817. Ég ætlaði að vera búinn að minnast á greinina sem birtist í DV fyrir nokkru, þar sem Eimskip og Kiwanishreyfingin voru gagnrýnd fyrir að gefa öllum sex ára gömlum börnum reihjólahjálma.
Hér er strax ástæða til að grípa inn í. Það er rangt að Eimskip og Kiwanishreyfingin hafi verið gagnrýnd fyrir að gefa börnum hjálma. Aldrei nokkurntímann sagði nokkur maður að það hefði ekki átt að gerast eða væri illa gert af þessum apparötum. Að minnsta kosti ekki í mín eyru.
[...] Þá á ég við hvar rétmætri og eðlilegri gagnrýni sleppir og öfgarnar taka við. Hin stóru og alvarlegu mistök gerðarmanna virðast að þessu sinni vera fólgin í litavali á öryggisbúnaðinn. Hildur Lilliendahl ofurfemínisti segir litavalið vera tímaskekkju. „Það græðir enginn á öðru en að við komum fram við börn af virðingu, hættum að draga þau í dilka eftir æxlunarfærum og móta þau eftir hefðbundnum kynhlutverkum.“ Ekki verður betur séð ef vel er að gáð, en að Hildur sé hér að gagnrýna „hvernig að málinu var staðið“ áður en hún hefur fyrir því að kynna sér „hvernig að málinu var staðið“ ef þannig mætti komast að orði. Það er að mínu mati við hæfi að benda henni á að gamla spakmælið að „kapp sé best með forsjá“ er enn í fullu gildi.
[Ég gerði smávægilegar leturbreytingar því ritillinn var ósáttur við html-ið hjá Leó. Það sem er inni í gæsalöppum hjá honum var allt skáletrað og ég splæsti íslenskum gæsalöppum á hann.]
Mig langar að útskýra eitt fyrir þér, Leó. Það er ekki svo að ég frétti af bleikum hjálmum og hringi í DV til að segja þeim hvað mér finnist þetta vera ömurlegt. Það er þannig að DV hringir í mig og óskar eftir kommenti. Ég sendi þeim í tölvupósti ítarlega útskýringu á mínum skoðunum. Eitthvað af því sem ég segi er birt í fréttinni og annað ekki.
Í allri þessari frétt er ein stutt bein tilvitnun í mig sem þú notar öllu þessu máli þínu til stuðnings. Nemlig; „Það græðir enginn á öðru en að við komum fram við börn af virðingu, hættum að draga þau í dilka eftir æxlunarfærum og móta þau eftir hefðbundnum kynhlutverkum.“
Þessi örfáu (og frekar kurteislegu) orð segja þér að ég sé öfgafull, ég telji þessa gjöf vera stór og alvarleg mistök, ég gagnrýni hvernig að málinu var staðið (þetta seturðu skáletrað og í gæsalappir þrátt fyrir að hafa nákvæmlega ekkert fyrir þér í þessu) og fyrr en varir ertu farinn að tala um kynjakvóta. Að gamni ætla ég að sýna þér allt sem ég sagði við DV um þetta mál:
Það læðist nú að manni sá grunur að Eimskip hafi vitað mæta vel að þetta myndi vekja viðbrögð og rata í fréttir, að þetta sé hreint og klárt auglýsingatrix – og verði þeim að góðu, mér þykir almennt ógeðfellt að beina markaðssetningu að börnum þótt hjálmar séu vissulega nauðsynlegir. Okkur hættir til að vanmeta áhrif félagsmótunar á börn. Strákar eiga að vera sterkir og mega slást, stelpur eiga að vera góðar og samviskusamar og duglegar. Og allir tapa; þetta leiðir til þess að strákar geta síður lesið og eru líklegri til að rekast á í samfélaginu, stelpur verða frekar undirgefnar, þora síður að sækjast eftir launahækkun eða rísa upp gegn ofbeldi. Þetta er tímaskekkja. Það græðir enginn á öðru en að við komum fram við börn af virðingu, hættum að draga þau í dilka eftir æxlunarfærum og móta þau eftir hefðbundnum kynhlutverkum. Innrætum þeim umfram allt að þau eigi að vera þau sjálf, gera það sem þau langar til að gera og eru góð í, óháð kyngervi.
Þetta eru nú allar öfgarnar, minn kæri. Punkturinn er einfaldlega að okkur hættir til að vanmeta neikvæðu eða heftandi áhrifin sem við höfum á börn með því að gera sjálfkrafa ráð fyrir því að vegna kyns síns eigi þau að vera svona eða hinsegin. Fyrir þessa hræðilega öfgafullu yfirlýsingu mína var ég úthrópuð af rosalegum krafti á kommentakerfi DV. Þrjúþúsund og sjöhundruð manns deildu þessari frétt og athugasemdirnar voru mörghundruð.
Meðal þess sem ég fékk að heyra fyrir þessa skoðun mína var að ég væri vangefin, það ætti að henda mér, ég vældi og grenjaði alveg út í eitt, ég væri vanþakklát og athyglissjúk, ég ætti ekki líf, ég væri tuðandi, ég væri öfgamanneskja, ég hataði karla, ég væri hægri sinnuð og ég væri kommúnisti, ég ætti að geyma fingurna inni í rassinum á mér, ég ætti að halda kjafti og „þeyja“ og SLAPPA AF, ég væri skaðvaldur, ég væri atvinnulaus, ég væri kynsvelt, ég væri á leiðinni inn á fæðingardeildir með hreinsunareld (!) og að fólk langaði að æla á mig.
Hér er hugmynd. Hún er ekki bara ætluð þér, Leó, heldur ykkur öllum: Ég skal tala við þig, ef þig langar, um það sem ég segi. Það sem ég hef raunverulega sagt. Ekki um það sem þú heldur um mig eða það sem þér finnst um mig eða hvaða tilfinningar ég hef kallað fram hjá þér í gegnum tíðina.
Nema hvað.
Og ég spyr: Skiptir ekki meiru máli hvort þeir gera gagn fremur en í hvaða lit þeir eru?
Svarið er einfalt: jú, það skiptir meira máli. DV hringdi hinsvegar ekki í mig til að spyrja mig hvort mér þætti mikilvægt að börn notuðu reiðhjólahjálma. Við slíkri spurningu hefðu fengist önnur svör.
Mér kemur í hug annað sem oftlega bregður fyrir í málflutningi femínista, en það er krafan um kynjakvóta. Má þá ekki nota þeirra eigin rök og orðfæri þegar því er haldið á lofti að ekki eigi að flokka fólk eftir æxlunarfærum þess, og spyrja hvort ekki skipti meira máli hvað er milli eyrnanna á fólki en læranna á því.
Þarna geri ég ráð fyrir að þú sért ekki að tala um mig en mig langar samt að svara þessu. Það skiptir einmitt miklu meira máli hvað er milli eyrna á fólki en læra. Hinsvegar hefur töfrasprotinn milli læranna á körlum greitt þeim leið að valda- og áhrifastöðum um allan heim öldum saman. Hugmyndin á bakvið kynjakvóta er að beita handafli í stuttan tíma til að rétta af hlut kynjanna til að skapa réttlátara samfélag. Ekki síst svo nýjar kynslóðir alist upp við fyrirmyndir af báðum kynjum í fjölbreyttara umhverfi.
Eru sumir fullkomlega samkvæmir sjálfum sér?
Já, þeir eru það nefnilega.
Þess utan er særandi, sálarlega niðurdrepandi, andlega tærandi og það orsakar vanlíðan og tilfinningarót af versta tagi þegar uppskeran er neikvæðni og vanþakklæti þeim til handa sem eru að gera vel og af góðum hug. En ráð til þeirra sem vila komast hjá slíku eru líklega af skornum skammti. Helst kannski að gera alls ekki neina slæma hluti og heldur enga góða hluti, segja aldrei neitt, skrifa aldrei neitt, blanda sem allra minnst geði við annað fólk og vera sem mest ósýnilegur.
Ef þú heldur að Eimskip og Kiwanishreyfingin hafi orðið fyrir slíku áreiti og ofbeldi af minni hálfu að það geti talist særandi, sálarlega niðurdrepandi, andlega tærandi og það orsaki vanlíðan og tilfinningarót af versta tagi, ég endurtek; af versta tagi, ættir þú að prófa að vera ég í mánuð eða svo. Því það er sannarlega einungis af góðum hug sem ég geri það sem ég geri. Það er einungis gert vegna þess að ég trúi því að ég geti gert heiminn að betri stað. Árásirnar sem ég uppsker fyrir það eru ógeðslegar og viðstöðulausar og sumar hverjar kolólöglegar. En aldrei, aldrei, aldrei myndi ég nota svona dramatískar lýsingar um áhrifin af þeim. Þær eru lýjandi, þreytandi og stundum særandi en hólísmók hvað það væri mikil vanvirðing við fólk sem raunverulega þjáist að kalla þær særandi, sálarlega niðurdrepandi, andlega tærandi og að þær orsaki vanlíðan og tilfinningarót af versta tagi.