Ég er lítil leikhúskona. Hef ekki séð leikhús sem ég fæ eitthvað út úr í fjögur ár (eða síðast þegar ég sá verk í leikstjórn Kristínar Jóhannesdóttur). Yfirleitt finnst mér þetta frekar vandræðaleg upplifun.

En í gær sá ég Karma fyrir fugla eftir Kristínu Eiríksdóttur og Kari Ósk Grétudóttur í leikstjórn Kristínar Jóhannesdóttur. Þessar konur eru stórmerkilegir listamenn og þegar ég heyrði af verkinu langaði mig virkilega í leikhús í fyrsta sinn síðan ég sá Utan gátta.

Ég á langt í land með að jafna mig eftir þessa sýningu. Ég man í fljótu bragði ekki eftir listaverki sem lýsir því jafnvel hvað það er að vera kona. Lýsir ofbeldi gegn konum og áhrifum félagsmótunar á fólk á jafnáhrifaríkan hátt.

Það er alveg ljóst að þessu leikriti ætti að fylgja stór trigger-viðvörun, það er sjálfsagt of erfitt fyrir marga, en með þeim fyrirvara finnst mér að þetta ætti að vera skylduáhorf. Hreinlega. Ég er hætt að gráta núna en ég er ennþá dolfallin.

Ef þú þekkir fólk sem fattar ekki ofbeldi gegn konum, sendu það á þetta leikrit.

Ef þú ætlar einhverntímann að sjá eitthvað leikrit, sjáðu þetta og sjáðu það núna.

Hér er allavega fyrsti kafli.

Og til að taka saman það helsta sem fram hefur komið í athugasemdum við hann, og reyndar víðar, þá þótti mörgum ég helst til neikvæð. Við því sagði ég:

Jamm, ég játa alveg á mig óþarflega mikla neikvæðni sem fyrstu viðbrögð. Og mér finnst rétt að taka fram (kannski sérstaklega fyrst DV er búið að skrifa frétt upp úr þessari tímamótabloggfærslu minni) að neikvæðnin og viðbrögðin beindust alls ekki gegn Eygló sem ég held að sé mögulega frambærilegasti Framsóknarmaður allra tíma.

Eins kom það allnokkrum sinnum fram að fólki þykja 30.000 krónur ekkert sjokkerandi há upphæð fyrir vikuleg innkaup til rekstrar fjögurra manna heimilis. Ég er í sjálfu sér sammála því. Ég gæti örugglega eytt svona peningum sjálf. En þar sem Eygló kynnir þetta til sögunnar sem sérstakt átak, þá finnst mér málið horfa öðruvísi við. Þetta er nefnilega langt frá raunveruleika ansi margra fjölskyldna sem þó eru ekki í neinu brjáluðu átaki.

Svo hefur það líka verið rætt hvort átt sé við allan rekstur heimilisins eða bara kvöldmat. Hvort aðrar máltíðir séu inní þessu, hvort sápa og skeinipappír eru meðtalin og svo framvegis. Maðurinn hennar Eyglóar kommentaði á Facebook hjá mér og útskýrði málið aðeins nánar. Hann segir:

Mér er málið skylt, þar sem ég er einn fjögurra heimilismanna á umræddu heimili. Þessar 20.000 krónur miðast við eina máltíð á dag fyrir fjórar manneskjur. Auk þess er gert ráð fyrir afgangi í hádegismat fyrir aðra dóttur okkar í skólanum og mig, þar sem ég vinn heima. 

Heildarupphæðin, 30.000 krónur, felur í sér allan mat sem keyptur er, þ.e. morgunmat, nesti, þurrvörur, krydd og þess háttar, auk hreinlætisvara, drykkjarvara og annars sem til þarf á heimilinu. Af þeirri fjárhæð tökum við líka fyrir skyndibita, laugardagsnammi og annarri neyslu.

Þetta er næstum alveg eins og hjá mér. Morgunmatur fyrir einn, kvöldmatur fyrir fjóra, hádegisnesti fyrir einn og þessi sami einn fær sér alltaf brauð eftir skóla. Ég mun opinbera upphæðir í matarinnkaupum okkar og inní þeim eru hreinlætisvörur. Dömubindi, tannburstar, þvottaefni og allskonar. Líka kaffi og te og neskvikk og hveiti og rúsínur og hrökkbrauð og hvaðeina sem til fellur en er ekki útlistað í kvöldmatnum.

Þar sem í minni tilraun felst einungis samanburður við tilraun Eyglóar, en ekki sérstakt átak eða sparnaður, þá hyggst ég alveg hreint aldeilis sleppa því að segja ykkur frá því ef ég kaupi mér skyndibita. Tóbakið mitt og áfengið er ekki heldur inni í þessum tölum. Það kemur ákaflega sjaldan fyrir að fjölskyldan mín borði skyndibita í kvöldmat en ef svo verður skal ég taka það fram líka. Laugardagssukk og kókflöskur verða inni í innkaupunum sem ég mun segja frá.

Anyway. Síðan í síðustu færslu hefur það á daga okkar drifið að við höfum snætt tvær kvöldmáltíðir. (Þið eigið eftir að komast að því að kolvetni eru uppistaðan í öllu okkar mataræði, jájá, blabla.) Á mánudaginn hökkuðum við í okkur langlokur með osti og eggjum og papriku og gúrkum. Kjötætan bætti við pepperóní. Við drukkum eplasafa og appelsínusafa.

Í gær, þriðjudag, bökuðum við pítsu. Á henni var ostur, ólífur, sveppir, spínat, hnetur, paprika… Og já. Held að þar með sé það upptalið. Nema kjötætan bætti við pepperóní. Og við drukkum vatn.

Enn höfum við ekki bætt neinu við eftir innkaupaferð helgarinnar sem kostaði eins og fyrr segir milli átta og níu þúsund.

Eitt af markmiðum Eyglóar er að hafa að minnsta kosti eina grænmetismáltíð í viku. Ég veit ekki alveg hvað hún á við með því þar sem lýsingin er „ekkert kjöt eða ost“ sem gæti þar með verið fiskmáltíð, vegan máltíð eða grænmetismáltíð. Eða bara vatn. Okkar máltíðir eru dálítið flóknar þar sem á heimilinu eru þrjár grænmetisætur og 12 ára gikkur. Hann vill sjaldnast grænmetisréttina okkar svo það er mjög oft eldað eitthvað sérstaklega fyrir hann.

Í gær var einn fullorðinn matargestur hjá okkur. Við elduðum pasta sem kostaði eitthvað djók lítið. Með því var 1 piparostur, 1 1/2 paprika, hálfur hvítlauksgeiri, hálfur lítri af mjólk, einn lítri af eplasafa, tvö hvítlauksbrauð, 100 g af sveppum, einn grænmetisteningur, 1/4 úr spínatpoka, hnefafylli af furuhnetum, smávegis af fetaosti og … og þar með er það upptalið að ég held. Við vorum fimm og allir voru pakksaddir. Þetta getur ekki hafa kostað mikið meira en 1.500 kall. Og 12 ára fór með afganga með sér í nesti í skólann. Hann kom svo með það heim úr skólanum og ég át afganginn hans í hádegismat.

Þetta var mjög gott. Hvað er 1.500 sinnum sjö? Jafnvel þótt við gefum okkur að þetta hafi kostað 2.000 kall og væri í meðallagi dýrt fyrir okkur, þá erum við að tala um 14.000 krónur á viku. Þetta var svo sannarlega ekki óvenjulega ódýr máltíð. Kannski reyni ég að hafa vit á að halda utan um kvittanir. Við fórum allavega langt með matarinnkaup fyrir vikuna í gær og versluðum fyrir áttaþúsund og eitthvað krónur.

Þegar ég var 24 ára, síðla árs 2005, bjó ég í lítilli íbúð á Langholtsvegi ásamt fimm ára gömlum Sævari. Leigusamningurinn var tímabundinn til níu mánaða. Ég var á námslánum sem voru svona 110 þúsund. Leigan var 90 þúsund. Stuttu eftir að ég flutti inn missti ég aukavinnuna mína. Ég hafði ekki efni á þessari íbúð en ég hafði ekki beinlínis valkosti heldur.

Þetta var þriðja húsið sem við bjuggum í á árinu og níunda heimili Sævars á hans stuttu ævi. Hann var órólegur – eins og gefur að skilja. Okkur vantaði festu. Samastað. Hann hafði höndlað alla þessa flutninga illa, var alltaf dálítið kvíðinn þegar hann var rifinn upp með rótum og gert að skjóta þeim annarsstaðar. Það tók hann vanalega nokkrar vikur eða mánuði að ná jafnvægi og um leið og því jafnvægi var náð reif ég ræturnar upp aftur. Ýmist af illri nauðsyn eða kjánaskap.

Sævar á Langholtsveginum

Ég skrifaði: „Ég man að mig dreymdi að ég væri lokuð inni í pínulítilli íbúð. Hún var upplýst með grænu ljósi og það voru engin húsgögn í henni og engir gluggar. Með mér í íbúðinni var einn geitungur, tæplega hnefastór. Ég hélt á flugnaspaða og flúði hann og lamdi til hans á víxl.“

Eitt kvöldið þegar ég var ein heima og djúpt sokkin í úrslitaþátt af America’s next top model hringdi dyrabjallan. Það reyndust vera foreldrar mínir. Þau hafa aldrei lagt í vana sinn óvæntar sósjal heimsóknir til mín á kvöldin og þau voru skrítin á svipinn. Búraleg og leyndardómsfull. Þau settust inn í stofu í smástund, þáðu ekki kaffi heldur bara smók á svölunum. Mamma hélt á dularfullri möppu, merktri ökuskóla. Ég man afskaplega vel hvernig ég braut heilann um hvað væri í gangi.

Þau spurðu hvort ég gæti skroppið með þeim í 20 mínútna bíltúr. Svo sögðu þau mér að þau hefðu hugsað það lengi hvernig þau gætu hlúð að Sævari. Og okkur. Hvernig þau gætu hjálpað. Og að niðurstaðan hefði verið að kaupa litla íbúð sem við gætum leigt af þeim og búið í eins lengi og við þyrftum. Svo gæti ég keypt hana af þeim í fyllingu tímans ef mig langaði til þess.

Ég man ekki eftir að hafa fengið eins góðar fréttir á ævi minni. Léttirinn var ótrúlegur. Og gleðin og þakklætið. Ég hló og grét til skiptis, kastaði mér í fangið á þeim og bað þau í geðshræringu minni um að giftast mér. Svo fórum við að skoða íbúðina og ég hafði aldrei séð neitt eins fallegt. Allt var fullkomið.

Mynd www.birgirmar.com

Stuttu seinna skrifaði ég: „Ég hlakka svo mikið til að flytja. Til að byrja á nýjum stað í síðasta skipti í mjög langan tíma. Búa mér til heimili. Mitt og hans. Og ekki annarra. Okkar prívat yfirráðasvæði þar sem við getum huggað okkur og bakað piparkökur og raðað hlutunum okkar.“

Það varð úr. Hér hefur okkur liðið ákaflega vel í ákaflega langan tíma. Áttunda árið okkar í þessari íbúð er nýhafið og við erum orðin svo stór. Og mörg auðvitað. Palli og Hrappur Birkir bættust hérna við fyrir rúmum þremur árum og allt í einu er Sævar að verða unglingur. Eftir svona korter. Það er því löngu tímabært að við klippum á naflastrenginn við Vesturbrúnina, sem hefur reynst okkur betur en nokkuð annað heimili hefði getað gert. Þess vegna keyptum við okkur íbúð sem við fengum afhenta fyrir hálfum sólarhring.

Sævar á V2

Fyrsti í flutningum er kominn að kvöldi og ef allt gengur að óskum verður þetta síðasta nóttin okkar á V2. Ég á þessari íbúð, og hjónunum sem eiga hana, óendanlega mikið að þakka. Þau bönkuðu aftur óvænt uppá hjá mér í kvöld og við Sævar fórum með þeim í bíltúr og sýndum þeim nýja húsið. Rétt eins og þau sýndu mér nýja húsið fyrir jólin 2005. Og rétt eins og þá stendur íbúðin tóm og ég er að springa úr kæti og gleði í hjartanu. Ég er þeim svo þakklát fyrir þessi ár, þessa björg. Og mig langar til að segja: „Ég hlakka svo mikið til að flytja. Til að byrja á nýjum stað í síðasta skipti í mjög langan tíma. Búa mér til heimili. Mitt og þeirra. Og ekki annarra. Okkar prívat yfirráðasvæði þar sem við getum huggað okkur og bakað kökur og raðað hlutunum okkar.“

Góða nótt.

Mynd www.birgirmar.com

31. desember 2009 giftum við Palli okkur. Við eigum þriggja ára brúðkaupsafmæli í dag. Mig langar, hér með og opinberlega, að þakka þessum stórmerkilega manni mínum fyrir þessi ár. Hann hefur alltaf verið fínn en í ár hefur hann verið alveg rosalegur. Mig langar að þakka honum stuðninginn og manngæskuna.

Þakka honum fyrir að vera. Ég elska hann.

Í dag líður mér dálítið illa. Það eru ýmsar ástæður fyrir því en eina þeirra má sjá á þessari mynd.

Ég hugsaði um nokkra hluti þegar ég fékk þennan póst í nótt.

Ég hugsaði um foreldra hans. Það eru margir strákar á Íslandi sem dunda sér við að áreita mig á netinu eða í gegnum tölvupóst þegar þeim leiðist. Vita foreldrar þeirra af þessu? Getur verið að fullt af fólki hafi alið upp svona stráka og viti ekki af því? Hvernig líður manni þegar maður veit að börnin manns gera svona eða geta gert svona?

Ég hugsaði um hann sjálfan. Hvernig líður honum? Hvað kom fyrir hann? Hvað er að honum sem gerir það að verkum að hann langar að senda ókunnugri konu svívirðingar um hánótt örfáum dögum fyrir jól? Kalla hana tussu og hvetja hana til að detta niður stiga. Hvað er að?

Ég hugsaði um sjálfa mig þegar ég var fimmtán árum yngri en ég er í dag. Hefði ég getað gert svona? Kannski þegar ég var á bilinu 12-14 ára. Aldrei fimmtán eða sextán. Sannarlega ekki eldri og sennilega ekki yngri heldur. Ég kláraði mannvonskukaflann á gelgjuhámarkinu. Kannski var ég alveg svona vond (ég var samt miklu klárari, ég hefði farið snyrtilegar í þetta, sleppt orðbragðinu og aldrei látið hanka mig á ég-vona-að-þú-meiðir-þig/deyir. Auk þess kunni ég stafsetningu). Ég vona samt að ég hafi ekki verið það. Það er erfitt að átta sig á því hvernig krakki maður var. Og það er líka erfitt að horfast í augu við það.

Ég hugsaði um hvað það fer óendanlega í taugarnar á mér að þessi drengur skuli hafa svona miklar ranghugmyndir um tæknikunnáttu mína. Að hann skuli trúa því að ég haldi að allur tölvupóstur sé fullkomlega rekjanlegur til einstaklinga. Og það af hinum almenna notanda. Hrokinn í þessu litla gerpi er eins og maurar í blóðinu mínu. (Sorrí, Palli.)

Fyrir um mánuði síðan skrifaði einhver athugasemd við bloggfærslu eftir mig sem var ekki hægt að túlka öðruvísi en grófa hótun um kynferðisofbeldi. Lýsingarnar voru nægilega ógeðslegar til þess að honum tókst að hrinda mér úr jafnvægi. Þetta var sama dag og ég tók við hugrekkisviðurkenningu Stígamóta. Tilhugsunin um viðurkenninguna og öll hlýju orðin frá fólkinu sem ég hitti stappaði í mig stálinu en ef hann langaði til að láta mér líða illa, þá tókst það svo sannarlega.

Í kommentakerfinu voru nokkrir sem spurðu hvort ekki væri hægt að rekja hótunina. Til að svara því birti ég allar upplýsingarnar sem fylgdu viðkomandi þegar hann skildi eftir athugasemd. Þetta var netfang (sem var ekki sannreynt og sjálfsagt út í loftið) og ip-tala hjá Vodafone. Ég sagði ekkert annað. Dró engar ályktanir af þessu heldur bara límdi þetta inn. En þetta kitlaði einhvern sem eyddi heilli nótt í að fela ip-töluna sína, upphugsa ný, stórsniðug og upplogin netföng og skrifa ný og ný komment. Eins og þetta:

Þú ert svo illa gölluð í hausnum hóran þín…. Alveg hvað maður vildi óska að þú yrðir fyrir bil 

Og alltaf með svona creepy as fuck blikkkalli í lokin.

Allavega.

Þetta var meðal þess sem ég hugsaði þegar ég fékk þetta bréf í nótt. Það er væntanlega frá sama litla gerpinu og skrifaði öll þessi komment. Allt í gegnum Tor. Verði honum að góðu. Þetta áreiti hefur bara áhrif á mig ef ég þegi yfir því. Það má finna í því styrk ef ég deili því með heiminum. Að segja frá því sem konur verða fyrir þegar þær segja skoðun sína er ein af leiðunum sem ég hef til að gera heiminn að betri stað. Jafnvel þótt mér líði illa í dag.

Ég rakst á gamla bloggfærslu eftir mann að nafni Leó R. Ólason sem fjallar um mig og mig langar til að svara hér að nokkru leyti, þrátt fyrir að þetta bleika og bláa hjálma mál sé að mestu leyti fallið í gleymsku. (Hér sjáið þið hvað gerist þegar maður getur ekki tjáð sig á Facebook.) Megnið af færslunni hans birtist hér. Hún hefst svo:

Skilaboð til Séðsogheyrts og Guðrúnar Bergmann frá Hildi Lilliendahl: Þetta er ekki gott ráð. Þetta er ógeðslegt ráð.

Þetta gerði einhver töffari á 9gag. Oftast þoli ég allt en stundum verð ég bara leið.

]]> http://kaninka.net/snilldur/?feed=rss2&p=2406 14