Hér er frétt. Hún er líka á forsíðu Fréttablaðsins. Í henni segir Sigríður Lillý Baldursdóttir, forstjóri Tryggingastofnunar ríkisins, að fjöldi bótasvikamála hafi þrefaldast frá því að Tryggingastofnun tók fyrir um ári upp stóraukið eftirlit með samkeyrslu gagna innan stofnunarinnar og athugunum starfsmanna. Hún segir líka að herör hafi verið skorin upp gegn bótasvindli.
-
Við skulum byrja á að staldra við þetta. Hvers eðlis er þessi herör? Hvað felst í „athugunum starfsmanna“? Í umræddu tilfelli komst upp um fólk í gegnum Facebook. Og þá er eðlilegt að spyrja sig: var prófíllinn opinn? Eða var hann læstur og einhver af vinalistanum sendi skjáskot til TR? Eða var „eftirlitsfólk“ á vinalistunum?
-
Í djúpri efnahagslægð er ansi hætt við því að almenningur kippi sér lítið upp við aðferðirnar sem er beitt við að „bösta hyskið“. Okkur er alveg sama, svo lengi sem það er gómað. Á forsíðu Fréttablaðsins er fyrirsögnin um þessi mál ekkert lítið glaðhlakkaleg:
-
Í ofanálag er sorglegt að verða vitni að smásálarskapnum og hausaveiðunum og blóðþorstanum sem gerir vart við sig þegar þessi málefni eru til umfjöllunar. Það er eitthvað ótrúlega lítilmannlegt við það að finna fyrir raunverulegri gremju (í stað t.d. samúðar) í garð fólks sem hnuplar bótum frá ríkinu. Gremju og öfund. Viðbrögðin við fréttamennskunni eru nefnilega ekkert lítið glaðhlakkaleg heldur. Ætlar einhver að segja mér að það séu stórmannlegar tilfinningar í brjósti fólks sem les þessa frétt og stekkur á Internetið til að segja þetta?
-
-
Þetta er að mörgu leyti tilfinningamál. Það er viðbúið að ýmsar tilfinningar geri vart við sig í svona umræðu og það er erfitt að segja fólki að þessar njósnir og þessi málflutningur sé í hæsta máta vafasamur, án þess en að það sé túlkað á þann veg að maður sé gasalega fylgjandi bótasvindli. Ég veit ekkert hvort ég er fylgjandi bótasvindli. Ég er í öllu falli ekkert rosalega mikið á móti því. Ríkið svindlar á mér, hví skyldi ég ekki svindla á móti?
-
Mánaðarlega greiði ég samviskusamlega 35.000 krónur inn á innlent skuldabréf upp á eina og hálfa milljón hjá ríkisbanka. Samanlagt hef ég borgað 880.000 inn á þetta skuldabréf. Það hefur lækkað um tíu prósent af þeirri upphæð. Ég skuda semsagt ennþá fjórtánhundruð og eitthvað þúsund. Og ég á að vorkenna ríkinu?
-
Ég rek líka fjögurra manna heimili án þess stuðnings sem barnafólki er vanalega veittur. Það er vegna þess að bæði börnin eru skilnaðarbörn. Þau skipta tíma sínum jafnt milli heimila foreldra sinna, forræðið er í báðum tilfellum sameiginlegt, en hvorugt barnanna á lögheimili hjá mér af því að það er svo flókið fyrir ríkið að bjóða upp á tvöfalt lögheimili fyrir börn. Hvorki ríki né sveitarfélög bjóða upp á að bótum eða fríðindum sé skipt milli foreldra sem deila forræði og umgengni jafnt en búa ekki saman.
-
Þess vegna á ég ekki rétt á húsaleigubótum (enda með fjórar milljónir á ári í tekjur og lifi því kóngalífi, skárra væri það nú), ég á ekki rétt á barnabótum, ég á ekki rétt á hærri námslánum og bara yfirhöfuð engum fríðindum sem fylgja því að eiga barn. Ég á ekki heldur rétt á því að borgin niðurgreiði tómstundir barnsins míns, þar sem lögheimili þess þurfti að flytjast tímabundið með pabbanum í annað sveitarfélag.
-
Ég get ekki verið í hjarta mínu mótfallin því, eða þótt það siðlaust, að fólk steli sér til matar. Og mér finnst ekki vera í mínum verkahring að dæma um það hvort fólk er að stela sér til matar eða fyrir utanlandsferðum, og í báðum tilfellum vekur fólk sem það gerir með mér almenna samúð og á stundum virðingu fyrir sjálfsbjargarviðleitni.
-
Það er grafalvarlegt mál að ríkið skuli leita svona upplýsingar uppi, hafa fullar forvirkar rannsóknarheimildir, hafa jafnvel engar sérstakar reglur (umfram almenn lög í landinu) um það hvert og hvernig það sækir sér upplýsingar og ekki síður að embættismenn ríkisins skuli tala með eins svívirðilega opinskáum hætti um persónuleg málefni skjólstæðinga við fjölmiðla og raunin var í dag. Að lýsa fjölskylduaðstæðum og vitna í Facebook-síður með svona nákvæmum hætti jafngildir nafngreiningu. Það jafngildir nafngreiningu. Og það er ekki ásættanlegt. Það er ekki réttlætanlegt.
-
-
Það er mikilvægast af öllu að við sjáum öllu okkar fólki, og helst fleirum, farborða svo vel sé. Til þess borga ég skatta með glöðu geði og myndi líka borga þá með glöðu geði ef þeir væru 50%. Ef kerfið á að vera þannig úr garði gert að þeir sem á því þurfa að halda eigi rétt á nægilega háum bótum til að geta haldið sjálfum sér og fjölskyldu sinni uppi með mannsæmandi hætti og geti sótt þann rétt sinn til TR eða Féló eða hvaða apparats sem er, án þess að þurfa að þola virkilega niðurlægingu eða geta átt á hættu að sömu stofnanir hafi fólk í vinnu til að njósna um það, þá verða loopholes. Einhverjir munu geta svindlað og einhverjir munu finna sig í því. Mér finnst það vera ásættanlegur fórnarkostnaður.
-
Það getur vel verið að menn séu leiðir yfir því að aðrir skuli svíkja út bætur. Fólki má alveg þykja það siðlaust og ljótt og óásættanlegt. En vill þetta sama fólk að ríkinu sé heimilt að njósna um það, hafa fólk í vinnu við að grafa upp upplýsingar um persónuhagi þess, bara vegna þess að það þiggur barnabætur eða örorkubætur? Það skiptir nefnilega miklu meira máli hvernig ríkisstarfsmenn grafa þetta upp.
-
Ég átta mig á því að fólk sem afhjúpar fjölskyldulífið sitt á Internetinu getur að einhverju leyti búist við því að verða böstað, og getur sjálfu sér um kennt af ýmsum ástæðum þegar það gerist, en ef þetta er í lagi, hvað annað er þá líka í lagi? Hversu langt má ríkið ganga? Má það kíkja inn um gluggann hjá þér? Má það nota svona upplýsingar úr læstum prófíl af því að einn af vinalistanum vinnur eða á frænku sem vinnur hjá TR? Hefur ríkið yfirhöfuð sett sér einhverjar reglur um það og hvar get ég nálgast þær?
Wednesday, May 5th, 2010, 3:42 pm | 
Uncategorized | 
RSS feed
| 
Respond | 
Trackback
05/05/2010 at 4:23 pm
Ég er alveg verið sammála þér að það skipti máli hvernig upplýsingar eru fengnar, en að reyna ekki að fá þær ef grunur er á misnotkun, það er bara rugl. Ef ekkert eftirlit væri, væri svindlið yfirgengilegt. Og það er sko ekkert bara ‘stela sér til matar’ dæmi.
05/05/2010 at 4:36 pm
Nei nei, ég get alveg kvittað undir að það sé eðlilegt að halda uppi einhverju eftirliti. En ég vil vita hvaða reglur gilda um það eftirlit. Hvort það t.a.m. skiptir engu máli hvort upplýsingar eru fengnar af læstum eða opnum FB-prófíl. Hvort það er hægt að nota gegn mér það sem ég skrifa annarsstaðar á Netið. Hvort ég get átt á hættu að starfsmenn TR fái borgað fyrir að reyna að finna notendanafnið mitt á Barnalandi. Eða eitthvað.
Og eins og ég segi, mér finnst ég vera mjög ill equipped til að dæma um það hver er að stela sér til matar og hver er að stela fyrir plasma.
05/05/2010 at 5:24 pm
Það er náttúrulega afar slæmt að íslendingar líti á bótasvik sem svo sjálfsagðan hlut.
05/05/2010 at 5:28 pm
Rak mig í enter-takkann—þessi fyrsta lína stendur sosum ágætlega ein og sér. En það sem ég ætlaði að segja er að mér finnst það dapurlegt að fólk stökkvi til varnar þeim sem stela úr samtryggingarsjóði Íslendinga. Bara dapurlegt.
Fólk sem falsar fjöskylduaðstæður til að stela hundruðum þúsunda frá samfélaginu mánaðarlega er auðvitað mjög skaddað.
05/05/2010 at 5:30 pm
Frábær pistill!
05/05/2010 at 5:48 pm
Finnist fólki það sjálfsagt mál að íslenskir þegnar steli úr velferðarkerfinu… Þá getur maður sosum lítið sagt.
05/05/2010 at 5:57 pm
Tek alveg undir með þér. Í þessu sambandi má nefna að þegar skattframtölum er skilað rafrænt þá er alveg hægt að senda það áfram á netinu jafnvel þó skuldunum sé gleymt af því þjófagengin sem hafa forræði á Ríkissjóði græða á því.Öll uppbyggingin er þannig að ef einhver réttindi koma þá þarf að gera allt tvisvar eða sönnunarbyrðini er snúið við. Stjórnendur lífeyrissjóðanna tapa öllu fénu sem þeim er trúað fyrir en þá bæta almannatryggingar það en stjórnendurnir sjálfir eru algjörlega ábyrgðarlausir.Sama gildir um atvinnulausa en þeim er t.d. bannað að ferðast og bannað að vera í kvöldskóla.Sem er auðvitað yfirgengilegt mannréttindabrot.Samt hafa þeir greitt um 6% af sínum tekjum í atvinnuleysistryggingasjóð sumir jafnvel áratugum saman.
Við íslendingar erum auðvitað svo mikið pakk að ég þekki enga þjóð sem á í raun jafnskilið að fara á hausinn og okkur íslendinga.
05/05/2010 at 8:29 pm
Sammála. Gott hjá þér að benda á þetta.
05/05/2010 at 11:04 pm
Það sem mér hefur alla fundist undarlegt er að giftur, fullfrískur einstaklingur getur ráðið sig í vinnu, borgað sín gjöld og skatta og átt afganginn af laununum sínum. Sami einstaklingur, verður öryrki vegna veikinda eða slyss, og þarf að þiggja bætur frá ríkinu. Eitthvað sem hann í raun er búin að leggja inn fyrir með sköttunum sínum. En þá skyndilega skiptir það öllu máli að hann er giftur og því skerðast bæturnar sem nemur tekjum maka. Er þetta ekkert undarlegt, ætti þetta ekki þá að vera þannig að þeir sem vinna hjá ríkinu og eru giftir fá bara skert laun vegna launa maka??? Hvað kemur það málinu við hvað maki þénar??
05/05/2010 at 11:20 pm
Örorkubætur eiga auðvitað að vera bætur til þeirra sem búa við skerta starfsorku n.k. forgjöf handa þeim. Hér er stefnan að refsa fólki fyrir ástandið.Bótalögreglan sýnir þó að einhverjir rannsóknarhæfileikar eru í landinu en ekki notaðir í réttu verkin. Að auki er furðulegt að lesa um að forstjóri TR liggi á Facebook í vinnutímanum. Bendir það ekki til þess að starfinu sé ofaukið ?
06/05/2010 at 2:13 am
Loksins!
06/05/2010 at 2:20 pm
Það sem mér finnst fara svolítið fyrir ofan garð og neðan í þessari umræðu er þetta: Fólkið hefur samanlagt 700.00 í bætur á mánuði! 700.000! Jújú, fimm manna fjölskylda, hugsanlega einhver örorka í gangi, það eru svolítið loðnar upplýsingar, enda svosem erfitt að gefa upp nákvæma lýsingu án þess hreinlega að upplýsa hverjir eiga í hlut.
En 700.000kr er skringileg tala, hvernig sem á það er litið. Til að hafa 700.000kr í nettólaun á mánuði fyrir tvo einstaklinga þarf hvor um sig að hafa uþb. 600.000kr. í laun. Reyndar kemur ekki fram í tölunni hvort inn í henni seu barnabætur eða ekki. En mér er sama.
Einstaklingur með 420-450þús kr. í mánaðarlaun, þarf að vinna í heilt ár, til að skaffa þessu fólki þessar bætur með sköttunum sínum. Hildur, þín árslaun duga ekki til, fyrir einum mánuði.
Það er ekki í lagi að svíkja kerfið. Við hlægjum núna að Grikkjum og þeirra veseni með sitt bótakerfi, en erum við eitthvað betri sjálf?
Það hlýtur að vera í höndum Tryggingastofnunar að eltast við tryggingasvindlara, og það er gott að þeir skuli gera það.
Ég borga mína skatta og mínar skyldur til þess að Maddi frændi minn, sem hefur verið spastískur alla ævi og mékk svo MS ofan í það, geti tekið þátt í þjóðfélaginu, en samt fengið aðstoð vegna örorku sinnar. Ekki til þess að fólk geti notið lystisemda upp í Breiðholti.
Trackbacks
05/05/2010 at 5:38 pm