um málið.
February 21st, 2006 at 13:10
Mál David Irvings hefur einmitt alltaf verið fréttaefni og aldrei verið nein sérstök þögn um það, enda málið athyglisvert à marga staði. Ég man eftir fréttum af þvà þegar verið var að handtaka hann.
Hann er reyndar strangt til tekið ekki dæmdur fyrir skoðanir sÃðar og ef til vill snýr þetta ekki sÃður að ferðafrelsi en tjáningarfrelsi. AusturrÃsk stjórnvöld höfðu bannað honum að koma til landsins og hann braut gegn þvà banni, fyrir það er hann dæmdur. En það er að sjálfsögðu vegna skoðananna sem hann var svartlistaður.
Það var ágætis yfirlit yfir feril hans á Wikipedia fyrr à dag sem à augnablikinu virðist hafa verið hakkað af ósáttum notanda.
En hann hefur að sjálfsögðu notið málfrelsis à sÃnu heimalandi og gefið út held ég hátt à tuttugu bækur sem með einum eða öðrum hætti draga taum þýskra nasista. Sumar bóka hans urðu metsölubækur fyrir einhverjum áratugum, ekki sÃst fyrir lipran ritstÃl.
February 21st, 2006 at 13:14
Ég held að “þegja þunnu hljóði” þýði hér: mótmæla ekki, hafa ekki uppi stór orð um mikilvægi tjáningarfrelsis, endurbirta ekki greinar eftir Irving - til stuðnings málfrelsi hans.
February 21st, 2006 at 13:26
Það er sÃðan sitt lÃtið af hverju sem er hvimleitt við Múhameðsmyndaumræðuna - og að telja Irving málið sambærilegt er kannski viðbót við það.
Það virðist einfaldlega vera til hópur fólks sem lifir à þeirri sjálfsblekkingu að myndirnar tólf einar og sér hafi kallað mótmælaölduna - sem er mjög sérstakur og óvenjulegur viðburður à heimssögunni, sem mun taka marga áratugu að skilja og kryfja til mergjar. Þótt margt sé á huldu liggur það nú held ég nokkuð ljóst fyrir að tiltölulega fámennur hópur mjög öfgasinnaðra múslimaleiðtoga tók strategÃska ákvörðun af einhverjum toga um að nota myndamálið til hins Ãtrasta, að magna upp eldinn, að baka vesturlöndum hatur, að dýpka gjána. Við vitum að ferðalögum danskra öfgamúslima um múslimaheiminn, við vitum af fundum trúarleiðtoga þar sem myndirnar voru sýndar og aðgerðir ræddar, við vitum að það var með markvissum hætti gert sem mest úr þeim meðan pÃlagrÃmsferðirnar stóðu yfir og svo framvegis. Við erum að horfa upp á eitthvað nýtt sem við höfum ekki séð áður og það er ekki beinlÃnis sambærilegt við mál David Irving sem hvÃlir á lögum sem eru leifar af eftirstrÃðsárunum. Röng lög - en hann Irving hefði lÃka átt að vita betur en að ferðast til AusturrÃkis.
Eitt af þvà sem mér finnst hvimleitt er hópur fræðimanna frá vinstri sem hefur ekki sagt aukatekið orð, ekki neitt aldrei, sem bendir til þess þeir hafi neitt við framferði þessara öfgafullu múslima að athuga, ekkert, en halda ennþá áfram að púðra um ritstjóra Jyllandsposten. Þrátt fyrir að þeir megi vita af þeim þremur myndum, miklu grófari, sem bætt var við à staflann og sagðar úr JP: ein sem sýndi spámanninn sem barnanÃðing, önnur sem sýndi hann með svÃnsandlit og enn ein sem sýndi hund að nauðga múslima à bænastellingu.
En það eru lÃklega allt saman aukaatriði ekki satt: Allir þeir sem reyna að setja málið à annað samhengi en það að ritstjórum Jyllandsposten sé um að kenna eru að slá sig til riddara málfrelsinsins og hræsnin sést best á þvà að enginn rÃs upp David Irving til varnar. Er það ekki svona um það bil rétt skilið hjá mér?
February 21st, 2006 at 14:18
Mér sýnist að hluti af fyrri hlutanum sé alveg réttur: myndirnar einar og sér eru ekki ástæða mótmælanna. Einnig að það hafa mjög fáir haft à frammi raunverulegt ofbeldi eða hótanir um slÃkt.
Það sem fer á eftir þvà byggir à besta falli á misskilningi, sem er sennilega ómögulegt að leiðrétta, en ég gæti reynt:
1. Vestrænir vinstri menn eru ekki à samræðu við öfgasinnaða múslima. Þeim er alveg sama hvað við segjum - þess vegna er frekar tilgangslaust að gagnrýna þá, enda liggur það alveg gersamlega à augum uppi að þessir tveir hópar eiga enga samleið. Og alveg nóg af fólki sem tjáir sig um framferði öfgasinnaðra múslima. Oftast blandast þó hugtökin múslimi og öfgasinnaður múslimi saman.
2. Eigum við ekki að hugsa um það sem VIà getum gert betur, reyna að bæta OKKAR samfélög. Sjá 1.
3. Markmið “öfgasinnaðra múslima” eru ekki endilega tengd vesturlöndum, nema óbeint. Oftast er um lókalpólitÃk að ræða: það er vinsælt að lÃta út fyrir að bjóða vesturlöndum byrginn.
4. Vesturlönd hafa alveg séð um það sjálf að baka vesturlöndum hatur. Það hatur er fullkomlega skiljanlegt, þó að það sé vissulega ekki vænlegt til árangurs.
Það er ákaflega hvimleitt þegar allskonar fólk er flokkað à hóp og afgreiddur sem “hvimleitt vinstra fólk”. Það er lÃka hvimleitt þegar menn skilja ekki hliðstæður. Það er enginn að segja að mál Irvings sé “eins”.
Afsakaðu snÃkjubloggið Stefán.
February 21st, 2006 at 14:35
Bæði Fréttablaðið og Blaðið gera það að aðalatriði à fréttum sÃnum að Irving hafi dregið fullyrðingar sÃnar til baka. Það setur enginn spurningamerki við að maður sé dæmdur à fangelsi fyrir að setja fram (illa) rökstudda skoðun à sagnfræðiriti.
Svo segja menn bara: hann gat sjálfum sér um kennt að fara til þessa lands! - Má þá ekki segja það sama um danska sendiráðsstarfsmenn à Miðausturlöndum sem hafa átt fótum fjör að launa? Geta þeir ekki bara sjálfum sér um kennt að hanga à löndum þar sem þeir eru óvinsælir?
Brendan O´Neill, sem er einn af þeim pólitÃsku skrÃbentum sem ég les hvað oftast, skrifaði um Irving-málið à desember sÃðastliðnum: http://www.spiked-online.com/Articles/0000000CAEDB.htm
Þessi grein segir eiginlega allt sem segja þarf.
* * *
Ein leiðrétting þó að lokum:
Svansson segir að vinstrimenn pönkist á ritstjórum JP: “Þrátt fyrir að þeir megi vita af þeim þremur myndum, miklu grófari, sem bætt var við à staflann og sagðar úr JP: ein sem sýndi spámanninn sem barnanÃðing, önnur sem sýndi hann með svÃnsandlit og enn ein sem sýndi hund að nauðga múslima à bænastellingu.”
Þessi saga hefur verið margendurtekin à fjölmiðlum og á bloggsÃðum um þetta mál. Hún er hins vegar röng.
Skjalabunkinn sem dönsku múslimaleiðtogarnir fóru með um Miðausturlönd hefur verið birtur opinberlega, bæði à dönskum blöðum og svo var hann að finna á Wikipediu, amk. til skamms tÃma. Þar er að finna margvÃslegt efni, s.s. myndirnar 12 úr JP (og à greinargerðinni kemur skýrt fram að þær hafi verið 12 talsins), myndir úr Weekendavisen og svo nokkur stök skjöl - t.d. tölvupóstur frá reiðum trúleysingja og myndirnar þrjár sem Svansson nefnir.
Við lestur skjalanna er útilokað að komast að þeirri niðurstöðu að myndirnar þrjár hafi birst à JP. En á einhvern óskiljanlegan hátt tókst þó fréttaritara hjá BBC að komast að þeirri niðurstöðu og birti hann svÃns-myndina sem eina af JP-myndunum.
Hér er þvà um fáránleg mistök fréttamanns BBC að ræða, en útgefendur JP hentu málið á lofti: enda töldu þeir það bæta málstað sinn à deilunni að leggja áherslu á að reiði manna à múslimaheiminum byggðist á misskilningi sem þessum.
Ekki það að þetta atriði skipti miklu máli à hinu stærra samhengi hlutanna, en rétt skal vera rétt.
February 21st, 2006 at 14:55
Gott svar.
1) Þeir sem berja sér á brjóst og slá sig til riddara tjáningarfrelsins eru mér vitanlega ekki heldur à samræðu við þessa öfgamúslima. Hvað þeir eru að gera og hvers vegna kemur málinu hins vegar við og er ekki e-ð smotterÃisaukaatriði sem bliknar við hlið JP ritstjóranna. Og það er fullkomlega gilt sjónarmið, þó umdeilanlegt sé, að við eigum ekki að lúffa fyrir atlögu af þessu tagi.
Mér finnst það hins vegar svolÃtið sérkennilegt sjónarmið að það sé einhvers konar aukaatriði að halda þvà til haga eða ræða um hvað raunverulega sé að gerast à löndum múslima.
2) Bæta okkar samfélög segirðu. Maður veltir þvà alveg fyrir sér af hverju það má endalaust tala um JP ritstjórana en ekki öfgamúslima. Er “hvimleiðu vinstri mennirnir (þitt orðalag en ekki mitt)” þá à samræðu við þá? Þetta eru ekki atburðir sem áttu sér stað hér á landi. Myndbirtingar JP fóru fyrir ofan garð og neðan hér og menn risu ekki upp à hrönnum að verja JP. Þegar mótmælaaldan fór af stað fóru menn að reyna að skilja hvað var að gerast þar ytra frekar en að verja JP hástöfum.
3) Þetta er reyndar alveg rétt - en skiptir ekki miklu máli fyrir aðalatriðið og ég get ekki séð að um einhvern massÃvan lykilmisskilning sé að ræða. Atriði 4 er sÃðan bara allt önnur umræða og ég veit nú ekki til þess ég hafi nokkurn tÃmann um ævina gefið mig út fyrir annað en að vera à meginatriðum sammála þessu. Heitir þetta ekki einfaldlega sparðatÃningur á góðri Ãslensku.
Hvað er annars málið með nafnleysið - Ég hálfsé eftir þvà núna à lok kommentsins að hafa ekki skoðað blogg rafaugans áður en ég byrjaði, hef ekki lagt það à vana minn að þrasa við nafnleysingja.
February 21st, 2006 at 15:20
Ég hef ekki fylgst nákvæmlega með þessari umræðu um myndirnar nokkuð lengi og var ekki búinn að sjá viðbæturnar. Það er farið Ãtarlega yfir bæklinginn á http://en.wikipedia.org/wiki/Akkari-Laban_dossier með scönnum af öllum blaðsÃðum og þýðingum á flestum arabÃskum textum.
Leiðréttingin þÃn er að nokkru leyti réttmæt en framsetningin kannski ekki. Myndirnar þrjár koma sÃðastar à mun lengri röð teikninga, fleiri en þeirra úr JP en sem eru þó úr dagblöðum eða tÃmaritum og höfðu birst opinberlega. Það er ekki skýrt à dossiernum að þessar myndir séu ólÃkar öllum hinum dagblaðsmyndum að þvà leyti að þær hafi verið sendar múslimum en hafi ekki birst opinberlega og hafi það ekki verið skýrt fyrir þeim sem skoðuðu dossierinn hlýtur þeim að virðast sem um opinberar teikningar hafi veirð að ræða.
Það eru nánast engin önnur skjöl en teiknaðar dagblaðsmyndir à dossÃernum skv. Wiki, nema þessi eini tölvupóstur reiða trúleysingjans sem þú minnist á og sÃðan nokkur bréf sem ýmis samtök danskra múslima hafa skrifað til trúbræðra sinna à öðrum löndum.
Þannig að aðalatriðið, að þrjár aukamyndir og miklu, kyntar með villandi hætti, stendur eftir nú þegar við vitum nákvæmlega hvað var à dossÃernum. Það er hins vegar rétt við lestur dossÃersins að myndirnar virðast ekki hafa birst à JP en þær virðast samt vera à hópi mynda sem hafa birst.
Hvað varðar mistök blaðamanns BBC er hugsanlegt að hann hafi ekki séð dossÃerinn heldur aðeins myndir sem hann fékk einhversstaðar - enda liggur það à hlutarins eðli að myndirnar gætu hafa átt sér lÃf utan dossÃersins ekki satt. Þegar þær komu fyrst fyrir sjónir vesturlandabúa voru þær mjög óskýrar eins og þær hefðu verið margljósritaðar.
Varðandi heimskupör Irving þá hafði honum minnir mig verið vÃsað úr landi à AusturrÃki og sérstaklega bannað að koma þangað aftur. Lagalega séð er þetta álÃka heimskulegt og þegar útlaginn Gunnar á HlÃðarenda sneri við à Hólminum. En það breytir þvà auðvitað ekki að þetta eru ólög.
February 21st, 2006 at 15:26
Labbakúturinn à þessu máli hlýtur að vera fréttamaður BBC sem hélt að ljósmynd af manni með svÃnsnef hefði verið teikning úr JP.
Sök sér ef hann hefði ruglast og tekið aðra hvora hinna myndanna - það voru þó að minnsta kosti teikningar, en að velja ljósmyndina er gjörsamlega fáránlegt!
Annars er merkilegt að Weekendavisen virðist alveg sleppa à málinu. Samt er ekki minna gert úr hlut þeirra à skjalabunkanum tÃttnefnda. SkrÃtið.
February 21st, 2006 at 15:56
Ãm, það er rétt. Ef til vill skýrist það af þvà að það er ekki merkt sérstaklega à dossÃernum úr hvaða miðli myndirnar koma og JP fékk alla ágjöfina - enda óneitanlega frumkvöðull.
Fréttamanninum er kannski vorkunn, enda ekki augljóst að um væri að ræða ljósrit af mynd frekar en teikningu. Það var ekki fyrr en ljósritið fór að berast um vÃða veröld að menn náðu að tengja það við myndina.
Ég yrði ekki hissa þó myndin af hundinum væri lÃka mynd frekar en teikning þó orginalinn sé ekki fundinn: Ljósrit af dæmigerðu photosjoppi sem fer vÃða á vefjum á við http://www.b2.is
February 21st, 2006 at 18:58
Gæti verið að hernám Ãraks og Afganistans annars vegar og hins vegar stuðningur eða afskiptaleysi af yfirgangi Ãsraels à PalestÃnu sé meginorsök ólgu gagnvart „Vesturlöndum“ vÃða à löndum múslima (jafnvel einkum rÃkisstjórnum viðkomandi landa)? Jafnvel frekar en samsæri vondra manna sem sýna einhverjar teikningar úr samhengi. Svo ekki sé minnst á okkur stalÃn/islamista sem erum alltaf erum tilbúnir að vera ósammála guðhræðslu og góðum siðum eins og þeir eru túlkaðir af Agli Helgasyni og fleiri fjölmiðlamönnum.
Gæti verið að reiði „öfgamannanna“ beinist ekki sÃst að öllum þessum yfirgangi frekar en hinu, að við njótum (einhvers konar) málfrelsis? Ég veit að George Bush segir að „þeir“ hati það sem hann kallar „frelsi okkar“ en okkur ber engin skylda til þess að fallast á allt sem sá maður segir þrátt fyrir að allt það bull sem frá honum kemur komi sjálfkrafa à fjölmiðlum.
Mér finnst enginn hafa svarað kalli Stefáns um að verja nú málfrelsi Davids Irvings og birta ummæli hans á sÃðunni sinni. Svansson fær prik frá mér ef hann verður fyrstur.
February 21st, 2006 at 21:07
Helsti munurinn á þessu teikningamáli og á máli Irving er að hinn sÃðarnefndi var að halda fram ósannindum. Lög og reglur um tjáningar- og málfrelsi hafa aldrei veitt neinum manni leyfi til að segja ósatt um aðra. Nú myndi ég segja að sumar myndirnar sem birtar voru à JP hafi verið ósanngjarnar og móðgandi en þær fóru ekki yfir þá lÃnu sem Irving fór yfir.
February 21st, 2006 at 21:16
Hver bjó til þá lÃnu? à hverju felst hún? Er ekki lygi að gefa à skyn að allir múslimar séu hryðjuverkamenn?
February 21st, 2006 at 21:37
Er nú bannað að ljúga? Ertu búinn að segja Bush?
February 21st, 2006 at 21:41
Ég held að það hafi ekki verið gefið à skyn Sverrir. Það voru ekki einu sinni allar myndirnar sem sýndu tengsl við hryðjuverk.
Já Bush lýgur og það á að hrekja lygarnar, það tengist þessu máli hins vegar ekki neitt.
February 21st, 2006 at 22:03
Það er ekki glæpur að segja ósatt à sagnfræðiriti. Það er bara glæpur að segja ósatt um helförina. Hún er talin sérlega viðkvæmt mál. Þannig að munurinn felst ekki à þvà hverjir segir satt og hver segir ósatt heldur um hvað ósannindin fjalla.
Sumir skopmyndirnar gáfu à skyn tengsl á milli spámannsins og hryðjuverka. Það var frekar ljót stereótýpa sem fáir hafa reynt að verja. Nema með tilvÃsun à málfrelsið sem gildir greinilega ekki à öllum tilvikum. A.m.k. ekki à AusturrÃki.
Sjálfur styð ég rétt fólks til að móðgast yfir ýmsu sem David Irving skrifar, lÃka yfir ruddalegum teikningum à Jyllandsposten og annarri mistnotkun tjáningarfrelsis. Að dæma menn à fangelsi er hins vegar ansi harkaleg aðgerð og athyglisvert að þetta skuli gerast à landi eins og AusturrÃki sem við erum vön að lÃta öðrum augum en t.d. SádÃ-ArabÃu.
February 21st, 2006 at 23:06
Ef þú segir à sagnfræðiriti að DavÃð Oddsson hafi myrt Geirfinn þá er það glæpur (nema að svo ólÃklega vilji til að DavÃð hafi gert það). Þú mátt semsagt ekki ljúga um fólk à sagnfræðiritum. Þó að Helförin sé tiltekin sérstaklega hjá sumum rÃkjum þá tel ég à raun að það sé bara sértækt dæmi af sömu almennu reglunni. Mér þykir þó mjög gróft að fangelsa manninn fyrir þetta. Ég man eftir dæmum þar sem menn höfðu verið dæmdir fyrir meiðyrði og þurftu að láta leiðréttingar fylgja með bókunum.
February 21st, 2006 at 23:39
Það er ólöglegt að segja à sagnfræðiriti að DavÃð Oddson hafi myrt Geirfinn. Það er hinsvegar ekki ólöglegt að segja à sagnfræðiriti að Karlamagnús hafi myrt Gandhi. Fer svolÃtið eftir alvarleika lyginnar, er það ekki?
February 21st, 2006 at 23:46
Meiðyrði eru vissulega glæpur en ég man ekki eftir þvà að sagnfræðingar hafi verið dæmdir fyrir ósannindi à öðrum tilvikum. Nóg er samt bullað à sagnfræðiritum.
Refsilöggjöfin um helförina à Þýskalandi, AusturrÃki og vÃðar er hins vegar sérstök og það er alveg klárt að ósannindi um þennan atburð hafa sérstöðu à þeim löndum - hvað sem okkur finnst um það. Hið sama mætti segja um lög um „hate crime“ à BandarÃkjunum. Sjálfur er ég alltaf hálf efins um svona lög en à þeim felst viðurkenning á þvà að þjóðfélagsaðstæður skipta máli og sömu lög geta ekki gilt fyrir alla.
February 22nd, 2006 at 00:54
Það er ekki hægt að dæma menn à fangelsi à Þýskalandi eða AusturrÃki fyrir að draga à efa að Spánverjar hafi stráfellt frumbyggja AmerÃku à kjölfar landafundanna. Það er ekki hægt að dæma menn à fangelsi fyrir að þræta fyrir fjöldamorð hvÃtra manna á frumbyggjum à ÃstralÃu. Sömuleiðis er það ekki refsivert að gera lÃtið úr þeim hörmungum sem nýlendustefna Evrópubúa olli à AfrÃku.
Það er heldur ekki glæpur að birta upplognar tölur um dráp hinna ýmsustu rÃkisstjórna á þegnum sÃnum og annarra landa.
Það er einungis hægt að dæma menn à fangelsi fyrir að efast um tölur um sex milljón fallina gyðinga à helförinni eða þræta fyrir að útrýming þeirra hafi verið markmið nasista frá upphafi.
Eitthvað er bogið við þetta.
February 22nd, 2006 at 01:11
Sverrir, mér finnst málferlsið skipta miklu máli. Ég skal birta ummæli Irvings á heimasÃðunni minni. Getur þú bent mér á hvar þau er að finna?
February 22nd, 2006 at 09:37
Sverrir; Mér finnst þú sýna hroka með uppástungun þinni og rökum. Þó einhverjum sé annt um tjáningafrelsi þarf sá sami ekki að vera sammála skoðunum þeirra sem nýta sér tjáningafrelsið. Ég þarf ekki að verja allar skoðanir fólks (hvað þó birta þær á netsÃðu minni!!!), bara vegna þess að ég elska frelsið. Þetta er barnalegt hjá þér. Auk þess finnst mér gæta töluverðrar vanþekkingar á hjá þér á viðbrögðum múslima (eða “öfgamannanna” einsog þú orðar það) við teikningunum. Margir múslimar (eða “öfgamenn”.. ég þekki ekki muninn, frekar en á kristnum manni og Gunnari à Krossinum) hafa hótað heilum þjóðum lÃfláti, brenna fána þeirra, myrða kristna samborgara og ganga berserkgang à mótmælum. Eru svona viðbrögð verjandi? Ekki segja mér að einn múslimaklerkur skipi milljónum manna að haga sér svona. Getur verið að viðbrögð þeirra tengist trú þeirra og menningu? Sem þú villt að við lúffum fyrir lÃkt og Stefán og þegjum þunnu hljóði þegar Ãslamskur menningarsveipur berst yfir evrópu. Er það þetta sem þú villt …
February 22nd, 2006 at 09:57
Mér finnst Hrafn Þór sýna sitt rétta eðli þegar hann talar um hættuna á að „Ãslamskur menningarsveipur ber[i]st yfir evrópu“. Ég nenni ekki að eyða orðum à svona rasistaviðhorf manna sem þykjast „elska frelsið“. Heimskan á mörg birtingarform og þetta er eitt þeirra.
February 22nd, 2006 at 10:50
Það sem vantar algerlega à þessa umræðu alla um tjáningarfrelsið er að rétt eins og öllu frelsi fylgir þvà ábyrgð. Tjáningarfrelsið er ekki eitthvað opið skotleyfi á að blaðra út úr sér hverju sem er ábyrðgarlaust. Mér finnst þetta mikilvæga atriði til dæmis algerlega hafa gleymst à umræðunni um myndirnar af Múhameð.
Það er svo allt annað mál hvað rÃki láta lögin teygja sig langt til að draga menn til ábyrgðar fyrir ýmis ummæli. KasúÃsk lög eins og helfararlögin à AusturrÃki og Þýskalandi eru klárlega mjög sérstök hvað þetta varðar eins og Stefán bendir á hér að ofan og sprottin úr mjög sérstökum jarðvegi. Þau ganga hins vegar klárlega of langt að mÃnu mati og gagnast engum. Hvað er svo stórkostlega slæmt við að hægt sé að ræða fjölda þeirra sem létust à helförinni opinskátt? Ég er algerlega ósammála þvà sem gefið var à skyn hér að ofan að helför gyðinga væri eitthvað viðkvæmara eða meira tabú efni en annað.
Fjölmörg þjóðarmorð hafa farið fram á álÃka grimmilegan hátt þó ekki hafi verið um að ræða jafn mikinn fjölda fólks. Fjöldamorðin à Rwanda eða nauðgunarbúðir BalkanskagastrÃðsins eru að mÃnu mati alveg jafn skelfileg og skipuleg fjöldamorð nasista. Gyðingar hafa sérstöðu vegna fjöldans. Annar er munurinn ekki. Ég held að lög eins og þessi sem banna umræðu verði aldrei til góðs, sama hversu ógeðfeldar skoðanir koma fram. Það er hlutverk okkar hinna að hrekja og afsanna þær, ekki banna þær. Þvà styð ég heilshugar rétt David Irving til að halda fram söguskoðun sinni, þrátt fyrir að vera henni fullkomlega ósammála.
February 22nd, 2006 at 11:11
Sverrir, eins og à upphrópunum flestra rasista, þá leynist agnarlÃtið sannleiksarða à orðum Hrafns hér að ofan. Frekar en að vÃkja þér undan erfiðri móralskri spurningu með þvà að spila úr rasista-spilinu, þá hefðirðu alveg mátt takast á við hana.
Mér finnst einmitt dálÃtið á reiki hver skoðun þÃn á þessu máli er, Sverrir. Er afstæðishyggja þÃn svo mikil að þú veigrir þér við að hafa konkret skoðun á þvà hvernig þú kýst að hafa samfélagið sem þú býrð Ã?
Eða afneitar þú að til sé eitthvað sem mætti kalla “Ãslömsk menning”, eða að það sé ómaksins virði að hafa skoðun á þvà hvort þú viljir beinlÃnis auka veg hennar hér á Vesturlöndum?
Sama hversu gjarnan við viljum horfa framhjá þvÃ, þá rótar þetta Múhammeðsmyndamál upp erfiðum spurningum um það hvernig við viljum bregðast við innflæði framandi menningarstrauma hér á vesturlöndum.
(P.S. PlÃs ekki taka þessu sem einhverri árás. Ég meina þetta ekki þannig. Þetta er hraðpikkað og orðalagið þvà ópússað.)
February 22nd, 2006 at 11:22
Svansson reit: “Hvað er annars málið með nafnleysið - Ég hálfsé eftir þvà núna à lok kommentsins að hafa ekki skoðað blogg rafaugans áður en ég byrjaði, hef ekki lagt það à vana minn að þrasa við nafnleysingja.”
Nei, það er auðvitað hræðilegt að þurfa að vega og meta rök viðmælenda út frá þvà sem þeir eru að segja.
February 22nd, 2006 at 12:19
Það er nú eitt sem hafa verður à huga – að mikill munur er á þvà annars vegar að gera grÃn að manni sem lést á 7. öld og hins vegar að særa það fólk sem enn er á lÃfi og þjáðist à helförinni. Þess vegna er til að mynda keppni á vegum tiltekins Ãransks dagblaðs à að gera skopmyndir af þeim skelfilegu atburðum margfalt ósmekklegri en nokkurn tÃmann skopmyndirnar af spámanninum Múhameð.
Grundvallaratriðið er sem sagt þetta: Það er ekki hægt að lÃkja þvà saman að gera grÃn að trúarbrögðum annars vegar og draga dár að eða afneita raunverulegum atburðum hins vegar sem sett hafa mark sitt á fólk og valdið þvà ómældum sársauka – og þá skiptir engu máli hversu heilög trúin er þvà fólki sem aðhyllist hana.
Hins vegar er sú gagnrýni á Jyllandsposten réttmætt að nokkrar myndanna má túlka sem tilraun til að koma á framfæri staðalÃmyndinni af vonda múslÃmanum. Mér finnst samt engan veginn hægt að fullyrða að sú hafi verið ætlunin og finnst lÃklegra að markmiðið hafi verið að koma á framfæri háðsádeilu á öfgana innan Ãslam. Og mér finnst satt að segja að öfgamenn úr hópi múslÃma, sem hafa notað trúna til að réttlæta ofbeldisverk og etja afvegaleiddu og heilaþvegnu fólki út à að fremja viðbjóðslegar morðárásir, hafi með framferði sÃnu einfaldlega beðið um að hæðst yrði að trú þeirra með slÃkum hætti. Gleymum þvà ekki að það eru einmitt öfgamenn sem einna hæst hafa. Hinn almenni múslÃmi lætur auðvitað ekki eins og óhemja þó svo að hann kunni að hafa móðgast.
En sem sagt: Mér finnst ekki rétt að segja þá ósamkvæma sjálfum sér sem verja réttinn til að birta skopmyndir af trúarhetjum en rÃsa ekki upp til handa og fóta þegar menn, sem gera lÃtið úr einhverjum verstu glæpaverkum mannkynssögunnar, eru dæmdir. En eitt finnst mér ekki hafa hlotið næga athygli, það er sú staðreynd – sem Stefán bendir á – að ef Irving hefði til að mynda afneitað glæpaverkum nýlendutÃmans – sagt allt tal um þau stórlega ýkt – hefði hann örugglega ekki verið dæmdur à einu einasta EvrópurÃki.
Ekki það að ég vilji að menn séu dæmdir fyrir svoleiðis lagað. Þar sem málfrelsi rÃkir er langeðlilegast að treysta einfaldlega á að réttþenkjandi fólk hrekji rangar skoðanir. En þetta er hins vegar vissulega athyglisvert.
February 22nd, 2006 at 12:50
Varðandi Irving málið, þá var það nánar tiltekið þannig að hann hélt þvà fram á fundi à AusturrÃki árið 1989 að Þýskir nasistar hefðu ekki notast við gasklefa à Auscwitch og fleiri álÃka búðum. Af Wikipedia má skilja að hann hafi á þeim tÃma verið þeirrar skoðunar að dauðabúðirnar hefðu ekki verið útrýmingarbúðir heldur fangabúðir með háu dánarhlutfalli vegna slæms aðbúnaðar.
Vegna þessara ummæla var gefin út handtökuskipun á hann og hann flúði land à kjölfarið. Þetta mun vera sá glæpur hann var sakfelldur fyrir á dögunum, frekar en þær skoðanir sem hann hefur sett fram á ýmsum tÃmum. Ég hugsa við getum ekki komist nær hans raunverulegu ummælum en þetta.
February 22nd, 2006 at 12:56
Af hverju ætti ég að reiðast yfir þÃnum ummælum, Már? Enginn rasismi à þeim. En mér finnst þú ekki lesa það sem ég hef að segja mjög vandlega ef þér finnst eitthvað á reiki à þvÃ.
Ég vil að múslimar eigi að hafa sama frelsi til að efla sÃna menningu og hverjir aðrir. Enginn siðferðisvandi fyrir mig à þvà efni. Þau trúarbrögð höfða ekki til mÃn frekar en önnur, en ég hef hitt nógu marga múslima og rætt við þá um trúmál til að vita að þeir eru ekkert öfgasinnaðri en við. Ef við mælum öfgar à þvà hversu marga fólk er tilbúið að drepa fyrir málstaðinn þá eru lýðræðis- og mannréttindasinnar einna verstu öfgamennirnir nú á dögum (ef það er þá à raun og veru málstaður George Bush).
Ég er lÃka sannfærður um það að neikvæðar stereótýpur um múslima eru af sama meiði og rasismi. Ekkert óskýrt við það heldur. Aðrir eru kannski ekki sammála þvà en sú tilfinning styrkist þegar ég les margt af þvà sem eindregnustu talsmenn myndbirtinga halda fram.
Ég vil búa à samfélagi þar sem við sýnum hvort öðru virðingu. Ég vil hafa leyfi til að berjast fyrir mÃnum skoðunum og að aðrir hafi sama leyfi til að berjast fyrir sÃnum (þám. David Irving). Það er engin afstæðishyggja fólgin à þvÃ. Bara trúin á hið góða à manninum.
TvÃskinnungurinn à þessu máli kemur einna helst fram hjá þeim sem bara vilja leyfa skoðanir þeirra sem spila eftir sömu leikreglum. OKKAR leikreglum. Mér finnst sú afstaða vera af þeim meiði sem ég kalla þjóðhverfa algildishyggju. Umburðarlyndið felst à þvà að allir eiga að hafa leyfi til þess að verða eins og við, en við getum aldrei lært neitt af öðrum, „vanþróaða“ fólkinu.
Ég trúi þvà ekki að við á Vesturlöndum búum à besta mögulega heiminum, en sú trú virðist mér vera forsenda flests af þvà sem málsvarar Jyllandsposten halda fram. Það vill oft gleymast að myndbirting þessa blaðs var aldrei miðuð að SádÃ-Aröbum heldur dönskum rÃkisborgurum sem Ãhaldsmönnunum frá Jótlandi finnst ógna „danskri“ menningu og gildum, sem eru auðvitað þau bestu à heimi!
Auðvitað kallar allt þetta innflytjendamál á vangaveltur um það hversu gott mannfólkið er à raun og veru. Mörgum finnst dönsk stjórnvöld hafa verið „of umburðarlynd“ þegar þau hleyptu öllum þessum framandi lýð inn à landið, à trausti þess að hann myndi hafna eigin menningu fyrir aðra betri (þá dönsku). Vandamál verða svo til þegar sumt af þessu fólki samlagast ekki og hið nýja samfélag hefur enga þörf fyrir þeirra siði eða skilning á þeim. Og þar er töluvert meira à pottinum en rétttrúnaður og karlremba, þótt við heyrum lÃtið af þvÃ.
Það er rétt hjá Þórði að mál Irvings og Jyllandsposten eru ekki 100% sambærileg. Hvenær eru mál það lÃka? Kröfurnar eru lÃka ólÃkar þar sem aldrei hefur komið til tals að senda neinn à fangelsi út af þessum myndbirtingum.
Bæði snúast þau þessi mál um málfrelsið og þvà myndi maður búast við þvà að einhverjir aðrir en Már Örlygsson reyndu að vera sæmilega samkvæmir sjálfum sér à baráttunni fyrir þvÃ. Ég tel mig vera það þó að skoðun mÃn sé ólÃk Más.
February 22nd, 2006 at 13:00
Tek undir með Svanssyni. Hin beinu ummæli finnast lÃklega hvergi á netinu.
Ég Ãmynda mér samt að þau séu eitthvað svipuð þessu: http://www.fpp.co.uk/speeches/Weinheim030900.html
February 22nd, 2006 at 13:31
“Grundvallaratriðið er sem sagt þetta: Það er ekki hægt að lÃkja þvà saman að gera grÃn að trúarbrögðum annars vegar og draga dár að eða afneita raunverulegum atburðum hins vegar sem sett hafa mark sitt á fólk og valdið þvà ómældum sársauka – og þá skiptir engu máli hversu heilög trúin er þvà fólki sem aðhyllist hana.”
Ég velti þvà fyrir mér hvað sé haft af viðmiði þegar þetta grundvallaratriði er smÃðað. Verður helförin, hinir raunverulegu atburðir, verri við það að þeim sé gert grÃn? Er ekki heillavænlegast að viðurkenna að à þessum efnum sé lÃnan milli ásættanlegs og óásættanlegs grÃns huglæg? Og ef það á að miða hana við eitthvað þá hljótum við að miða hana við þau særindi sem grÃnið veldur - þ.e. við eiginlegar afleiðingar sÃnar. Mér finnst allavega út à hött að skrifa undir þetta grundvallaratriði á þeim forsendum sem nefndar voru - þ.e. að minning um raunverulega atburði sé helgari en trúarhugmyndir fólks - þvà ég sé ekki að grÃnið à dag hafi neitt með hina raunverulegu atburði að gera annað en að það særir þá sem lentu à þvà á einn veg eða annan, ekkert ósvipað og MúhameðsgrÃn særir þá sem lÃta á spámanninn sem heilagan mann.
February 22nd, 2006 at 14:33
Ég vil leyfa mér að plögga vinkonur mÃnar og samritstýrur sem eiga fÃnan pistil á Hugsandi sem kemur inn á margt það sem hér hefur verið rætt
February 22nd, 2006 at 14:36
Ég vil biðja Stefán og lesendur alla afsökunar ef rasismaögn hafi verið à máli mÃnu. En þarf ég að biðjast afsökunar? Nei. Vegna þess að þar er ekki að finna ögn af neinu sem tengist rasisma. Þetta var einfaldlega ódýrasta svarið sem Sverrir gat fundið. Þá sjaldan sem hann verður kjaftstopp. Sem segir okkur að gagrýni mÃn á skrif hans er réttmæt þvà það eina sem hann finnur að og leiðréttir er málfarsvilla! ÞvÃlÃk mannvitsbrekka.
February 22nd, 2006 at 14:44
Maður þarf nú ekki að borða heilt epli til að vita að það er skemmt.
February 22nd, 2006 at 15:18
Ennþá ódýrara svar, ennþá barnalegra, en ekki frumlegt. Eftir stendur ósvaraðar spurningar hjá Sverrir sem (lÃktog vestrænir fjölmiðlar à Irving málinu!!) þegir þunnu hljóði !!!
talandi um tvÃskinnung! …..
February 22nd, 2006 at 15:36
Mér sýnist þessi umræða komin à sama bullfarveg hér eins og annarsstaðar.
February 22nd, 2006 at 15:43
Þórður segir: “Grundvallaratriðið er sem sagt þetta: Það er ekki hægt að lÃkja þvà saman að gera grÃn að trúarbrögðum annars vegar og draga dár að eða afneita raunverulegum atburðum hins vegar sem sett hafa mark sitt á fólk og valdið þvà ómældum sársauka”
Ég er algjörlega ósammála þessu. Þetta er algjörlega sambærilegt. Ég vil að hvoru tveggja sé fullkomlega löglegt - sama hversu heimskulegt eða ósmekklegt mér kann að finnast það.
Hins vegar, eftir að hafa sofið á þessum pælingum à nótt, þá finnst mér réttlætanlegt að setja fótinn niður þegar menn eru farnir að hvetja til ofbeldis gegn, eða kúgunar á ákveðnum hópum.
Þannig er ég t.d. alfarið mótfallinn þeim lagagreinum à Ãslenskum lögum sem gera það refsivert að draga dár að trúarskoðunum fólks eða trúarbrögðum. Jafnframt var ég á sÃnum tÃma alfarið á móti þvà á sÃnum tÃma, þegar rasistafÃflið var sakfellt og dæmt til sektar fyrir að segja à viðtali à DV að svart fólk væri óæðra öðru fólki.
Maðurinn sá var augljóslega illa innrættur fáviti (mÃn skoðun) en mér fannst það ekki eiga að vera saknæmt eitt og sér. Og það finnst mér enn.
February 22nd, 2006 at 15:44
Segðu mér Hrafn, þekkir þú einhverja múslima perónulega ? Getur þú fullyrt að það sé à menningu þeirra að haga sér eins og þú lýsir ?
Þó ég þekki ekki marga múslima sjálf, þá þekki ég samt einhverja og get ég fullyrt að þeir hafa ekki tileinkað sér þessa „menningu“ sem þú vilt heimfæra upp á þá.
Samhengi orða þinna um þessa Ãslömsku „menningu“ og að hún berist til Evrópu virkar þvà mjög rasÃsk.
Mæli à þvà samhengi með greininni sem Unnur MarÃa var að benda á hér að ofan.
February 22nd, 2006 at 17:33
Það sem ég átti við, Már, er að mér finnst þessi tvö tilvik ólÃk à siðferðilegum skilningi. Það segir ekkert um skoðun mÃna á þvà hvernig löggjöfin eigi að vera. Satt að segja er ég mjög efins um að rétt sé að refsa fólki fyrir að afneita til dæmis helförinni. Eins og kemur fram à lok athugasemdar minnar hér að ofan, þá hef ég þannig trú á þvà að lýðræðisleg umræða dugi alveg til að hrekja slÃkar skoðanir.
Við EirÃk Örn hef ég þetta að segja: Þau sárindi, sem fólk finnur fyrir, þegar gert er grÃn að trú þess, geta varla jafnast á við þau sárindi sem fólk finnur fyrir þegar hræðilegar þjáningar, sem það hefur mátt lÃða, eru hafðar à flimtingum. Þess vegna finnst mér ólÃklegt að sárindi múslÃma vegna sjálfra skopmyndanna – þótt ákveðinn minnihluti þeirra tjái þau með mjög ofsafengnum hætti – séu almennt sambærileg sárindum fyrrverandi fanga à útrýmingarbúðum þegar gert er lÃtið úr hræðilegri reynslu þeirra eða henni jafnvel afneitað.
Annars leiðir þetta mig að einu: Reiði múslÃma stafar auðvitað ekki aðeins af skopmyndunum sem slÃkum. Þetta er miklu stærra mál sem tengist slæmu ástandi à mörgum múslÃmarÃkjum þar sem margt fólk vantar atvinnu og hefur sama sem engin tækifæri à lÃfinu. Þetta stafar bæði af einræðis- og afturhaldsöflum innan þessara rÃkja sjálfra sem og afskiptum Vesturlanda af málefnum þeirra um langt skeið – sem oft hafa leitt til mikils óréttlætis og à sumum löndunum, til dæmis AlsÃr og Ãrak, til mikilla hörmunga. Ég held þvà að mótmælin beinist fyrst og fremst að Vesturlöndum sem slÃkum – algjörlega óháð myndunum að öðru leyti en þvà að þær voru kornið sem fyllti mælinn.
Það þarf sem sé augljóslega lÃtið tilefni til að skapa mikla reiði à mörgum múslÃmarÃkjum à garð Vesturlanda. Þessir vesalings skopmyndateiknarar, sem nú þurfa að óttast um lÃf sitt vegna þessarar reiði, eru ekki ábyrgir fyrir þeim aðstæðum sem þar búa að baki heldur rÃkisstjórnir bæði á Vesturlöndum og à hinum Ãslamska heimi, auk afturhaldsafla þar um slóðir sem eiga sér þann draum heitastan að festa múslÃma à járngreipar ofsatrúar- og miðaldaþjóðskipulags.
February 23rd, 2006 at 09:37
Guðný. Ég skal svara þér… ég þekki tvo múslima nokkuð vel og þónokkuð marga kannast ég við. Ég bjó à Danmörku à 4 ár og kynntist ágætlega aðstæðum þar. Ekki vil ég slÃkar aðstæður hérna. Ég get fullyrt (og það gera múslimar lÃka!!!) að menning flestra arabalanda, þar sem Ãslam er hvað útbreiddust, er samofin samfélaginu og trúin er ofar öllu. Þannig vilja þeir lÃka hafa það. Ef við lokum augunum fyrir þvà eða horfum à hina áttina þegar við tölum um Ãslam og Ãsland skapast vandamál seinna meir. Ég get lofað þér þvÃ.
Kallaðu mig rasista, kallaðu mig fordómanöfnum en segðu mér þá lÃka; hvað kallið þið þá fólkið sem er statt à miðri öldu mótmælanda gegn skopmyndateikningunum, brennandi fána og myrðandi fólk !!!!!
Það er mikilvægt hugmyndir manna einsog Sverris nái ekki fótfestu þvà hún er stórhættuleg.
Og Guðný… þessir tveir múslimar sem ég þekki… þeir eru ekki “öfgamenn” og þeim lÃður vel à “vestrænni menningu” (sem mér skilst á Sverri að sé ekki góð, en hann talar niðrandi um “danska” menningu og gildi) en þeim fannst skopmyndirnar ekki fyndnar og bölvuðu þeim þónokkuð.
February 23rd, 2006 at 14:00
Eyddi athugasemd frá IP-tölu 82.112.82.3
February 24th, 2006 at 01:18
Ég er kannski fullseinn að leggja orð à belg, en hvað um það.
Ég held eins og fleiri að þetta mál snúist ekki um tjáningarfrelsi, heldur frekar spennu milli menningarheima. Þórður Sveinsson tÃundar hér að ofan helstu orsakir þeirrar spennu sem rÃkir à mörgum löndum múslÃma à garð vesturlanda og fátt við það að bæta. Hins vegar þarf tvo til à þessu eins og mörgu öðru, og sú spenna sem rÃkir meðal margra á vesturlöndum à garð múslÃma er einnig að mörgu leyti skiljanleg. Ég hef búið à Danmörku og varð þar þess óumflýjanlega var hversu sambúð ofangreindra aðila gat verið stirð (reyndar fannst mér andrúmsloftið hafa versnað til muna þegar ég fór þangað à haust, átti sjálfur leið hjá hvar saklaus ferðataska á gangstétt hafði dregið til sÃn gula borða, brynjaðar löggur og róbótann rúllu-marÃu). Hugtök eins og þvingunarhjónabönd, heiðursmorð og kúgun kvenna (sem vel að merkja þóttu öll sjálfsögð hér á landi meðan hetjur riðu um héruð) vekja óneitanlega ugg à brjósti margra à okkar samfélagi og eftir hryðjuverkaárásirnar à New York, Madrid og London er fólk einnig uggandi um lÃf sitt. Okkar æsingur, ef svo má segja, er þvà lÃka skiljanlegur, þó alhæfingar séu auðvitað aldrei skynsamlegar. Þetta gæti lÃka skýrt til dæmis hvers vegna menn eins og Egill Helgason hafa meiri skilning á þvà að gamlir Ãslendingar sætti sig ekki við heilög hjónabönd samkynhneigðra en á þvà að innflytjendur á vesturlöndum vilji halda à gömul gildi feðraveldisins.