Ég slysaðist til að fara að ræða við nokkra karla í kommentakerfi DV í gær. Fréttin var þá þegar orðin nægilega gömul til þess að fáir sæju kommentin (alveg kannski hálfs sólarhrings eða svo) en hluti af því sem ég hafði að segja finnst mér eiga erindi við fólk. Í eftirfarandi svari var ég að tala við mann sem sagði að sér fyndist sú taktík sem atvinnurekendur beittu konur til að halda niðri laununum þeirra vera til skammar. Á móti kæmi að konur ættu auðvitað ekki að hætta að krefjast kauphækkana eftir að hafa verið skotnar niður einu sinni eða tvisvar. Þær ættu að gera eins og karlar og berjast, berjast, berjast. Sami maður sagði svo að Sóley Tómasdóttir færi fram með offorsi og fordæmdi alla karlmenn sem drullusokka og kúgara. Ég svaraði honum svona:
Það er auðvelt að vera karl og segja konu að hún eigi ekki að hætta eftir fyrstu tvö skiptin sem er hlegið að henni þegar hún biður um leiðréttingu á kjörum sínum. Mín reynsla af vinnumarkaði er einfaldlega sú að þangað til ég fékk yfirmenn sem voru konur var undantekningalaust hlegið að launakröfunum mínum. Þó voru þær hóflegar og eðlilegar – ég var í öllum tilfellum að biðja um eitthvað svo ofboðslega augljóst og gefið að mér þótti fáránlegt að fá ekki já á nóinu.
Þegar ég hafði upplifað þessa niðurlægingu, að láta hlæja framan í mig þegar ég bað um 200.000 krónur í mánaðarlaun fyrir einn stakan mánuð þar sem ég var að koma inn í afleysingar til að redda mjög örvæntingarfullu fyrirtæki í einkageiranum, eða segja mér að það kæmi ekki til greina að ég fengi jafnhá eða hærri laun en fólkið sem ég réði í vinnu og átti að hafa umsjón með (það gerðist hjá hinu opinbera, nota bene) þá treysti ég mér ekki í að reyna aftur fyrr en ég hafði fengið yfirmann sem ég fann að vildi standa með mér. Það var ekki vegna þess að mér væri ekki misboðið eða vegna þess að mér fyndist ekki á mér brotið, heldur vegna þess að ég þoldi ekki niðurlæginguna sem fylgdi því að láta brjóta á mér og hlæja að mér. Kannski er það auðveldara þegar maður er karl og kannski hefðu karlarnir sem ég vann fyrir í þessum tveimur dæmum aldrei komið svona fram við mig ef ég væri ekki kona.
Svo er annað í þessum svörum þínum sem mig langar að biðja þig að íhuga vel og vandlega. Sóley Tómasdóttir er afskaplega hugrökk. Hún er mjög iðin og hún gefst ekki upp. Sama hvað. Og hún hefur, í almenningsálitinu, orðið að einhverri grýlu sem hatar karla, kallar þá drullusokka og fordæmir allt sem þeir gera. Það hefur verið teiknuð mynd af henni sem öfgafemínista. En tilfellið er að Sóley berst, rétt eins og ég, bara fyrir jafnrétti. Og það sem er jafnt getur mjög illa verið öfgakennt. Eiginmaður Sóleyjar og sonur hennar og allir karlarnir í kringum hana vita að ekkert er fjær sannleikanum en að hún hati karla. Hví skyldi hún hata karla? Hún tekur sterkt til orða um misréttið sem hún upplifir í sífellu, á eigin skinni og annarra, hún fegrar ekki og notar ekki skrauthvörf, hún segir ekki „sumir karlar“ eiga sök á hinu og þessu, heldur „karlar.“ Hún segir ekki að sumir karlar nauðgi eða eigi sök á efnahagshruninu heldur að karlar nauðgi og eigi sök á efnahagshruninu. Og ég get skilið að það stingi en tilfellið er að hún segir aldrei að þetta gildi um alla karla.
Það er miklu heilbrigðara að velta fyrir sér hvort þetta er rétt og taka afstöðu með henni heldur en að stökkva til varnar, sjálfum sér og kynbræðrum sínum, og gefa sér að hún sé illmenni sem hatar karla. Það að hún sé ekki í sífellu að setja fyrirvara á málflutning sinn til þess að hlífa þeim körlum sem ekki nauðga/eiga sök á efnahagshruninu/whatnot þýðir ekki að hún setji alla karla, frekar en allar konur, undir einn hatt. Hún segir bara hlutina eins og þeir eru. Og hennar baráttumál er jafnrétti. Ekki heimsyfirráð kvenkynsins. Þetta sjá allir sem leggja frá sér varnarhættina áður en þeir kynna sér málflutning hennar. Vil ég trúa að minnsta kosti.
Friday, October 28th, 2011, 1:38 pm | 
Uncategorized | 
RSS feed
| 
Respond | 
Trackback
28/10/2011 at 2:20 pm
Er samt ekki alltaf verið að tala um að konur séu fjölbreyttur hópur og að ekki megi setja þeir allar í sama dilk, sbr. umræðuna sem spratt upp í kringum sjónvarpsþátt, þar sem einhverjum varð á að tala um “allt það” sem konur hefðu áhuga á.
Þegar ég les texta, þar sem það er nánast erfitt að sjá eitthvað annað út þeim en að allir karlar séu hugsanlegir nauðgarar eða “nauðgaravinir” þá stingur það í hjartað. Örugglega á sama hátt og það kemur við konur þegar sagt er, að allt sem þær hafi áhuga á sé kynlíf og snyrtivörur.
Ég get ekki séð annað en að þarna sé ákveðin mótsögn. Nema auðvitað að svona alhæfingar séu leyfðar um karla sem stílvopn í jafnréttisbaráttunni.
28/10/2011 at 2:33 pm
Nei, það sem karlar þurfa að venja sig á (og konur auðvitað líka) er að leita að alhæfingunni og ekki búa hana til ef hún finnst ekki. Þegar einhver segir að karlar nauðgi er verið að vísa í að nauðganir eru í yfirgnæfandi meirihluta framdar af körlum. Það er ekki verið að segja að allir karlar séu nauðgarar (eða nauðgaravinir (sem er orð sem ég bjó til sjálf og ég vona að muni í framtíðinni rata í orðabækur með almennilegri skýringu)).
28/10/2011 at 3:07 pm
Af hverju er ekki hægt að segja að nauðgarar nauðgi? Ég skil ekki af hverju það þarf endilega að blanda hinum 95 prósentunum (eða hvað það er) inn í þetta.
Ef við hyggjumst byggja hús, þá væntanlega væru það allt karlar sem kæmu þar að sem iðnaðar- og verkamenn. Hins vegar segir enginn að karlar byggi hús, heldur iðnaðarmenn, vel skilgreindur hópur, sem er í yfirgnæfandi meirihluta, karlar.
Held að það sé ekki mörg dæmi um að orð yfir svona stórt mengi (karlar) sé öllu jafna notað yfir jafn lítið hlutmengi (nauðgarar).
“Rapist” er t.d miklu meira notað í Bretlandi og BNA heldur en nauðgari á Íslandi.
28/10/2011 at 3:17 pm
Hvers vegna skyldi þetta klaga upp á 95 prósentin? Hvers vegna ekki að hugsa með sér að þetta sé rétt og það sé betra fyrir framgöngu jafnréttis að vera með Sóleyjum Tómasdætrum heimsins en á móti þeim?
28/10/2011 at 3:22 pm
Út frá sömu hugmyndafræði mætti segja að konur stundi vændi eða séu mellur. Af því að stærstur hluti fólks sem er í vændi eru konur, þá hlýtur að mega setja sömu formerki og þessi sem þú nefnir á það vandamál. Myndi það vekja konur til umhugsunar?
Ég er viss um að þau ummæli myndu fara jafn mikið fyrir brjóstið á konum og ummæli Sóleyjar um að karlar nauðgi. Ég skil ekki hverju á að ná fram með slíkri orðræðu, því hún felur ekki í sér mikla virðingu, heldur þvert á móti ásökun sem langstærstur hluti karla eiga ekki og vonandi þurfa aldrei að svara fyrir. Ég er meira en tilbúinn til að hlusta á og reyna berjast gegn nauðgunum, vændi og öllu því sem viðkemur auknu jafnrétti, en ekki á þeim forsendum að ég, sem karl, nauðgi.
Hvað það varðar hitti Atli naglann á höfuðið, nauðgarar nauðga. Karlar, sem hópur, er fjölbreyttur, rétt eins og konur, og forðast ætti að fara með slíkar yfirlýsingar um jafn fjölbreyttan hóp.
28/10/2011 at 4:08 pm
Nei, þarna að baki býr einmitt ekki sama hugmyndafræði. Nú er svona frekar almennur konsensus um að vændiskonur séu fórnarlömb og að orðin mella og hóra séu niðrandi og ömurleg. (Ég leyfi dr. Gunna að eiga sitt mellutal í friði, mér misbýður það og finnst að hann ætti að skammast sín.)
Mér finnst nákvæmlega ekkert athugavert við að tala um að konur hrekist í vændi eða að konur neyðist til að selja aðgang að líkama sínum. Mér finnst líka í fullkomnu lagi að tala um að konur hamli jafnrétti með því að líta á heimilið og uppeldi barna sem sín yfirráðasvæði og með því að líta svo á að í krafti kynferðis síns hafi þær frekari rétt á umgengni við og forræði yfir börnum við skilnað.
Skilurðu?
28/10/2011 at 4:28 pm
Ok, ekkert mál
Þá erum við bara ósammála. Ég lít t.d. á heimilið sem mitt yfirráðasvæði líka, ég tek þátt í heimilisstörfum, greiði reikninga, elda, sé um bílinn, fer út með hundinn og mér þykir alveg jafn vænt um börnin og konunni minni. Við lítum á okkur sem jafningja og hvorugt viljum við beita hvort öðru órétti í nafni kynferðis eða hvaða öðru nafni ef því er að skipta.
Ég lít svo á, að jafnrétti náist aldrei ef karlmenn, konur, feministar eða maskúlínistar eru ekki tilbúin að bera virðingu fyrir hinum aðilanum, ólíkum sjónarmiðum og geta beitt sömu rökum á sig sjálf. Ef þú ert ekki tilbúin að gefa upp forræði yfir barninu þínu, af hverju ætti karlmaðurinn að vera tilbúinn til þess? Ef þú ert ekki tilbúin að hlusta á að konur séu hórur, af hverju ættu karlmenn að vera tilbúnir að hlusta á að karlar séu nauðgarar?
Að því sögðu, ég virði þína skoðun. Ég vildi bara koma minni á framfæri
28/10/2011 at 4:35 pm
Ég held að þú sért að misskilja mig alveg rosalega.
Ég er að segja að mér finnst ekkert athugavert við að nota karlar og konur í samhengi þess sem kynin *gera* og telst neikvætt án þess að setja fyrirvara á það.
Mér finnst almennt ógeðslegt að nota orðið hóra og mér finnst rangt að segja að konur stundi vændi – fyrst og fremst vegna þess að þar erum við að tala um fórnarlömb ofbeldis. Í það minnsta upp til hópa.
Mér finnst óþolandi að til séu konur sem líti á barnauppeldi og eldhús sem sitt yfirráðasvæði sem karlar eigi ekki að koma nálægt. Mér finnst hinsvegar ekkert að því að segja að konur geri það, vegna þess að ég veit að það er satt. Konur gera það í miklu miklu meiri mæli en karlar. Á sama hátt finnst mér óþolandi að til séu karlar sem nauðgi en mér finnst allt í lagi að segja að karlar geri það. Vegna þess að það er satt.
28/10/2011 at 5:29 pm
Æ, sorry. Ég las eitthvað vitlaust skeytið þitt hér að ofan. Biðst innilegrar afsökunar á því
28/10/2011 at 4:37 pm
Þú segir að þú skiljir vel að það stingi, þegar Sóley skrifar “karlar nauðga”. Það er rétt getið hjá þér, það stingur karla sem ekki nauðga og hafa viðbjóð á verknaðinum.
Velflestir karlmenn skammast sín að einhverju leyti þegar þeir lesa fréttir, eins og þeirri af ógeðum sem ganga um og spyrja “viltu lim?” Einungis fyrir það að vera af sama kyni.
Ég sé ekki, hverju það eigi að skila jafnréttisbaráttunni, að koma, á slæman hátt, við kauninn á þeim körlum og gera suma (að minnsta kosti) fráhverfa þeim sem skrifar og baráttunni sjálfri. Ég myndin frekar reyna fá karla til þess að sameinast konum í baráttunni gegn nauðgurunum með því að jaðarsetja þá frá hópi karla.
28/10/2011 at 5:00 pm
Ég veit ekki alveg hvað hefst upp úr því að jaðarsetja þá frá hópi karla. Þá er léttara fyrir karla að fría sig samfélagslegri ábyrgð sem felst t.d. í því að mótmæla ekki þegar nauðgunarbrandarar eru sagðir eða talað er um konur sem viðföng eða einnota og mótmæla t.d. ekki klámi eða tónlistarmyndböndum sem hafa bersýnilegar vísanir í nauðgunir.
Flestar aðgerðir sem karlar á móti nauðgunum hafa staðið fyrir felast einmitt í því að viðurkenna að það eru mögulega vinir þeirra, kunningjar og frændur sem nauðga en ekki bara einhverjir obskjúr ofbeldismenn sem þeir geta þvegið hendur sínar af. Hér er prýðileg umfjöllun um þannig hópa: http://smugan.is/2011/10/thessar-hendur-meida-ekki/
28/10/2011 at 5:30 pm
Ég fæ heldur ekki séð hvað hefur fengist upp úr því að vísa í alla karlmenn varðandi nauðganir nema almenna vanþóknun “bolsins” á Sóleyju Tómasdóttur o.fl.
Enda verður vart sagt, að karlar séu beinlínis að flykkjast umvörpum í aðgerðahópa gegn nauðgunum. Karlar sem taka viljugir á sig samfélagslega ábyrgð eru væntanlega síst sá hópur sem þarf að höfða sérstaklega til.
Og þeir sem þarf að ná til. Karlarnir sem hlægja að nauðgunarbröndurum o.s.frv. eru alveg örugglega ekki að
28/10/2011 at 5:36 pm
… fara að gerast einhvers konar riddarar gegn nauðgunum ef þeim er sí og æ velgt undir uggum. Eins og við höfum séð.
Þannig, held ég að þetta verði áfram bara konur og örfáir karlar sem berjast fyrir málstaðnum.
28/10/2011 at 2:31 pm
Takk, Hildur. Takk.
28/10/2011 at 3:19 pm
Like.
28/10/2011 at 5:29 pm
@Atli: „ Það er rétt getið hjá þér, það stingur karla sem ekki nauðga og hafa viðbjóð á verknaðinum.“
Ekki alhæfa svona Atli.
28/10/2011 at 6:21 pm
Tek undir með EgillO, „karlar nauðga“ stingur mig ekki neitt, enda er merkingin skýr: það eru aðallega karlar sem nauðga: ef nauðgun hefur átt sér stað eru yfirgnlæfandi líkur á því að þar hafi karl verið að verki.
28/10/2011 at 6:41 pm
Nú vill svo til að ég er líklega sammála 99% markmiðum þínum Hildur (og Sóleyjar) í jafnréttismálum. Ég hugsa að hlutfallið detti ekki svo mikið niður þegar kemur að leiðum að þessum markmiðum, ætli við séum ekki svona 90% sammála þar.
Þar sem mestu munar eru slagorð eins og Karlar nauðga. Látum liggja á milli hluta hvað mér finnst persónulega eða hversu rétt/röng þau eru.
Stóra málið ætti að vera hvernig best er að ná markmiðunum. Og ég fæ ekki betur séð en að þetta slagorð hafi ekki bara ekki jákvæð áhrif, heldur hafi það þvert á móti mjög neikvæð áhrif á þessa nauðsynlegu og erfiðu baráttu.
Að lokum, svo ég endi á jákvæðum nótum þá var ég algjörlega sammála gagnrýni Sóleyjar á kvenleysi ráðstefnunnar, ekki bara af því að hún er fullkomlega réttmæt heldur vegna þess að ég er sannfærður um að svona gagnrýni virkar.
28/10/2011 at 9:15 pm
Ég er alveg sammála púnktinum í fyrsta kommentinu. Ég þoli ekki alhæfingar, í hvora áttina sem þær eru. Og ég þoli ekki kynjastríðið, já stríðið. Og það er engu til bóta að fólk geti ekki allavega orðað hlutina þannig að „hinn“ helmingur mannkyns móðgist ekki við að heyra þá. Um leið og ég rekst á móðgun í texta eða tali, ræð ég illa við mig og hætti yfirleitt að hlusta á manneskjuna og einblíni á móðgunina. Ekki þið?
Að auki myndi ég ekki segja að það væri “almennur konsensus” um að vændiskonur séu fórnarlömb. Kannski konsensus meðal femínista sem fylgja ákveðinni stefnu? Þessari hugmynd er allavega mótmælt harkalega af t.d. hinum ótalmörgu réttindahópum fólks í kynlífsþjónustu í BNA.
28/10/2011 at 9:18 pm
Það er rétt, maður á ekki að alhæfa. Auðvitað láta ekki allir karlar, orðalag af þessu tagi, angra sig, svo nokkru nemi.
En mörgum körlum líkar ekki við þessa hispurslausu tengingu, enda er rökrétt og í samræmi við almenna málvitund, að þegar því er fleygt fram – án fyrirvara – ,að tiltekin hópur geri eitthvað, að þá sé ekki átt við lágt hlutfall einstaklinga innan hópsins, líkt og með karlmenn og nauðgara, heldur sé stór hluti þeirra a.m.k efni í nauðgara.
Þeir sem nauðga eru karlar, karlar sem nauðga eru nauðgararar o.s.frv. En almennt, þá nauðga karlmenn ekki.
28/10/2011 at 10:21 pm
Einhverntíma þegar ég var að velta fyrir mér ójafnvægi kynjanna í pólitískri umræðu, varð mér það á að nefna í framhjáhlaupi að konur hefðu almennt frekar lítinn áhuga á efnahagsmálum. Það var sko ekki álitið í lagi.
28/10/2011 at 10:34 pm
Ps.
Konur kunna ekki að keyra. Konur geta ekki lagt í stæði. Konur vilja bara kúra, ekki stunda kynlíf. Konur eru barngóðar. Konur eru tilfinningasamari en karlar. Konur eru lélegar í stærðfræði og raungreinum. Konur eru ekki eins sterkar og karlar. Konur eru betri í að þrífa, leita eða hlusta. Konur þurfa tilfinningatengsl til þess að geta notið kynlífs.
Ég hef lagt mig fram við að láta svona alhæfingar fara í taugarnar á mér. Ég geri því helst ekki öðrum sama grikk. Og er þá alhæfingin „karlar nauðga“ heldur alvarlegri en þær sem ég hef talið upp hér að ofan.
28/10/2011 at 11:53 pm
Atli, það sem ég var með þessu kommenti mínu að reyna að benda þér á er að þetta orðalag sem þér er svona illa við þegar kemur að nauðgunum er eitthvað sem þú hikar ekki við að nota sjálfur um aðra hluti.
Svo er þetta bara orðhengilsháttur. Það dettur ekki nokkrum heilvita og velviljuðum manni í hug að Sóley eða aðrir sem nota þetta orðalag séu í alvörunni þeirrar skoðunar að allir karlar nauðgi. Ekki datt mér í hug að merkingin í því sem ég vitnaði í frá þér væri að allir karlar sem ekki nauðguðu væru viðkvæmir fyrir þessu.
Eina fullyrðingin sem sett er fram í setningunni „karlar nauðga“ að til eru karlar sem nauðga. Það er engin alhæfing um alla karla á ferðinni í þessari setningu einni og sér.
Eina fullyrðingin sem sett er fram í setningunni „rósir eru rauðar“ er sú að til séu rauðar rósir. Það er engin alhæfing um allar rósir í þessari setningu einni og sér.
29/10/2011 at 7:56 am
EgillO,
jú, ég nefnilega hika við að nota svona orðalag um aðra hluti, ef það er ekki rétt. Ég segi að rósir séu rauðar, enda segir mín takmarkaða þekking á rósum mér það. Flestar rósir sem ég hef séð eru rauðar og það er m.a.s til lýsingarorð: rósrauður. Ef 95% af rósum væru bláar, þá myndi ég ekki segja, án fyrirvara, að “rósir væru rauðar”.
Þetta er kannski orðhengilsháttur og góðir og velviljaðir menn, vita eða mega vita að hvorki Sóley né nokkur annar er að væna alla karla um nauðganir.
“Konur nota kynlíf sem gjaldmiðil” Ef einhverjar konur hafa stundað það sem kemur fram í fullyrðingunni, finnst þér þá rétt af mér að slengja þessu svona fram?
29/10/2011 at 8:07 am
Ef það væri almennur konsensus, bæði í vísindum og samfélagi manna, um að meðal þeirra sem notuðu kynlíf sem gjaldmiðil væru konur í gríðarlegum meirihluta, þá væri það sjálfsagt eðlilegt. Sá konsensus er bara ekki til og verður ekki til, enda um mjög ambiguous fyrirbæri, “að nota kynlíf sem gjaldmiðil.”
29/10/2011 at 1:04 pm
Rósir eru einmitt alls ekki alltaf rauðar. Þess vegna tók ég þær sem dæmi. Á sama hátt og alls ekki allir karlar nauðga.
Hildur svarar þessu með gjaldmiðilinn vel, ég hef engu við það að bæta.
29/10/2011 at 12:26 pm
“Flestar aðgerðir sem karlar á móti nauðgunum hafa staðið fyrir felast einmitt í því að viðurkenna að það eru mögulega vinir þeirra, kunningjar og frændur sem nauðga en ekki bara einhverjir obskjúr ofbeldismenn sem þeir geta þvegið hendur sínar af.”
Maður á ekki að þurfa að þvo hendur sínar af glæpum annarra – ekki einu sinni þótt það séu frændur manns eða bræður eða hvaðeina sem frömdu glæpina. Maður á ekki að hlæja að helförinni og maður á ekki að hlæja að harmi, nauðgunum og ofbeldisverkum – en það er best að senda þá gagnrýni þangað sem hún á heima frekar en að láta einsog helmingur mannkyns sé sjálfkrafa samfélagslega ábyrgur, hafi eða muni taka þátt í ósmekklegum húmor eða ósmekklegum samræðum (og það er svo sannarlega enginn konsensus um að það séu bara karlar). Ég get látið þig fá netfangið hjá Hugleiki ef þú vilt.
Vandamálið við “karlar nauðga” slagorðið er líka einhvers staðar í viðtökunum. Það skiptir engu máli hvort Ingó taki það nærri sér ef stór hluti annarra karlmanna fyrtast við málstaðnum fyrir sakir þess að þeim finnst gefið í skyn að þeir (og vinir þeirra, bræður, frændur) séu sekir um nauðgun. Það má skipta öllum skilaboðum niður í það sem er sagt og það sem kemst til skila og til þess að þau virki verða báðir endar að vera í lagi. Ég get alveg tekið undir að skilaboðin fela ekki endilega í sjálfum sér að allir karlmenn séu nauðgarar – en það nær líka bara ákveðið langt að endurtaka þau í sífellu og bæta svo við “þú ert bara of vitlaus til að skilja hvað ég er að meina”. Praktískt held ég að þau virki ekki. Öðlingarnir skreyta sig með þeim vegna þess að þeim finnst felast í þeim þau skilaboð að þeir séu ekki nauðgarar, geti ekki verið nauðgarar, og hinir sjá í þeim staðfestingu á því að femínistar séu karlhatandi ofsatrúarmóralistar. Og ekkert breytist.
Ég held svona almennt líka að það sé mikilvægt að koma ekki fram við fólk sem pótensíal glæpamenn. Ég held að ef fólk fer að upplifa sig sem pótensíal glæpamenn fari því á endanum að finnast glæpirnir alltílagi – þau hafi engu að tapa hvort eð er. Ég hef ekki hugsað út í það sérstaklega í þessu samhengi en ég held það eigi við. Og ég er ekki viss um að það þjóni málstaðnum vel að drengir alist upp við að karlkyns fyrirmyndir þeirra séu hugsanlegir nauðgarar og þeir sjálfir jafnvel nauðgarar waiting to happen.
Að því sögðu finnst mér pistillinn sjálfur góður og Sóley um margt aðdáunarverð. Ég hugsa að ég myndi kjósa hana – og það eru ekki margir eftir sem ég gæti sagt það um.
29/10/2011 at 1:08 pm
Mér finnst einmitt að enginn geti almennilega þvegið hendur sínar af glæpum sem samfélagið (sem maður er hluti af) lætur viðgangast.
Ég veit að það er auðvelt að snúa útúr þessum orðum hjá mér, og vil því taka fram að ég á auðvitað ekki við að t.d. þolendur eigi sök á ofbeldinu sjálfir, heldur að sem einstaklingar í hóp berum við einhverja samfélagslega ábyrgð á viðteknu gildismati hópsins.
Yfirgnæfandi meirihluti nauðgara eru karlar og því má ætla að það sé eitthvað í menningunni sem valdi því að sumum körlum finnist í lagi að nauðga konum. Karlar sem nauðga ekki eru þátttakendur í karlamenningu og geta væntanlega haft áhrif á hana og tekið þátt í breyta henni.
En svona fullyrðingar um karla og konur finnast mér yfirleitt varhugaverðar, þó ég hafi séð ágætis rök bæði með og á móti akkúrat þessari orðanotkun Sóleyjar.
29/10/2011 at 1:25 pm
Ég fæ bara svona Kunderíska ónotatilfinningu gagnvart þessu öllu saman. Stemningin sem hann lýsir í Tékkóslóvakíu eftir byltingu er einmitt þessi, að samfélagið sé allt ábyrgt sem hópar og hver og einn er þannig settur í þá stöðu (gagnvart sjálfum sér annars vegar – sem er kannski meira Kafka en Kundera – og samfélaginu hins vegar) að þurfa að bera af sér sakir sem hann eðli málsins samkvæmt getur aldrei losnað við – enda sektin ekki “eiginlega” hans, heldur þeirri þjóðfélagsstétt sem hann tilheyrir. En honum er samt gert að standa skil á henni – og vera þakklátur fyrir að fá að taka þátt í þessari „sjálfsskoðun“.
29/10/2011 at 1:36 pm
Já, ég skil hvað þú ert að fara, enda held ég að “sekt” og “ábyrgð” séu mögulega röng orð í þessu samhengi, það vantar kannski eitthvað meira abstrakt hugtak.
En það er hægt að hafa áhrif á samfélagið sem maður tilheyrir. Það getur verið erfitt og stundum kannski frekar vonlaust, en það þýðir ekki að maður eigi ekki að reyna það.
29/10/2011 at 1:46 pm
Það er annars merkilegt að bera saman slagorðið “Karlar nauðga” og “Real men don’t buy girls” sem Sean Penn boðaði öllum á Facebook á dögunum (og ég held að margt af því fólki sem lækaði Sean Penn hefði getað tekið undir “karlar nauðga”). Ef við látum þetta “buy girls” liggja milli hluta (af hverju bara stelpur? hvað erum við að kaupa þegar við sendum allt þjóðfélagið í vinnuna helming allra vökustunda lífsins o.s.frv.) og skiljum eftir bara retóríkina þá situr maður uppi með “Karlmenn gera vont” vs. “Alvöru karlmenn gera ekki vont”. Sem er áhugavert, þótt ég ætli ekki að leggja frekar út af því sjálfur.
29/10/2011 at 1:59 pm
Ef það er markmiðið að ríkrúta karla þá er eiginlega ekki til verra slagorð “Karlar nauðga”. Það er búið að prófa það, það virkar ekki, prófum eitthvað annað.
29/10/2011 at 2:07 pm
Má til með að benda á skrifa Vésteins bróður míns í sambandi við nauðgunarumræðuna: http://vest-1.blogspot.com/2011/07/karlmenn-naugarar.html
“Því að hvað kallar maður karlmann sem nauðgar? Karlmann? Nei, maður kallar hann nauðgara.”
29/10/2011 at 7:27 pm
Ég er kona sem hefur alltaf reynt að berjast fyrir sínum launum, en ekki alltaf haft erindi sem erfiði.
Í mínu fyrsta starfi eftir háskólanám var ég á hlægilegum launum, svo lágum að ég var að hugsa um að hætta. Ég og önnur kona sem var ráðin í sama starf og ég gerðum allt til þess að fá launin hækkuð. Við bentum á launakannanir og hvað við vorum langt undir meðallaunum í okkar fagi. Við fengum einhverja yfirvinnutíma og svo framvegis, en baráttan hélt áfram í tvö ár. Á endanum gafst ég upp og fór í annað starf.
Þar reyndi ég að semja um eins há laun og ég gat, en eftir nokkurn tíma í starfi komst ég að því að karlarnir í fyrirtækinu voru allir hærra launaðir en ég. Til dæmis var einn karl ráðinn á eftir mér og hann byrjaði á hærri launum. Þetta var verkefnamiðað starf og ég var svo sannarlega að skila mínu, en það var ekki metið við mig í launum. Ég fékk á endanum það svar hjá yfirmanninum að hann yrði að borga þessum körlum hærri laun til að fá þá til starfa og halda í þá, en ég gæti ekki fengið meira annars staðar og því ætlaði hann ekki að hækka mín laun. Ég hætti og fór annað, þar sem ég fékk reyndar hærri laun.
Eftir mastersnám fór ég í atvinnuviðtal og þar var ég spurð um launakröfur. Yfirleitt reyni ég að sleppa því að nefna tölur, en þarna nefndi ég 350 þ. sem lágmarkslaun enda hafði ég haft þau laun áður en ég fór í nám. Ég fékk svo að heyra það frá ráðningarstofunni að ég hefði ekki verið ráðin af því að ég var með of háar launakröfur. Þetta var fyrir kreppu og 350 þ. voru ca. meðallaun í landinu þá. Það þótti of mikið fyrir háskólamenntaða konu með starfsreynslu.
Þannig að það er ekki eins og kona þurfi bara að biðja um hærri laun nógu oft og þá komi þau.
29/10/2011 at 7:28 pm
Fyrirgefðu ritgerðina, en þetta umræðuefni kveikti í mér. Ég nenni hins vegar ekki nauðgaraumræðunni, enda er það mín reynsla að það sé, ásamt vændi, málefni sem alls ekki er hægt að ræða af viti við langflesta karlmenn.
29/10/2011 at 10:00 pm
Sammála Anna.
Fyrri frásögn þín er gott dæmi um hvað það hefur yfirleitt lítið upp á sig fyrir konur að treysta á að karlar séu samherjar þeirra í baráttunni, og það sé hægt að ná fram kvenfrelsi með því að biðja karla vinsamlegast um að koma fram við þær (borga þeim, ekki nauðga þeim, o.s.fr.) sem jafningja karla.
Um síðari póstinn þinn er ég líka sammála. Það er vonlaust að ræða af viti um nauðganir og vændi við næstum alla karlmenn. Þeir hafa svo miklar áhyggjur af því að vera grunaðir um að nauðga. Þeir hafa hins vegar minni áhyggjur af nauðgunum sem slíkum (þetta má mæla af því hve mörgum orðum þeir eyða í sitthvort). Og litlar áhyggjur af því að vera nauðgað sjálfum, sem eru verri áhyggjur og fyrir margar konur nánast daglegt brauð.
30/10/2011 at 7:59 am
Nei, Ingó og Anna, það er ekki rétt, það er einmitt mjög auðvelt að ræða um nauðganir við nánast alla karlmenn og vera sammála af því að lang flestir þeirra hafa algjöran viðbjóð á nauðgunum. (launamisrétti og m.a.s. vændi (eins ógeðslegt og það er) eru aftur á móti erfiðari viðfangsefni þegar kemur að því að tala við gaura)
Það er einmitt það sorglega við slagorðið Karla nauðga, það skemmir fyrir alveg einstaklega góðum málstað sem nánast allir eru sammála um. Málstað sem ætti að vera einstaklega auðvelt að fá fólk (karlar eru líka fólk) til að taka þátt í og mynda sameiginlegan front sem hefur áhrif á umræðu sem á endanum hefur áhrif á athafnir mögulegra nauðgara.
Þessvegna er ég ekki bara ósammála þeim sem segja Karlar nauðga, heldur er ég þvert á móti orðinn einstaklega pirraður út í þetta góða fólk sem þverskallast við og er að mínu mati að ýta frá og þar með eyðileggja góðan málstað bara til þess að það geti haldið áfram að vera í skotgröfinni. Ef kona vill breyta heiminum þá verður hún að læra að tala við (og hlusta á) fólk sem er ekki í fámennu sanntrúuðu klíkunni.
Það skiptir engu máli hvort slagorðið er rétt eða rangt, ef það virkar ekki (eða eins og ég held, virkar þveröfugt) þá á ekki að nota það. Ef nánast enginn skilur það sem þú ert að segja, þá verðurðu að prófa að orða það öðruvísi.
Eiríkur minntist á Sean Penn og hans góða skilti þar sem hann boðaði að sannir karlmenn kaupa ekki stelpur (þau annars súru selebb Demi Moore og Ashton Kutcher stofnuðu að ég held þessi samtök). Er ekki alveg augljóst að PR-lega séð þá er þetta þúsund sinnum betri nálgun?
Ég væri til í að eiga bol/nælu/skilti/penna/FB mynd/etc með slagorði Penn. En þótt ég sé mjög konfrontatíjónal, sannfærður femínisti og m.a.s. svo heppinn að vera svo líkamlega tjónaður að ég held að fáir myndu halda að ég væri nauðgari – þrátt fyrir allt þetta þá myndi ég líklega aldrei ganga í bol sem stæði á Karlar nauðga. Eða a.m.k. ekki fyrr en einhver getur útskýrt fyrir mér hvernig það hjálpar málstaðnum.
30/10/2011 at 8:15 am
Hversu augljóst sem það er, þá gleymdi ég að segja það, já Anna þetta er ömurleg saga og launamisrétti í samfélaginu er ömurleg staðreynd sem þarf að berjast gegn með öllum ráðum og dáðum.
Kærastan mín er í umönnunarstarfi (þ.a.l. kvennastétt) sem allt heilvita fólk ætti að vera sammála um að er með því göfugra sem hægt er að vinna við og hún er með rétt rúmlega helming launaupphæðarinnar sem þú nefndir að þér hefði verið hafnað um fyrir fjórum árum.
Ég aftur á móti vinn við mjög kjánalegan hlut, sem samfélagslega er lítið sem ekkert gagnlegur, er mjög auðveldur í samanburði við hennar starf og og ég fæ margföld hennar laun (sem reyndar færir mig oftast mjög fljólega úr því að tala um launamun kynjanna yfir í launamun almennt af því að það eru engin sanngirnisrök til sem réttlæta að sumir hafi margöld laun á við aðra – en það er önnur umræða)
30/10/2011 at 9:57 am
Ég þoli ekki slagorð Penn/Moore/Kutcher. Sannir karlmenn? Hvað í fjandanum er það? Og af hverju bara stelpur? Þetta er ógeðslegt.
30/10/2011 at 11:34 am
Auðvitað er kjánalegt að tala um sanna karlmenn. En mér finnst það gott að því leyti að ég held að það hitti á taug hjá mjög mörgum ef þeir eru sakaðir um að vera ekki alvöru karlmenn. Og eflaust væri betra að breyta stelpur í konur, nú eða fólk ef út í það er farið og gera þetta almennt til að útiloka engan. Og enda þá jafnvel bara í slagorðinu “gott fólk gerir ekki vonda hluti”.
En það var nú eiginlega ekki pointið hjá mér. Ég nefndi þetta sem dæmi um slagorð sem ég held að virki mun betur en Karlar nauðga. Eflaust eru til miklu betri slagorð.
30/10/2011 at 11:11 am
Takk fyrir að segja Önnu að reynsla hennar af því að tala við karlmenn um nauðganir sé röng. Og mér líka for that matter, þótt ég sé karl sjálfur.
ps. Ég er ekki sammála því að lang flestir þeirra hafa algjöran viðbjóð á nauðgunum. Þeir segjast hafa það, og hafa það þegar þeir íhuga “nauðgun” heima hjá sér í ró og næði, ófullir. Þeir sjá fyrir sér líkamlegt ofbeldi sem þeir myndu ekki beita. Þegar kemur í raunverulegar aðstæður er annað uppi á teningnum, eða svo ég vitni í grandvarann mann: “Hve margir hafa stundað kynlíf með fólki sem ástands síns vegna gat ekki tekið upplýsta ákvörðun um það sem átti sér stað, t.d. í ölvunarvímu?”
30/10/2011 at 11:43 am
Mér sýnist helsta vandamál þessarar samræðu vera það að helmingur þátttakenda kemur að borðinu í þeirri vissu að allir hinir séu fasistar, og sá helmingur kemur að borðinu í þeirri vissu að hinir séu fasystur. Hér eru ekkert nema ásakandi fingur, ekkert nema móralismi á báða bóga.
En svo er samræðan ekki vandamálið nema að svo miklu leyti sem við vonumst til að hún stuðli að lausn vandamálsins, sem ég reikna með að séu nauðganir. Geta allir verið sammála um það?
30/10/2011 at 11:57 am
Það að ég hafi aldrei talað við neinn sem er tilbúinn að taka afstöðu með nauðgunum þýðir auðvitað ekki að þeir séu ekki til. Kannski eru líka þer sem ég þekki og segjast á yfirborðinu vera anti-nauðgun, kannski eru þeir allir bullandi pro-nauðgun undir niðri. En látum það liggja milli hluta.
Það sem ég er að reyna að segja er að í þessari baráttu þá hlýtur markmiðið að vera að fá sem flesta með í liðið. Og það er hægt að taka mjög harða afstöðu gegn nauðgun sem mjög margir myndu fylkjast um (a.m.k. á yfirborðinu þótt þeir séu þá undir niðri bullandi ósammála ef þú hefur rétt fyrir þér).
Kannski er mér að yfirsjást eitthvað. Kannski er best að hópurinn sé sem minnstur sem berst fyrir þessum málum. Kannski er eitthvað undirliggjandi plott í gangi ,sem ég skil ekki, sem er best að ná fram með þessu slagorði. Kannski er best að reyna m.a.s. að útiloka þá sem eru 99% sammála bara til að halda í hreinleikan sem felst í þessu eina prósenti sem munar upp á fullkomna samstöðu. Kannski. Ég held ekki. En kannski.
30/10/2011 at 12:03 pm
ath: svarið mitt hérna að ofan var til Ingó.
Eiríkur: já, sammála þinni greiningu á vandamálinu og þar með markmiðinu. Ágreiningurinn sem birtist hérna er fyrir mitt leyti fyrst og fremst um leiðir að þessu sameiginlega markmiði.
31/10/2011 at 12:55 am
Ingó,
Innan um hvaða siðleysingja hefur þú verið? Ég er farinn að halda að þú sért sálfræðingur á Litla Hrauni.
Ég held að flesti sjái nauðganir alveg jafnt fyrir sér sem creepy svefn/áfengisdauðanauðganir eins og brútal átakanauðganir.
Og mér finnst líka eins og að þú sért að segja að þegar ungir greddupésar, sem annars segjast hafa andstyggð á nauðgunum, eru með áfengisdauða stelpu í návist sinni, þykji þeim langflestum sjálfsagt mál að þröngva sér upp á hana.
31/10/2011 at 6:35 pm
Reynslan sýnir að furðu margir láta reyna á einhverskonar samræði án þess að fá samþykki og/eða með því að nýta sér valdayfirburði sína (sem þeir eru stundum ómeðvitaðir um). Jafnvel þótt þeir séu að öllu jöfnu kurteisir drengir. Þetta er nefnilega samfélagsmein og strúktúral vandamál en ekki stakir brenglaðir persónuleikar. Nauðgunarkúltúrinn getur verið lúmskur, því við erum svo vön honum. Hvað kallarðu til dæmis pistil á menn.is sem gengur út á að stelpum beri að refsa fyrir að “friendzona” stráka? Eiga strákar einfaldlega rétt á að ríða “vinkonum” sínum?
01/11/2011 at 2:17 pm
Ef það er í lagi að segja “Karlmenn nauðga” vegna þess að yfirgnæfandi meirihluti nauðgara eru karlmenn, þá er líka í lagi að segja “femínistar hata karlmenn” af því að yfirgnæfandi meirihluti þeirra sem hata karlmenn eru femínistar. Ekki satt?
01/11/2011 at 2:38 pm
Ég hef aldrei hitt femínista sem hatar karlmenn. Hvar eru þeir geymdir?
02/11/2011 at 10:53 am
Nú, á internetinu
Allavega virðist vera almennur konsensus um að svoleiðis sé það. Ég hef heldur aldrei hitt karlmann sem nauðgar, amk ekki svo ég viti til….
Þú sérð væntanlega að ég er bara að pota í veikann rökstuðning fyrir að vilja niðrandi orðalag (ég held ekki að femínistar almennt (eða einu sinni marktækur fjöldi þeirra) hati karlmenn, ekki frekar en að karlmenn almennt nauðgi.
01/11/2011 at 9:37 pm
Eru til nógu margir yfirlýstir femínistar til þess að þeir geti verið yfirgnæfandi meirihluti þeirra sem segist ‘hata karlmenn’?
02/11/2011 at 7:20 am
big like Hildur
Trackbacks
14/01/2013 at 8:05 am