Ég ætla að endurbirta hérna bloggfærslu frá því haustið 2008, af því tilefni að nú hefur helvítis styttan af kallinum verið afhjúpuð. Færslan fjallaði reyndar fyrst og fremst um gegndarlausan hroka Egils Helgasonar í garð Reykvíkinga sem ekki voru á sama máli og hann, en mögulega má lesa á milli línanna eitthvað um það hvers vegna stytta af Tómasi Guðmundssyni er mér á móti skapi.
Ég varpa fram spurningu. Hvað felst í því að yrkja fallega um konur?
Konan sem Tómas Guðmundsson dreymdi um var fjarskalega ung, saklaus björt og hrein. Er það svoleiðis sem konur eiga að vera?
Stúlkurnar sem sprönguðu um Austurstræti voru hvítklæddar og hæfilega viðmótsþýðar.
Eru þetta konurnar sem átt er við? Eða er Egill Helgason að vísa til stúlkunnar í ljóðinu Seytján ára sem vissi ekki að hún væri unnusta ljóðmælanda, og virtist ekki eiga heimtingu á þeim upplýsingum?
Eða eigum við ræða eitthvað um hana Eygló?
Og æskan ljómar enn um mig ! -
En, Eygló, hvernig fór um þig?
Þín elli óðum hefst !
Því þú ert gift og þú ert breytt,
og þú átt framar ekki neitt,
sem aðeins eitt sinn gefst.
Ljóð Tómasar skreyta þegar útveggi Ráðhúss Reykjavíkur auk þess sem brjóstmynd af honum prýðir Borgarbókasafnið. Sumum þykir meira en nóg um, aðrir vilja meira. Gott og vel. Að halda því fram að það sé ekkert karllægt við það að bunki af köllum vilji láta reisa þriðja stóra, dýra, drumbslega og áberandi minnismerkið í borginni um þennan samkall sinn, er einkennilegt.
Sé einhver ósammála Agli Helgasyni um ágæti þeirrar hugmyndar að reisa þessa styttu hefur sá hinn sami gert sig sekan um að skilja ekki bókmenntir. Enn og aftur hefur Egill tyllt sér í dómarasætið, sveiflað hamrinum og skorið úr um réttmæti skoðana okkar á listum. Við töpum. Hann veit og hann dæmir þá úr leik sem ekki vita það sem hann veit.
Eru hrokanum engin takmörk sett? Ég skil Tómas. Afar vel. Ég las hann spjaldanna á milli á gelgjunni og hann á meira að segja nokkur ljóð sem mér þykja ennþá falleg. Ég er ósammála honum um margt og hef óbeit á honum fyrir sumt en ég skil hans bókmenntir afar vel, enda þarf ekki mikið meira en lágmarks lesskilning til þess að botna í honum.
Enn einkennilegra er að halda því fram að Tómas Guðmundsson hafi séð Reykjavíkurborg á undan öllum öðrum. Hvað felst í því að sjá borg? Að sjá það sem maður vill sjá? Eða veit Egill Helgason ekki hvers konar ástand ríkti í þessari borg eins og annars staðar þegar Tómas sá blómakjóla og fiðrildi í hverju horni?
sjá sá, sáum, séð
1 skynja með augunum [einungis það sem er þægilegt].
