kolbeinn

Í dag fór ég í eitt besta jólaboð sem ég hef farið í heima hjá ömmu kaninku og spúsa hennar. Ég datt inn sem staðgengill spúsu Páls og át því grænmetisréttinn samviskusamlega. Það var einmitt það besta við þetta boð, engar stórsteikur. Grænmetisréttur og soðin lúða. Nú skal ég vera síðastur til að hallmæla kjötmeti en í kjötorgíu hátíðanna gerði stórgóð lúðan mikla lukku.

Síðan var klikkt út með eftirrétti sem ég hef aldrei á ævinni bragðað áður, bóndadóttur með blæju. Þeim sem vilja fá sér eina slíka er bent á matreiðslubók Jónínu Sigurðardóttur sem kom fyrst út 1927, ja eða þá bók Helgu Sigurðardóttur sem er til á öllum góðum heimilum.

Í dag á Leonid Brezhnev afmæli.

Ég var að lesa grein Höllu Gunnarsdóttur um tímaritið Þjóðmál á síðunni hennar hér á kaninkunni. Halla hefur lag á að orða hlutina skýrt og setja þá í lógískt samhengi og gerir hún það einnig hér. Svo mjög reyndar, að sjálfur Björn Bjarnason hefur gagnrýnt hana fyrir, en það er öruggt merki um að Halla hafi hitt naglann á höfuðið. Einn þeirra sem Halla fjallar um er Hjörtur J. Guðmundsson, en sá ritar í Þjóðmál um innflytjendamál. Um Hjört þennan vissi ég ekkert fyrir lestur greinar Höllu, en vegan töfra internetsins veit ég eitthvað meira núna. T.a.m. að um hann er til síða á Wikipediu svo hann hlýtur að eiga nokkuð undir sér - nema hann hafi kannski sjálfur gert síðuna?

Einnig veit ég að hann heldur úti bloggi. Þar má glöggt sjá skoðanir hans á ýmsum málum, sérstaklega er honum þó umhugað um innflytjendamál. Sem víðsýnn maður hefur hann þó að sjálfsögðu áhuga á ýmsum málum og eitt af því eru ráðningamál Kvennaathvarfsins. Það vakti s.s. athygli Hjartar að þegar auglýst var eftir starfskrafti þar var talað um vaktstýru. Þykir Hirti þetta mikið réttlætismál og ákallar feminista þessa lands til að mótmæla með sér þessum gjörningi. Hvernig stendur á því að Kvennaathvarfið er ekki meira jafnréttissinnað en þetta?

Ég get vel ímyndað mér Hjört við að slá inn færsluna. Hann hefur hallað sér aftur, glott með sjálfum sér og hugsað jæja þarna lét ég þær heyra það, hvað segja þær nú? Ánægður með sína pólitísku keilufellingu. En mikið ber þessi einfalda færsla hans Hjartar vott um mikla fordóma.

Látum nú vera að Hjörtur getur ekki ímyndað sé að á stað þar sem konur koma eftir að hafa orðið fyrir ofbeldi eiginMANNA sinna, sé kannski heppilegra að starfsfólkið sé konur. Tekið skal fram að ég veit ekki hvort þetta er hugsunin hjá Kvennaathvarfinu, en það kæmi mér ekkert á óvart. Mundi ég hins vegar fullyrða það væri ég að falla í sömu gryfju og Hjörtur sjálfur, nefninlega þá að geta ekki ímyndað mér að karlar geti sinnt störfum sem heita kvenmiðuðu heiti.

Um þetta hef ég fjallað áður hér, en það virðist vera að ekki þurfi margir karlar að gegna slíkum störfum áður en til verða karlmmyndir af starfsheitinum - sbr. flugfreyr. Í þessu felst ekki áfellisdómur yfir hinum nýju heitum sem sum eru ágæt, eingöngu pæling um það hvers vegna því er ekki öfugt farið - konur með starfsheiti kennd við karlmenn verði til þess að þau kvenkennist.

Þetta var hins vegar útúrdúr. Það væri samt áhugavert að vita hvort Hjörtur hefði hugsað eins ef heitið hefði verið karlkennt. Ef auglýst er eftir umsjónarmanni fasteigna, starfsmanni í búð, vaktmanni, já eða vaktstjóra - er Hjörtur þá jafnviss um að enginn geti sótt um nema karlmenn, líkt og hann var viss um að enginn nema kona gæti gegnt starfi vaktstýru?

Jæja þá hef ég þusað nóg yfir þessu. Svona vitleysa verðskuldar ekki heila færslu, en vissulega hef ég fengið útrás.

Jæja þá hefur það gerst á ný. Alltaf skal það gerast að þegar maður heldur að kosningakerfi Bandaríkjanna geti ekki verið fíflalegra, afsanna þeir það með bravúr. Nýjasta dæmið eru veikindi Tim Johnsons öldungardeildarþingmanns demókrata. Hve heimskulegt getur þetta kerfi verið? Vilji fólksins í S-Dakóta var skýr, við viljum demókrata. Nú gerist það að maðurinn veikist alvarlega og þá snýst þetta ekki lengur um vilja fólksins, heldur um vilja ríkisstjóra S-Dakóta - sem bæðevei er Repúblikani.

Ég held að það sé kominn tími til að menn horfist í augu við það að Bandaríkin eru fráleitt lýðræðisríki. Um það vitna fáránlegar reglur, talningar í forsetakosningum, markvissar aðgerðir til að halda lituðum frá kjörstöðum, skráning til að fá að kjósa gegn gjaldi o.fl. o.fl.

Íslenskir ráðamenn ættu því að fara varlega í að styðja útbreiðslu lýðræðis undir bandarískum byssustingjum. Fyrst ættu menn að koma á lýðræði heima fyrir áður en þeir fara að breiða boðskapinn út. Bandaríkin eru eins og ágengur Herballife sölumaður sem hefur enga trú á eigin vöru og notar hana ekki.

Ekki ber á öðru en að heimurinn hafi eignast nýjan heimsleiðtoga. Í það minnsta er auglýst trekk í trekk að “heimsleiðtoginn í framleiðslu þvottaefnis” sé kominn með nýja framleiðslu. Hverjar ætli líkurnar séu á því að þetta sé þýtt úr ensku?

Lesendur eru varaðir við, en bloggið sem hér fer á eftir er mjög nördalegt og eingöngu ætlað þeim sem áhuga hafa á bókum.

Mörgum hefur orðið tíðrætt um ástand bókaþjóðarinnar miklu sem Íslendingar eru sagðir vera. Bæði er það að sumir vilja meina að lestur bóka hafi minnkað sem og það að gæði bóka séu minni en áður var. Í ljósi því síðarnefnda er gaman að skoða þær bækur sem vinsælastar hafa verið hér á landi. Notast er við sölulista yfir vinsælustu bækurnar sem birtust í Dagblaðinu frá 1979 til og með 1994. Árin 1980 og 1984 var ekki birtur eiginilegur listi heldur vinsælir titlar samkvæmt viðtölum við starfsfólk bókaverslana. Frá 1995 er notast við samantektir Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands. Undirritaður fann hins vegar enga slíka yfir árið 2001 (á heimasíðu stofnunarinnar er sami listi yfir það ár og 2005) og er því notast við lista frá Pennanum. Bókin Ísland í aldanna rás 1976-2000 kom hér að góðum notum.

Hér eru einungis nefndar fimm vinsælustu bækurnar hvert ár. Ekki verður farið út í miklar pælingar að þessu sinni um hvað listinn getur sagt okkur, en óneitanlega vekur athygli hve ævisögur eru vinsælar. Höfundar virðast einnig skjóta upp kollinum og vera vinsælir nokkur ár í röð, komist þeir á annað borð á listann. Sigurvegarinn hlýtur hins vegar að teljast Alistair MacLean, en hann, og útgefendur með hina ýmsu höfunda sér til fulltingis eftir dauða kappans, er að finna 11 sinnum á þessum listum.

1979
1 Undir kalstjörnu – Sigurður A. Magnússon
2 Ég sprengi klukkan 10 – Alistair MacLean
3 Hvunndagshetjan – Auður Haralds
4 Fílaspor – Hammond Innes
5 Dómsdagur – Guðmundur Daníelsson

1980
Grikklandsár – Halldór Laxness
Vítisveiran – Alistair MacLean
Valdatafl í Valhöll – Anders Hansen og Hreinn Loftsson
Landið þitt Ísland – Steindór Steindórsson og Þorsteinn Jósepsson
Læknamafían – Auður Haralds

1981
1 Gunnar Thoroddsen – samtalsbók Gunnars og Ólafs Ragnarssonar
2 Ólafur Thors: ævi og störf – Matthías Johannessen
3 Skrifað í skýin – Jóhannes Snorrason
4 Háskaför á norðurslóðum – Alistair MacLean
5Lífsjátning: endurminningar Guðmundu Elíasdóttur söngkonu – Ingólfur Margeirsson

1982
1 Æviminningar Kristjáns Sveinssonar augnlæknis – Gylfi Gröndal
2 Dauðafljótið – Alistair MacLean
3 Hverju svarar læknirinn? – Claire Rayner
4 Jólalögin í léttuum útsetningum fyrir píanó – Jón Þórarinsson
5-6 Landið þitt Ísland III – Steindór Steindórsson og Þorsteinn Jósepsson
Albert – Ole Lund Kirkegaard

1983
1 Skæruliðarnir – Alistair MacLean
2 Skrifað í skýin II – Jóhannes Snorrason
3 Eysteinn í eldlínu stjórnmálanna – Vilhjálmur Hjálmarsson
4 Bjarni Benediktsson – Jóhannes Nordal
5 Öldin okkar, minnisverð tíðindi 1971-1975 – Gils Guðmundsson

1984
Á Gljúfrasteini: Edda Andrersdóttir ræðir við Auði Sveinsdóttur Laxness
Ensk-íslensk orðabók

1985
1 Sextán ára í sambúð – Eðvarð Ingólfsson
2 Lífssaga baráttukonu Inga Huld Hákonardóttir rekur feril Aðalheiðar Bjarnfreðsdóttur
3 Guðmundur Kjærnested – Sveinn Sæmundsson
4 Njósnir á hafinu – Alistair MacLean
5 Löglegt en siðlaust – Jón Ormur Halldórsson

1986
1 Líf mitt og gleði, minningar Þuríðar Pálsdóttur söngkonu – Jónína Michaelsdóttir
2 Grámosinn glóir – Thor Vilhjálmsson
3 Svarti riddarinn – Alistair MacLean
4 Alíslensk fyndni – Magnús Óskarsson
5 Saman í hring – Guðrún Helgadóttir

1987
1 Uppgjör konu, endurminningar – Halla Linker
2 Helsprengjan – Alistair MacLean
3 Sænginni yfir minni – Guðrún Helgadóttir
4 Pottþéttur vinur – Eðvarð Ingólfsson
5 Ásta grasalæknir – Atli Magnússon

1988
1 Ein á forsetavakt, dagar í lífi Vigdísar Finnbogadóttur – Steinunn Sigurðardóttir
2 Býr Íslendingur hér? – Garðar Sverrisson
3 Forsetavélinni rænt – John Denis og Alistair MacLean
4 Og þá flaug Hrafninn – Ingvi Hrafn Jónsson
5 Bryndís – Ólína Þorvarðardóttir

1989
1 Sagan sem ekki mátti segja, endurminningar Björns Sv. Björnssonar – Nanna Rögnvaldardóttir
2 Dauðalestin – Alistair MacNeill og Alistair MacLean
3 Ég og lífið. Inga Huld Hákonardóttir ræðir við Guðrúnu Ásmundsdóttur
4 Með fiðring í tánum – Þorgrímur Þráinsson
5 Ég get séð um mig sjálf – Lis Berry

1990
1 Ég hef lifað mér til gamans – Björn á Löngumýri segir frá – Gylfi Gröndal
2 Bubbi – Silja Aðalsteinsdóttir og Ásbjörn Morthens
3 Tár, bros og takkaskór – Þorgrímur Þráinsson
4 Haltu mér – slepptu mér – Eðvarð Ingólfsson
5 Næturverðirnir – Alistair MacLean

1991
1 Lífróður Árna Tryggvasonar leikara – Ingólfur Margeirsson
2 Fyrirgefning syndanna – Ólafur Jóhann Ólafsson
3 Á slóð kolkrabbans – Örnólfur Árnason
4 Mitt er þitt – Þorgrímur Þráinsson
5 Kristján Eldjárn – ævisaga – Gylfi Gröndal

1992
1 Alltaf til í slaginn, lífssigling skipstjóran Sigurðar Þorsteinssonar – Friðrik Erlingsson
2 Lalli ljósastaur – Þorgrímur Þráinsson
3 Bak við bláu augun – Þorgrímur Þráinsson
4 Dansað í háloftunum - Þorsteinn E. Jónsson
5 Seld – Zana Muhsen

1993
1 Spor í myrkri – Þorgrímur Þráinsson
2 Járnkarlinn – Örnólfur Árnason ræðir við Matthías Bjarnason
3 Perlur og steinar, árin með Jökli – Jóhanna Kristjónsdóttir
4 Falsarinn – Björn Th. Björnsson
5 Micheal Jordan – Jack Clary

1994
1 Fólk og firnind, stiklað á Skaftinu – Ómar Ragnarsson
2 Sniglaveislan – Ólafur Jóhann Ólafsson
3 Enn fleiri athuganir Berts – Anders Jacobsson og Sören Olsson
4 Útkall Alfa TF-SIF – Óttar Sveinsson
5 Að elska er að lifa – Hans Kristján Árnason ræðir við Gunnar Dal

1995
1 Karlar eru frá Mars, konur eru frá Venus – John Gary
2 María, konan bak við goðsögnina – Ingólfur Margeirsson
3 Ekkert að þakka – Guðrún Helgadóttir
4 Sex augnablik – Þorgrímur Þráinsson
5 Paula – Isabel Allende

1996
1 Lífskraftur – Séra Pétur og Inga í Laufási – Friðrik Erlingsson
2 Lögmálin sjö um velgengni – Deepak Chopra
3 Benjamín H. J. Eiríksson, í stormum sinnar tíðar – Hannes H. Gissurarson
4 Kökubók Hagkaup[a] – Jóhannes Felixson
5 Z ástarsaga – Vigdís Grímsdóttir

1997
1 Fótspor á himnum – Einar Már Guðmundsson
2 Einar Benediktsson I – Guðjón Friðriksson
3 Nokkrir góðir dagar án Guðnýjar – Davíð Oddsson
4 Kínverskir skuggar – Oddný Sen
5 Bert og baðstrandargellurnar – Anders Jacobssen og Sören Olsson

1998
1 Áhyggjur Berts – Anders Jacobssen og Sören Olsson
2 Steingrímur Hermannsson – ævisaga I – Dagur B. Eggertsson
3 Aldrei að vita! – Guðrún Helgadóttir
4 Þorvaldur Guðmundsson í Síld og fisk – Gylfi Gröndal
5 Náðuga frúin í Ruzomberok – Jónas Jónasson

1999
1 Harry Potter og viskusteinninn – J. R. Rowling
2 Slóð fiðrildanna – Ólafur Jóhann Ólafsson
3 Útkall í Atlantshafi – Óttar Sveinsson
4 Sagan af bláa hnettinum – Andri Snær Magnason
5 Vandamál Berts - Anders Jacobssen og Sören Olsson

2000
1 Draumar á jörðu – Einar Már Guðmundsson
2 Steinn Steinarr – leit að ævi skálds – Gylfi Gröndal
3 Ísland í aldanna rás – 20. öldin 1900-1950 – Illugi Jökulsson o.fl. [Kolbeinn Óttarsson Proppé tíhíhí]
4 Útkall upp á líf og dauða – Óttar Sveinsson
5 Harry Potter og fanginn frá Azkaban – J. R. Rowling

2001
1. Harry Potter og eldbikarinn – J. K. Rowling
2. Höll minninganna – Ólafur Jóhann Ólafsson
3. Eyðimerkurblómið – Waris Dirie
4. Björg – Sigríður Dúna Kristmundsdóttir
5. Harry Potter og viskusteinninn – J. K. Rowling

2002
1 Jón Baldvin – Tilhugalíf – Kolbrún Bergþórsdóttir
2 Röddin – Arnaldur Indriðason
3 Sonja – Reynir Traustason
4 Eyðimerkurdögun – Waris Dirie
5 Útkall – Geysir er horfinn – Óttar Sveinsson

2003
1 Bettý – Arnaldur Indriðason
2 Einhvers konar ég – Þráinn Bertelsson
3 Harry Potter og Fönixreglan – J. K. Rowling
4 Ósköpin öll – Flosi Ólafsson
5 Útkall – Árás á Goðafoss – Óttar Sveinsson

2004
1 Kleifarvatn – Arnaldur Indriðason
2 Da Vinci lykillinn – Dan Brown
3 Barn að eilífu – Sigmundur Ernir Rúnarsson
4 Belladonnaskjalið – Ian Caldwell og Dustin Thomason
5 Öðruvísi fjölskylda – Guðrún Helgadóttir

2005
1 Vetrarborgin – Arnaldur Indriðason
2 Lansliðsréttir Hagkaupa: 238 afbragðs uppskriftir – Bjarni Gunnar Kristinsson, Ragnar Ólafsson et.al.
3 Með lífið að láni – Njóttu þess – Jóhann Ingi Gunnarsson og Sæmundur Hafsteinsson
4 Harry Potter og blendingsprinsinn – J. K. Rowling
5 Thorsararnir: Auður – Völd – Örlög – Guðmundur Magnússon

Megi sá eða sú sem tók þá ákvörðun að hætta að útvarpa BBC á 94,3 og setja í staðinn heilalausa síbylju brenna í víti fyrir glæp sinn gegn mannkyninu.

Hvað er eiginlega með þetta viðtalsþáttaæði sem tröllríður öllu hjá Rúv? Það er varla framleiddur sá sjónvarpsþáttur hjá ríkissjónvarpinu sem byggir ekki upp á einföldustu og elstu hugmynd sjónvarpsins, borði og stólum, viðmælendum og tveimur, þremur myndavélum. Fyrir utan Stundina okkar og Spaugstofuna man ég nú bara ekki eftir íslenskum sjónvarpsþætti nú um mundir sem byggir ekki á þessu konsepti.

Kastljós, Sunnudagskastljós, Tíu fingur, Jón Ólafs, Út og suður - ég er eflaust að gleyma einhverju. Persónulega er ég búinn að fá hundleið á þessum þáttum, þó að það fari að sjálfsögðu eftir viðmælendum. Á sama tíma er ekki hægt að búa til leikið íslenskt sjónvarpsefni. Ekki einu sinni einfalda framleiðslu eins og jóladagatalið, heldur þarf að sýna gamla seríu í þriðja skiptið.

Ekki veit ég hvað veldur. Níska ráðamanna, öfug forgangsröðun, eða einfaldlega forvitni Íslendinga um náungann og hvað hann hefur fyrir stafni. Þetta er hins vegar fulleinsleit framleiðsla fyrir minn smekk, það eina sem breytist er hvar talað er við fólkið, í sjónvarpssal, á heimili sínu, eða úti á landi og þá oftar en ekki úti undir berum himni.

Einu sinni fékk ég þetta sent í tölvupósti. Fyrir þá sem ekki þekkja er sú samfélagsþjónusta unnin hér að birta kvæði Megasar.

Norðanáttin er nöpur
það næðir um veröldina alla
innan jafnt sem utan
já og ekkert sést til fjalla
fyrir hríðinni sem geisar dag eftir dag
jafnvel dauðinn sjálfur kæmi hér engu í lag
og ekki er það heldur á mínu valdi
nei það er utan við mitt svið
og þó einhver segist vilja leggja þér lið
það lítið sem er það kemur að engu haldi

vissirðu ekki vinan
hann var svo óralangt genginn
og það sá ekki neitt upphaf á sögunum
en þú situr ekki uppi með fenginn
svo hér verður soldið leiðigjarnt til lengdar – mér
langar til að hverfa – burt – hvertsemer
til ástralíu grænlands guðveithvað
en ég get ekki fært mig um set
svona flæktur í öll þessi net
sem ég forðum lagði en ég stend samt ekkert í stað

svartir eyðisandar
svo langt sem augað eygir
ég get ekki varist þeim grun stúlka
að gengnir séu á enda allir vegir
en það er einfaldast bara áfram að halda
þegar svosem engu er að tjalda
en hvað svo sem gerist það gleymist ekki neitt
og það var gott á meðan það var
og áfram og til eilífðar
nei það er ekkert til sem færi því nokkurntíma breytt

maður ber jú ekki harm sinn á torg
í táraborg
ó nei miklu heldur í hljóði
eða hljóðlegu ljóði
því þú sérð allt er þetta sömu býti
og sjálfskaparvíti
og ég held að þú getir hannað
af hugviti þínu eitthvað annað
sem fleytir þér þangað
sem bjargræðið er þér ekki bannað

dögunin er döpur
jafnvel draugarnir þeir eru farnir
ógildir og einskis virði
eiðarnir sem voru aldrei svarnir
og ég skráset í rykið skýrsluna um okkur
en skilningurinn er allur í pörtum ef nokkur
því ég sé allt í sundurlausum brotum
og ég segi það og í slitrum er það sem ég heyri
nei sögurnar verða ekki fleiri
en sólin hún er þvísemnæst á þrotum

En hversvegna að bera harm á torg
í táraborg…