Hlaup aldarinnar
Það er merkileg tilfinning þegar maður telur sig upplifa sögulega stund – augnablik sem komast munu à sögubækur og verða rifjuð upp aftur og aftur. Einhverra hluta vegna man ég t.d. eftir þvà à smáatriðum hvernig mér varð við þegar ég heyrði að Indira Ghandi hefði verið skotin. Eftir á að hyggja reyndist það ekki jafn mikill tÃmamótaatburður à mannkynssögunni og ég hélt þá.
Margoft hef ég horft á fótboltaleiki eða aðra Ãþróttaviðburði og verið sannfærður um að um tÃmamótaviðburð væri að ræða – eitthvað sem rætt yrði um à marga áratugi lÃkt og risastökk Bob Beamons à MexÃkó 1986 eða endurkoma Múhameðs Ali á sÃnum tÃma. Oftar en ekki hefur það stöðumat reynst rangt. Til dæmis gleymi ég flestum fótboltaleikjum undurfljótt. Það er helst að maður muni eftir þeim allra stærstu – eins og þegar A.C. Milan kjöldró Barcelona à úrslitum Evrópukeppninnar eða þegar markvörður Steaua varði allar vÃtaspyrnurnar à öðrum úrslitaleik.
Aldrei hef ég þó upplifað “þetta-er-söguleg-stund”-tilfinninguna sterkar en þegar ég horfði á 100 metra hlaupið á ÓL à Seoul 1988, þar sem Ben Johnson vann það sem à fyrstu var talið mesta Ãþróttaafrek sögunnar, en var svo úthrópaður svindlari örfáum dögum sÃðar.
à ljósi sögunnar er hins vegar magnað að rifja upp þetta hlaup:
Ben Johnson kom fyrstur à mark, en eins og allir vita var hann snarlega sviptur verðlaununum vegna lyfjanotkunar´.
à öðru sæti var Carl Lewis, sem nú virðist komið à ljós að féll à raun á lyfjaprófi rétt fyrir leikana og hefði þvà ekki átt að hreppa gullverðlaunin.
à þriðja sæti var Linford Christie. à kringum Seoul-leikanna mældist einhver óþverri à blóðsýni úr honum, en lyfjanefndin ákvað að fallast á þær skýringar hans að ástæðan væri te sem hann drakk skömmu áður. Ãrið 2000 féll hann hins vegar á lyfjaprófi svo leiða má lÃkum að þvà að te-afsökunin hafi verið fyrirsláttur. Ef sú var raunin – þá hefði Christie heldur ekki átt að fá medalÃu à Seoul.
Fimmti maður à mark (og þvà hugsanlega “réttmætur” silfurverðlaunahafi à “hlaupi aldarinnar”) var Dennis Mitchell, sem einmitt féll á lyfjaprófi 1999. Þá greip hann til þeirrar afsökunar að hafa stundað kynlÃf og drukkið sex bjóra skömmu fyrir blóðtökuna og að það væri skýringin á óvenju háu hlutfalli testósteróns. – SlÃk málsvörn dugði Hjalta Úrsusi skammt á sÃnum tÃma og Dennis Mitchell fékk lÃka keppnisbann. – Freistandi væri að grÃpa til kenningarinnar: “eitt sinn dópari – ávallt dópari” og draga à efa heilindi hlaupagikksins à Seoul.
Sjötti maður à hlaupinu var Desai Williams frá Kanada. Strax 1989 komu upp ásakanir um lyfjanotkun hans.
Af þessu má ráða að fimm af sex fyrstu mönnum à 100 metra hlaupinu 1988 hafa annað hvort fallið á lyfjaprófi eða sterkur grunir verið uppi um að þeir hafi óhreint mjöl à pokahorninu. En hver var þá sjötti maðurinn?
Það var enginn annar en Calvin Smith – sem lýst hefur verið sem besta 100 metra hlaupara sem aldrei hafi náð að vinna heimsmeistaramót eða ÓlympÃuleika. Hann átti meira að segja heimsmet um skeið, en stóð alltaf à skugganum af Carl Lewis. Um feril hans má fræðast hér.
En hvað með 7da og 8da sætið à hlaupinu – sem lÃta má á sem “hina mórölsku silfur- og bronsverðlaunahafa ÓL 1988″? – Jú, à áttunda og sÃðasta sæti lenti vesalings Ray Stewart frá JamaÃku. Um hann má lesa á skemmtilegri sÃðu sem fjallar um óheppna JamaÃkubúa á ÓlympÃuleikum. Sjöunda sætið kom hins vegar à hlut BrasilÃubúans Robson ds Silva. Helstu hagtölur um hann má finna á þessari frönsku sÃðu. Leit að frekari upplýsingum um hann á netinu leiðir hins vegar á heimasÃðu brasilÃska sendiráðsins à Bretlandi. Þar kemur fram að BrasilÃumenn eru heldur ekki búnir að gleyma þrÃstökkskeppninni 1956.
jamm
