Archive for August, 2005

Listaverk á hjólum

Thursday, August 18th, 2005

Athyglisverðasta útilistaverkið á höfuðborgarsvæðinu er ekki skúlptúr fyrir utan listasafn - heldur bíl. Nánar tiltekið er um að ræða ruslabílinn sem sinnir (eða sinnti í það minnsta) Garðabæ, Seltjarnarnesi, Mosfellsbæ og Álftanesi. Á þessum bíl vann ég sumarið 1995.

Stoppaði á rauðu ljósi við hliðina á ruslabílnum um daginn og gat virt fyrir mér dýrðina.

Á annari hlið bílsins er stór mynd af ísbirni. Ágætis mynd og ekkert meira um hana að segja í sjálfu sér.

Á hinni hliðinni er mynd af pandabirni sem flatmagar á sólarströnd með íslenskan fána í hendinni. Við hlið hans liggur stór, bleikur strandbolti.

Hvers vegna pandabjörn? Hvers vegna sólarströnd? Hvers vegna íslenskur fáni? Þessum spurningum er ómögulegt að svara - en hinu verður ekki móti mælt, að þetta er ruslabíll sem tekið er eftir.

Norskt popp

Thursday, August 18th, 2005

Hlustaði á BBC World Service í bílnum. Þar var þáttur um norska dægurtónlist - sem ku vera það heitasta um þessar mundir. Norskir rokkarar börmuðu sér yfir því hvað markaðurinn væri lítill og einhver kona frá útflutningsráði norska poppsins útskýrði að tónlistarmennirnir yrðu að syngja á ensku til að eiga séns.

Til marks um þessa rosalegu útrás Norðmanna í músíkinni var talað um Röyksuppan (sem ég kannaðist við) og nokkur önnur hljómsveitarnöfn sem ég hafði aldrei á ævi minni heyrt um. Nú eru tveir möguleikar í stöðunni:

i) Norðmenn eru að leggja undir sig tónlistarheiminn, en ég er sá rati að hafa ekki tekið eftir neinu.

eða

ii) Norðmenn eru ekki að leggja undir sig tónlistarheiminn, heldur varð einhver fréttaritari BBC aðeins of ákafur.

Sá óþægilegi grunur læddist að mér að kannski sé “íslenska innrásin” í dægurlagaheiminum ekki svo ólík þeirri norsku. Við fáum reglulega fréttir af blaðagreinum og útvarpsþáttum í útlandinu um hvað íslenskar hljómsveitir séu að leggja vinsældarlista að fótum sér. Ef til vill koma þessar fréttir útlendingunum álíka spánskt fyrir sjónir og fregnirnar af svölu Norðmönnunum og nýju Aha-ævintýri?

Hvíld

Wednesday, August 17th, 2005

Afi dó í gær á hjartadeildinni á Landsspítalanum.

Hann fékk heilablóðfall fyrir hálfum mánuði og komst aldrei til meðvitundar eftir það. Hann hefði orðið áttræður í desember og þótt hann hafi glímt við ýmis áföll að völdum hjartasjúkdóma í tuttugu ár, var hann alla tíð skýr í kollinum og fylgdist vel með heiminum í kringum sig.

Afi gerði mig að Framara. Ég hefði orðið sósíalisti án hans hjálpar, en hann spillti þar örugglega ekki fyrir.

Sýn

Saturday, August 13th, 2005

Jæja, þá er búið að tengja afruglara á heimilinu - við erum komin með Sýn á Vodafone-tilboðinu sem auglýst er um allar trissur. Nú er ætlunin að horfa á fótbolta lon og don. Það er fullt af skemmtilegum mótum í boði hjá Sýn um þessar mundir, en auðvitað voru það útsendingarnar frá ensku sem réðu úrslitum.

# # # # # # # # # # # # #

Einhverjir hafa verið að kalla eftir því í athugasemdakerfinu að ég tjái mig um sigurinn á Valsmönnum um daginn og vitleysinsganginn í kringum þennan Dana. Því nenni ég einfaldlega ekki. Þetta hefur verið ótrúlegur sandkassaleikur og pínlegt að horfa upp á hann.

# # # # # # # # # # # # #

Á morgun verður vonandi gengið í að múra eldhúsið. Ljómandi yrði það nú gaman ef tækist að klára það verkefni.

Marxísk sjálfsgagnrýni Dags

Friday, August 12th, 2005

Dagur Eggertsson var ekkert að skafa utan að því í Kastljósinu í kvöld hversu afleitt það væri - og stæði í vegi fyrir hugmyndafræðilegri endurnýjun - þegar framboðslistum væri stillt upp af þröngum hópum í bakherbergjum.

Þetta er aðdáunarverð marxísk sjálfsgagnrýni, þar sem hann er eini borgarfulltrúinn í Reykjavík sem á að öllu leyti sæti sitt að þakka uppstillingu í bakherbergjum.

Hugmyndin um að einhver sé “fulltrúi óháðra” finnst mér annars alltaf jafn fráleit. Dáldið eins og að vera “konungur lýðveldissinna” - ekki satt? En Dagur fattar ekki djókinn og gengst kátur við titlinum.

# # # # # # # # # # # # #

Luton fer vel af stað. Fyrst unnum við Crystal Palace úti - svo Southampton heima. Þá er bara að taka Leeds á laugardaginn.

Sé að vinir mínir Færeyingarnir í B36 hafa gert góða ferð til Danmerkur, töpuðu 2:1 gegn Mid-Jylland. Það væri náttúrlega stórkostlegt ef þeir ynnu sigur í seinni leiknum og færu áfram í keppninni!

Allir góðir menn…

Sunday, August 7th, 2005

…mæta á þennan fund á þriðjudagskvöldið - og plögga hann á bloggsíðunum sínum:

Í Tjarnarsal Ráðhúss Reykjavíkur verður samkoma sem hefst kl. 20:30.

Þar mun sænski rithöfundurinn og fræðikonan Monica Braw flytja erindi um afleiðingar árásanna, afdrif fólksins sem lifði þær af og hvernig stjórnvöld í Japan og Bandaríkjunum reyndu að þagga niður umræðu um málið. Monica Braw er einn kunnasti sérfræðingur Norðurlandanna á þessu sviði. Hún bjó í Japan um árabil og bók hennar “Överlevarna” hefur komið út á fjölda tungumála.

Unnur María Bergsveinsdóttir sagnfræðingur verður fundarstjóri og Guðmundur Georgsson læknir flytur ávarp, en hann heimsótti Hiroshima og ræddi við fórnarlömb sprengjunnar fyrir tveimur áratugum.

Tónlistarmaðurinn KK tekur lagið og trúbadorinn Ólafur Torfason flytur frumsamið lag við ljóð Eyrúnar Jónsdóttur.

Samkoman er opin öllum friðarsinnum og prýðilegur undirbúningur fyrir kertafleytinguna síðar um kvöldið.

Enski boltinn byrjaður

Saturday, August 6th, 2005

Enski boltinn hófst í dag. Luton er í næstefstu deild í fyrsta skipti í áratug.

Tímabilið byrjaði frábærlega. Sigur á útivelli gegn Crystal Palace, 1:2. Howard og Brkovic með mörkin.

Get ekki beðið eftir nýju treyjunum sem ég pantaði mér um daginn: aðal- og varabúninginn.

Lesendur mega búast við fjölda Luton-blogga á næstunni.

Deiglupenni ergir sig

Friday, August 5th, 2005

Æi.

Sé að Guðmundur Rúnar Svansson skrifar skammargrein á Deigluna vegna greinar minnar um kjarnorkuárásirnar á Hiroshima og Nagasaki. Þar ver hann miklu púðri í að skammast yfir skorti á tilvísunum í heimildir. Sjálfur er hann þó ekki maður í að setja setja tengil á sjálfa greinina mína - heldur kýs að matreiða hana oní lesendur sína með því að klippa út einstakar tilvitnanir. Þannig gera menn einatt þegar þeir hafa vondan málstað að verja.

Ég nenni ekki að fjalla um allt það sem ég hef við þessi skrif Guðmundar Rúnars Svanssonar að athuga, til þess er klukkan alltof margt, en sitthvað má þó tína til.

* Ef marka má Guðmund Rúnar Svansson er hlutverk sagnfræðinga ekki að draga ályktanir eða leita orsakaskýringa. Sagnfræðingur getur þannig ekki sett fram almenna orsakaskýringu (dæmi: ríkisstjórn BNA herjar út úr þinginu gríðarlegar fjárhæðir til þróunar á vopnabúnaði með þeim rökum að hann sé nauðsynlegur til að vinna stríðið - þegar hillir undir að stríðinu ljúki án þess að vopnin dýru séu notuð, er ljóst að hætta er á álitshnekki stjórnvalda), heldur verður hann að finna undirritaða yfirlýsingu forsetans þessa efnis. Líklega hefur Guðmundur Rúnar Svansson hér slegið saman starfsheitunum sagnfræðingur annars vegar og skjalavörður hins vegar.

* Hugmynd Guðmundar Rúnars Svanssonar um tilurð ákvörðunarinnar að varpa kjarnorkusprengjunni á Japan er dásamleg! Hún er í stuttu máli þessi: FDR ákveður að gera kjarnorkusprengju, en segir engum frá því. Hann var heldur ekki búinn að ákveða hvernig ætti að nota hana, heldur bjó hann hana til að gamni sínu eða til vonar og vara. Þegar Truman verður forseti, uppgötvar hann að til er kjarnorkusprengja og verður ákaflega hissa. Hann fær svo skyndilega þá snjöllu hugmynd að geyma ekki bara kjarnorkusprengjuna í kjallara í einhverri herstöð í Bandaríkjunum, heldur kasta henni á Japan til að ljúka stríðinu. Hann rabbar um málið við hina og þessa, en að endingu tekur hann ákvörðunina einn og sjálfur. - Ákvörðunin byggðist á því hverju hann trúði í hjarta sínu og þar sem enginn getur sagt til um það hvernig honum var innanbrjósts á sínum tíma, hljótum við að láta karlgarminn njóta vafans.

Ef Guðmundur Rúnar Svansson trúir þessu í raun og veru, þá get ég ekki verið pirraður út í hann. Þetta er nefnilega bara krúttlegt. - Vonandi mun hann aldrei álpast til þess að lesa um mann að nafni James F. Byrnes og þátt hans í kjarnorkuáætluninni og ákvarðanatöku Trumans, það gæti orðið til að eyðileggja þessa dásamlega hrekklausu söguskoðun.

* Guðmundur Rúnar Svansson setur sömuleiðis fram þá kenningu að Bandaríkjamenn hafi í raun ekki verið í stríði við Þýskaland fyrr en eftir innrásina í Normandí 1944 - og þá hafi stríðið í raun verið búið enda Sovétmenn búnir að mala þá. Þetta er afskaplega forvitnileg kenning og gæti haldið nafni hans lengi á lofti, ef honum tækist að færa fyrir henni trúverðug rök.

Þangað til Guðmundi Rúnari Svanssyni tekst að sannfæra heimsbyggðina um þessa byltingarkenndu hugmynd - að Bandaríkjamenn hafi bara tekið þátt í stríðinu í Evrópu fyrir siða sakir, en í raun ekki litið á Hitler sem raunverulegan óvin, heldur bara Japani - þá skulum við halda okkur við hefðbundnari sögutúlkun. Ef við gerumst svo íhaldssöm í hugsun að álíta sem svo að á árinu 1943, ári áður en Bandaríkjamenn tóku þátt í innrásinni í Normandí og á sama tíma og bandarískir hermenn voru að berjast við þýska hermenn t.d. í Afríku - hafi Bandaríkin kosið að líta á Þýskaland Hitlers sem raunverulegan óvin - þá hlýtur að vera eðlilegt að spyrja sig þeirrar spurningar: HVERS VEGNA GERÐU BANDARÍSK YFIRVÖLD EKKI RÁÐ FYRIR MÖGULEIKANUM Á AÐ BEITA KJARNORKUSPRENGJUM GEGN ÞJÓÐVERJUM?

Þessari spurningu má auðvitað svara á margvíslegan hátt og viðfangsefni sagnfræðinga - sem og annarra söguáhugamanna - er að reyna að svara henni. Mitt svar er að Bandaríkjastjórn hafi skipað Japönum sem kynþætti skör neðar en Þjóðverjum. Þannig hafi kynþáttahyggja - frekar en bein hernaðarleg sjónarmið ráðið einna mestu um ákvörðunina. Dæmi um þetta viðhorf má finna í ummælum Trumans um Japani: “When you have to deal with a beast you have to treat him as a beast. It is most regrettable but nevertheless true.”

Guðmundur Rúnar Svansson virðist hins vegar telja að ályktanir af þessu tagi jafngildi sleggjudómum og séu óréttlætanlegar nema fyrir liggi minnisblað frá Truman sjálfum með textanum: “Hvítir menn = góðir. Gulir menn = vondir.” Þessi áherslumunur okkar veldur mér takmörkuðum áhyggjum.

* Ég ætla sömuleiðis að vona að Guðmundur Rúnar Svansson sé að gera að gamni sínu með neðsta tenglinum í “heimildaskrá” greinar sinnar. Þar stendur í tilvísunartexta: “Og að lokum Wikipedia um sprengingarnar”, en þegar smellt er á tengilinn kemur upp þessi síða sem fjallar svo sannarlega ekki um sprengingarnar, heldur um kenningu sem ég hélt að sárafáir tækju alvarlega. Sú kenning gengur út á að Japan hafi verið langt komið við smíði kjarnorkusprengju 1945! Þetta hlýtur að vera brandari???

Hvannadalshnjúkur

Thursday, August 4th, 2005

…hlaut hann ekki alltaf að lækka með Halldór Ásgrímsson sem forsætisráðherra?

Spurning hvort vinstrimenn eigi ekki að fara í næstu kosningar með slagorðið: Kjósið okkur - og landið fer að rísa!

Brjóstagjafar-fasisminn

Thursday, August 4th, 2005

Með Blaðinu um daginn fylgdi kálfur í tilefni alþjóðlegs brjóstagjafardags - eða eitthvað álíka. Þar voru nokkrar kunnuglegar fréttir um að öll börn sem drekka brjóstamjólk fram að grunnskólaaldri verði greind eins og Njáll og sterk eins og Grettir. Hin verða fitukeppir og labbakútar.

Þarna mátti líka lesa gömul sannindi - eins og um það hvernig Nestlé (sem mig minnir að hafi ekki verið nafngreint) prönguðu mjólkurdufti inn á þjóðir sem hvorki höfðu hreint vatn né eldivið, þannig að kornabörnin fengu allar mögulegar pestir eða það sem verra er.

Agentar brjóstagjafar innan heilbrigðiskerfisins vinna eflaust hið mesta og besta starf. Stundum virðast sérfræðingarnir þó falla í þá gryfju að telja alla aðra vera kjána sem nauðsynlegt sé að hafa vit fyrir.

Íslenskir foreldrar (og þá fyrst og fremst mæður) sem taka börn sín snemma af brjósti gera það ekki að gamni sínu. Það eru ekki litskrúðugu mjólkurduftsstaukarnir í Bónus sem glepja fólk til að leggjast í allt það umstang sem endalaus pelasuða og mjólkurblöndun er. Þetta gerir fólk eftir vandlega íhugun og oft eftir að hafa þrautreynt hefðbundnar aðferðir.

Í ljósi þessa var furðulegt að lesa brjóstagjafasérfræðingana lýsa því baráttumáli sínu að berja í gegn bann við þurrmjólkurauglýsingum. Kom fram að á Íslandi væri í raun óformlegt bann við þessum auglýsingum, sem væri virt þrátt fyrir að ekki væri um viðurlög að ræða. Mjólkurduftið er því í sömu stöðu og tóbakið og brennivínið.

Þessar upplýsingar kæta mig ekki jafnmikið og viðmælendur þessa kálfs í Blaðinu. Auglýsingar eru ekki bara forheimskandi áróður - með auglýsingum er líka verið að miðla upplýsingum um hluti sem gott getur verið að vita.

Nú hefur gríslingurinn okkar Steinunnar lifað á þurrmjólk frá því í fimmtu viku. Þegar kom að því að velja mjólkurtegund gripum við dós, nánast af handahófi og héldum okkur við hana. Ég hefði alveg þegið auglýsingar þar sem einstakir innflytjendur héldu fram kostum sinnar vöru.

Mætti ekki alveg eins banna Herra Gerber að auglýsa vörur sínar af ótta við að hann fylli heimska foreldra af ranghugmyndum?

Það þykir kannski ekki kurteislegt að segja það, en brjóstagjafar-fasisminn stendur sterkum fótum í samfélaginu. Ein birtingarmynd hans er þegar áhugafólk um brjóstamjólk lætur eins og öll önnur ungbarnanæring sé eitur. Þegar þurrmjólk er sett á sömu hillu og tóbak og áfengi - sem eitthvað sem fólk á helst ekki að fá að vita um - er ekki skrítið þótt mörgu fólki finnist það vera að gera börnunum sínum skelfilega illt með því að næra þau á þessari forboðnu vöru.

Hvet einhvern góðan þurrmjólkur-heildsala til að kaupa sér auglýsingu hið fyrsta. - Ef allt um þrýtur má nota “léttöls-trikkið” frá bjórframleiðendum og auglýsa þetta sem ungbarnamjólk “fyrir fullorðna”.