kolbeinn

Mikið væri nú gaman ef fyrrum sveitungar mínir í Hafnarfirði kysu ekki yfir sig risaálbræðslu á morgun. Ég bjó í firðinum 1980-1982 og þá var sædýrasafn þar sem nú er íbúðabyggð í túnjaðri álversins. Það þótti mikil ævintýraför að fara þangað og leika sér í hrauninu. Síðan kom maður alltaf að þessari ótætis verksmiðju og gamanið var búið. Nú geri ég mér grein fyrir því að kannski er það full miðlægt sjónarmið að vilja ekki stærra álver af því að mér fannst ekki gaman að leika mér við álverið þegar ég var lítill. Það er hins vegar búið að nota öll önnur rök.

Ég trúi því ekki upp á Hafnfirðinga ef þeir ætla að láta tal um krónur og aura stýra vali sínu á morgun. Að þeir láti álhringinn blekkja sig með lygum og áróðri til að eyðileggja meiri hagsmuni fyrir minni. Það verður ekki mjög hýrt í Hafnarfirði ef sú verður raunin, ekki einu sinni í Hellisgerði.

Hvernig stendur á því að menn eins og Helgi Magnússon formaður Samtaka iðnaðarins fá að þvaðra í útvarp allra landsmanna eins og hann fékk í hádeginu í dag. Þar fékk hann að endursegja nokkur helstu efnisatriði ræðu sinnar frá iðnþingi. Taldi hann mikla hættu að ef álverið í Straumsvík yrði kosið burt þá mundu menn fara að kjósa loðnuverksmiðjur, fiskiðjuver og fyrirtæki í grófum og þungum iðnaði burt! Hvaða rugl er þetta?

Hallgrímur Indriðason fréttamaður, félagi minn, hefði nú mátt benda á þá staðreynd að ekki stendur til að kjósa álverið í burtu. Fyrir Hafnfirðingum liggur spurning um deiliskipulagstillögu sem gengur út á þrefalt stærra álver í Straumsvík. Verði hún felld verður álverið jafnstórt og það er nú. Það er því ekki verið að kjósa neitt í burtu. Það hvort álverið fari ef ekki verður stækkað er algjörlega komið frá Alcan og ekkert nema hræðsluáróður. Menn hafa bent á að ef þeir vilji leggja niður einhverja hagkvæmustu álverksmiðju sína þá sé það þeirra mál. Ég skil vel að formaðu SI taki undir þennan hræðsluáróður í þeirri von að hafa áhrif á kjósendur í Hafnarfirði. En fréttamönnum ber skylda til að leyfa mönnum ekki að ljúga í beinni útsendingu, spyrja þá nánar út í lygina.

Og trúir Helgi Magnússon formaður SI því virkilega að Hafnfirðingar séu svo forheimskir að falla fyrir þessum hræðsluáróðri. “Ef þið kjósið gegn stækkun álvers þá verða ekki nema nokkur ár þangað til þið verðið farin að kjósa um hvort eigi að flytja frystihús og iðnfyrirtæki í burtu!” Þvílíkt rugl og móðgun við kjósendur.

Þetta segir formaðurinn orðrétt á iðnþingi:

Álverið í Straumsvík er bara eitt fyrirtæki – þótt stórt sé og mikilvægt. Verði það kosið burt, má búast við að fólki finnist við hæfi að kjósa burt önnur fyrirtæki sem þykja fyrirferðarmikil, gróf eða ljót í umhverfinu. Hvað þá um loðnuverksmiðjur, fiskiðjuver og fyrirtæki í þungum og grófum iðnaði?

Megum við þá ekki vænta þess að farið verði að kjósa þau í burtu hvert af öðru?

Hugmyndir um að hrekja arðsöm fyrirtæki á brott eru nýjar á Íslandi.

Ég verð að játa að það er langt síðan ég hef heyrt jafngrímulausan hræðsluáróður og þennan. Þarna lýgur formaðurinn því blákalt að eigi að kjósa eitthvað fyrirtæki í burtu og stundar svo þann vísindaskáldskap að ef Alcan fái ekki að þrefalda álverið sitt þá muni Íslendingar bráðum hrekja arðsöm fyriræki á brott hægri vinstri. Það er sorglegt að heyra svona heimskulegan málflutning frá jafnmálsmetandi manni og formanni SI. Mikil vonbrigði voru einnig að hann fengi að básúna hann óáreittur, já beinlínis ljúga, í ríkisútvarpinu. Vonandi taka menn afstöðu til stækkunar álversins í Straumsvík út frá örlítið vitrænni forsendum en þessu bulli.

Það er merkilegt að fylgjast með því hvernig ný stjórnvöld í borginni hafa hagað sínum málum eftir að þau tóku við. Mest hef ég fylgst með þeim í umhverfismálum og þar er margt sem vekur mann til umhugsunar. Í dag mátti heyra um tillögur um sérstaka skatta á nagladekk til að minnka svifryk og aðgerðir til að draga úr notkun einkabílsins, m.a. með því að veita afslátt í strætó þegar útlit er fyrir mikla mengun. Einnig hefur heyrst frá umhverfisráði að gjald í stöðumæla á álagssvæðum verði hækkað, í þessu sama skyni.

Nú eru þetta allt saman góðar og gegnar tillögur og margar hverjar löngu tímabærar. Það vekur hins vegar athygli undirritaðs að sjá sinnaskipti fulltrúa Sjálfstæðisflokksins í þessum málum. Þeir voru alla tíð mótfallnir auknum álögum á bílaeigendur á síðasta kjörtímabili. Þeir komu reglulega fram í fjölmiðlum og lístu yfir mannhatri fulltrúa Reykjavíkurlistans þegar þeir hækkuðu stöðumælagjöldin. Í umræðum um gjöld á nagladekk sem ég tók þátt í, voru þeir ætíð neikvæðir, það kann þó að hafa breyst eftir að ég hætti í málaflokknum.

Þetta er í raun og veru ekki svo sérkennilegt. Það er mjög auðvelt að vera í minnihluta og þurfa ekki að svara fyrir mengun, umferðarteppur, slit á götum o.s.frv. Þá er hægt að höfða til einstaklingsins og þarfa hans í stað samfélagslegrar ábyrgðar allra borgarbúa. Þegar menn svo taka sjálfir við stjórnartaumum, sjá hve vandamálið er raunverulegt og að eitthvað verður að gera, er ánægjulegt að sjá að menn opna augun og taka á málunum. Hins vegar er hálfbarnaleg þessi árátta að láta sem þetta sé eitthvað nýtt mál hjá nýjum meirihluta.

Ég hugsa að reyndin sé oft þessi að minnihluti sem verður meirihluti þurfi að éta eitthvað af fyrri fjálglegum yfirlýsingum ofan í sig þegar ábyrgðin verður þeirra. Mér fannst alltaf sérkennileg þessi árátta í borgarmálum að Sjálfstæðisflokkurinn og Reykjavíkurlistinn gátu aldrei tekið höndum saman um nokkur mál. Sjálfstæðisflokkurinn studdi undantekningarlítið aldrei mál Reykjavíkurlilstans og ef minnihlutinn lagði fram góðar tillögur gerðist það stundum að meirihlutinn lagði fram breytingartillögur við þær sem voru nánast samhljóða - allt til að þurfa ekki að samþykkja tillögur Sjálstæðisflokksins. Ég tók stundum þátt í þessu og þótt bjánalegt, leiðhálfilla á eftir.

Það væri óskandi að einhverntímann gætu menn unnið saman, hvort sem er á sveitarstjórnarstigi eða þingi, að góðum málum. Í stað þess að umhverfast þegar komið er í stjórn. Í það minnsta mætti minna menn á sinnaskiptin eftir á til að menn sæju hve asnalegt þetta er.