Um sjálfdauðar stefnur og dauðalista
Fyrir skömmu vaknaði draugurinn frá dauðum. Glæsilegasta kona Íslands, sem ég hirði ekki um að nafngreina, tíndi á lista karlmenn sem hata konur og hefur víst birt hann, enda kveinuðu karlar eins og mýs undir fjalaketti femínismans, vældu í blöðum og báru af sér kvenhatur en sögðu ekki að listinn væri ólöglegur, leifar af anda þeirra miðalda sem leynast með þjóðinni, að viðbættu ofstæki allra isma, hvort sem þeir eru nasismi, kommúnismi eða í listum, innan stjórnmála eða trúmála uns þeir lognast útaf og verða sjálfdauðir.
Af ástarsambandi mínu við Ani DiFranco
Þessi ótrúlega kona heitir Ani DiFranco. Hún er ljóðskáld og tónlistarmaður. Hún er 41 árs og býr í Bandaríkjunum. Hún veit ekki hver ég er. Hún veit ekki að ég elska hana. Hún veit ekki heldur neitt rassgat um það hversu vel henni tókst í þessu lagi að lýsa því hvernig mér líður alltaf. En það tókst henni sannarlega.
Mig langar svo oft að segja nákvæmlega þetta. Og þegar ég heyrði þetta lag fyrst sendi ég textann í Kindilinn minn og les hann stundum fyrir sjálfa mig í strætó í svona inspirational tilgangi. Ani er best í heimi, ég elska hana og svona upplifi ég það að vera framlínufemínisti:
you think I wouldn’t have him
unless I could have him by the balls
you think I just dish it out
you don’t think I take it at all
you think I am stronger
you think I walk taller than the rest
you think I’m usually wearing the pants
just ’cause I rarely wear a dress
well…
when you look at me
you see my purpose,
see my pride
you think I just saddle up my anger
and ride and ride and ride
you think I stand so firm
you think I sit so high on my trusty steed
let me tell you
I’m usually face down on the ground
when there’s a stampede
I’m no heroine
at least, not last time I checked
I’m too easy to roll over
I’m too easy to wreck
I just write about
what I should have done
I just sing
what I wish I could say
and hope somewhere
some woman hears my music
and it helps her through her day
’cause some guy designed
these shoes I use to walk around
some big man’s business turns a profit
every time I lay my money down
some guy designed the room I’m standing in
another built it with his own tools
who says I like right angles?
these are not my laws
there are not my rules
I’m no heroine
I still answer to the other half of the race
I don’t fool myself
like I fool you
I don’t have the power
we just don’t run this place
Gáfulegar kenningar um kynbundinn launamun
Ragnar nokkur Halldórsson fer mikinn í athugasemdakerfum intravefjarins í tengslum við konur og femínisma.
Ég er búin að gefa honum tvö pláss á karlarsemhatakonur.tumblr.com – sjá hér og hér – en þessa gullmola sem hann skildi eftir sig á dv.is í dag bara verð ég að leyfa að fá smá pláss á Kaninkunni líka:
Líka mætti skoða launamun kynjanna í heildrænu ljósi, t.d. að karlar neyðast oft til þess í “desperasjón” að fá há laun, því þeir eru svo oft borgendur, engar konur vilja þá ef þeir eiga ekki pening, sjálfsmynd þeirra byggir að mestu leyti á starfinu sem þeir gegna. Svo þeir eru “desperat” í að fá góð laun. Á meðan konur hafa marga aðra og fjölbreyttari möguleika til þess að styrkja sjálfsímynd sína. Flestum körlum er sama þótt konan þeirra þéni lítið, og mæla hana alls ekki út frá tekju. Konur geta hætt á vinnumarkaði, þegar þær eignast börn, án þess að neinn geri við það athugasemd, á meðan karlar geta aldrei hætt, nema vegna aldurs, ríkidæmis og örorku. Og að 80 % af ráðstöfunartekjum heimilanna (þ.e. kvenna og karla í sameiningu) er ráðstafað af konum.
Einnig mætti skoða launamun kynjanna á nýjan hátt, þ.e út frá vinnutíma (margir karlar vinna miklu fleiri vinnustundir en margar konur). Og líka út frá hæfileikum og árangri. Því hvað þýðir: Sömu laun fyrir sömu vinnu? Þetta þarf að skilgreina betur. Er sama vinna, sami árangur? Er sama vinna sömu hæfileikar? Er sama vinna jafnlangur vinnutími? Eða er sama vinna bara starfsheitið? O.s.frv.
Sankti Vigdís
DV hafði samband við mig í gær. Óskuðu eftir viðbrögðum frá mér við ummælum Vigdísar Finnbogadóttur í Monitor. Mér sýndist í fljótu bragði margir hika við að gagnrýna hana og ég heyrði úr nokkrum áttum að það væri augljóslega tabú og hefði aldrei mátt segja neitt nema halelúja um eða við Vigdísi opinberlega.
Ég er blessunarlega laus við slíkar tabúbyrðar og lími hingað það sem ég hafði við DV að segja, þau nýttu einhvern hluta af því í frétt en mér finnst þetta skipta máli – og hafi það hvergi komið fram nú þegar vil ég segja það hér: Ég harðneitaði að tjá mig um útlit Vigdísar eða framsetningu á myndum af henni. Viðtalið við Vigdísi er hér. Og hér er semsagt allt sem ég sagði við DV:
Mér finnst þetta frekar slöpp blaðamennska. Hvers vegna var hún ekki spurð hvað hún ætti við? Það er alltaf verið að tala um öfgar í málflutningi og aðferðum femínista en svo lendir fólk í vandræðum með að benda á þessar öfgar, að tiltaka einhver dæmi. Vigdís kallar sjálfa sig karlréttindakonu. Gott og vel. En hvað á hún við? Hvaða áhyggjur hefur hún af réttindum karla? Hvar finnst henni halla á, hvað heldur hún að verði tekið frá þeim annað en forréttindi?
Mér finnst hættulegt að hleypa svona umræðu gagnrýnislaust í loftið. Ég hitti menntaskólanema í morgun sem standa í þeirri meiningu að til sé einhver öfgaarmur femínistahreyfingarinnar vilji banna bæði auglýsingar og kynhárarakstur með einhverskonar lagasetningu. Ég er alltaf að tala við fólk sem heldur að femínistar vilji snúa við sönnunarbyrði í nauðgunarmálum. Enginn af þeim femínistum sem ég hef hitt, þekki eða umgengst hefur nokkurn áhuga á slíku. Það að gagnrýna eitthvað er ekki það sama og að vilja banna það.
Ég held að málflutningur á borð við þennan hjá Vigdísi, sem er ekki gagnrýndur af blaðamanni eða hún látin svara fyrir hann að nokkru leyti, síist inn í huga krakka á mótunarskeiði og þau fyllist ranghugmyndum um baráttu femínista. Þetta eru enn ein rökin fyrir því að það er alveg ofboðslega mikilvægt að koma kynjafræðunum inn í kennaranám og í menntun grunnskólabarna.
Þetta er einmitt sú veröld sem ég vil
Hugrökku baráttukonur og -karlar.
Í dag er alþjóðlegur baráttudagur kvenna fyrir friði og jafnrétti. Í tíu daga hefur femínismi verið til umfjöllunar á kaffistofum og í fjölmiðlum og í skúmaskotum internetsins nokkuð viðstöðulaust. Ég man ekki hvenær það gerðist síðast.
Ég held að eitthvað sé að gerast. Ég held að ég hafi breytt einhverju. Með ómetanlegum stuðningi fólksins í þessu landi, að ógleymdu DV sem á stórt feitt kúdos skilið fyrir sitt hugrakka framlag, held ég að mér hafi tekist aðeins að hreyfa við einhverju. Allavega brosa ókunnugar konur feimnislega til mín á götunni og yfir mig rignir fallegum kveðjum úr öllum áttum. Ég er hrærð og ég er stolt og þegar mér finnst þetta erfitt þyl ég upp möntruna mína:
Og seinna börnin segja; sko mömmu, hún hreinsaði til.
Á þessum degi, fyrir ári síðan, var ég svartsýn og nokkuð döpur. Í dag, öðrum dögum fremur, er ég meyr og montin og jafnvel svolítið bjartsýn. Það er eitthvað að gerast. Og við gefumst ekki upp. Takk fyrir mig og til hamingju með daginn.
Kæri karl …
… sem hamrar á því í sífellu að þú sért líka femínisti/jafnréttissinni þótt þú getir ekki tekið undir ákveðnar baráttuaðferðir eða sért ekki sammála tilteknum atriðum sem tilteknir femínistar halda fram og þú vilt gjarnan eigna fjöldanum, mikið finnst mér skemmtilegt að þú skulir aldrei ræða femínisma í mín eyru nema til þess að segja mér einmitt það; að þú sért líka femínisti og eigir heimtingu á að vera kallaður femínisti þrátt fyrir að þú sért ósammála bla og blí og blu og ble. Mikið dáist ég að þeim femínista sem einungis lætur í sér heyra um femínisma þegar hann vill gagnrýna aðra femínista.
Gæti hugsanlega verið grunaður um meinta og svokallaða nauðgun
Hér hefur sprottið upp enn einn nafnlausi ég fæ mín feminísku kikk út úr því að gagnrýna aðra femínista og tuða í þeim bloggari, sem er að ræða um málnotkun í fjölmiðlum þegar kemur að glæpastarfsemi ýmiss konar. Ég bendi á þessa frétt sem birtist sama dag og nafnlausa bloggfærslan. Þarna var ekki nóg að setja meint fyrir framan hvert einasta skipti sem mál blaðamanns flaut í áttina að brotinu sem um ræddi, heldur þurfti að halda því fram, eins fáránlega kolrangt og heimskulegt og það er, að maðurinn væri grunaður um meint brot. Það var ekki nóg að hann væri grunaður um brot. Það var ekki nóg að brotið væri meint. Þetta er óþolandi.
Annars er, í bloggfærslu nafnlausa femínistans/ekki-femínistans, minnst á bloggfærslu eftir sjálfa mig síðan í vor þar sem voru bornar saman tvær fréttir, önnur af innbroti og hin af hópnauðgun. Ég held því fram í færslunni að þótt nauðgararnir hefðu verið gripnir við sinn voðaverknað hefðu fjölmiðlar samt aldrei gengið svo langt að segja þá seka um nauðgun, eins og þeir hika ekki við að gera varðandi innbrotsþjófana. Ég velti því líka upp hvort blaðamenn eigi auðveldara með að setja sig í spor karla sem sakaðir eru um kynferðisbrot en kvenna sem verða fyrir kynferðisbrotum.
Því verður auðvitað ekki svarað á fullnægjandi hátt, hvorki hér né annarsstaðar, en mér finnst leiðinlegt að það skuli einhver nafnleysingi taka sig til átta mánuðum seinna, tengja á færsluna mína, bera saman myndirnar í henni og ekki víkja einu orði að þeim málflutningi sem ég hef beitt í þessum efnum. Fréttirnar sem ég notaði voru hendi næst, þær höfðu birst með nákvæmlega mánaðar millibili á sama miðli og í annarri var sagt berum orðum að tveir menn, sem höfðu verið handteknir nóttina áður, væru sekir um þrennskonar lögbrot.
Það virðist vefjast fyrir fólki út í hið óendanlega að ég er fyrst og fremst að kalla eftir samræmi.
Fréttin af þjófunum tveimur er einmitt gagnleg til samanburðar. Segjum að þeir hefðu verið gripnir á flótta með nærbuxur fórnarlambsins sem hefði legið í rúmi fyrir innan brotna rúðu og uppspennta hurð, fötin hennar rifin og áverkar augljósir. Ég get lofað þér því að þá hefði aldrei verið skrifað í nokkurn einasta fjölmiðil: Tveir karlar eru sekir um innbrot og nauðgun. Aldrei. Jafnvel þótt kringumstæður í nauðgunarmáli væru alveg jafnaugljósar og í þessum þjófnaði.
Ég er ekki að biðja um að kynferðisbrotamenn eða grunaðir kynferðisbrotamenn séu teknir af lífi í fjölmiðlum, ég er ekki að biðja um að við afnemum stjórnarskrárbundinn rétt sumra þegna okkar til að teljast saklausir uns sekt er sönnuð. Ég er að biðja um að blaðamenn hafi þetta ALLTAF í huga og gæti samræmis. Að það séu ekki bara þessar tvær tegundir glæpamanna sem njóti þessarar augljósu en samt svo subtle verndar í fjölmiðlum; hvítflibbaglæpamenn og þeir sem beita kynbundnu ofbeldi. Þannig er það í dag og ég þoli það ekki.
Í dag eru gerendurnir líka mjög oft ósýnilegir. Ég minni á þetta. Stúlkur og konur og börn verða fyrir hinu og þessu en það er svo hræðilega algengt að það sé enginn sem hefur raunverulega gert það. Þær urðu fyrir því eins og það dytti niður úr skýjunum og enginn fengi rönd við reist. Það pirrar mig líka.
Ég hef ekki diskúterað það sérstaklega hvort það eigi yfirhöfuð að nota alla þessa fyrirvara um glæpi í fjölmiðlum. Það er bara ekki punkturinn minn. Punkturinn minn er að það á að gæta samræmis.