kolbeinn

Oftar en ekki hefur verið gaman að fylgjast með fyrrverandi formanni Samfylkingarinnar, Össuri Skarphéðinssyni, fara mikinn á bloggsíðu sinni. Hann hefur oft og tíðu reitt hátt til höggs og margir hafa orðið fyrir höggum hans. Mér hefur oftast þótt þetta fróðleg og skemmtileg lesning, þó ég sé fráleitt alltaf sammála Össuri. Má í raun segja að Össur hafi sprunngið út eftir að losna úr fjötrum formannsstarfsins. Margir hafa brugðist við skrifum Össurar, ekki síst Össur sjálfur sem hefur talað fyrir sjónarmiðum sem standa algjörlega gegn þeim sem hann áður hefur sett fram.

Hann hjólaði t.a.m. í Steinunni Valdísi eftir að hún gat ekki stillt sig um að hnýta í Stefán Jón eftir að hann tilkynnti framboð sitt í efsta sæti Samfylkingarinnar. Þá sagði Össur m.a.: Í stjórnmálum er það yfirleitt óskrifuð regla að menn fá að vera í friði þegar þeir tilkynna framboð í embætti alveg einsog stjórnmálaforingjar láta aðra flokka í friði með stórfundi einsog landsþing. Foringjar eiga ekki að lúta að smáu. Þetta er gott og blessað svo langt sem það nær, sem virðist ekki vera út fyrir raðir Samfylkingarinnar í huga Össurar. Þegar Árni Þór Sigurðsson tilkynnti um framboð sitt í annað sæti VG skömmu síðar, gat Össur ekki setið á sér og fór háðuglegum orðum um Árna. Það skiptir því máli hvort það er Jón eða séra Jón hjá jafnaðarmannaforingjanum, hvort um samflokksmann og vin er að ræða, eða einstakling úr öðrum flokki.

Össur hefur löngum verið illa við Svavar Gestsson og fjölskyldu hans. Ófáar færslur á síðunni hans hafa snúist um að hnýta í einstaklinga tengda Svavar, hvort sem það eru börn hans eða barnabörn. Í þeirri viðleitni sinni hefur Össur gripið til þess ráðs sem löngum hefur þótt vera einkenni rökþrota manna, þ.e. að grípa til uppnefna. Nýverið líkti hann Svavari og afkomendum hans sem hafa vogað sér að skipta sér af pólitík við Túrkmenabasha og þegar hann var skammaður fyrir það leiðrétti hann sig með því að líkja þeim við hina grísku Papandrúa. Hvað þarf að líða langur tími þar til fennir yfir sárindi Össurar úr Alþýðubandalaginu sáluga?

Einn afkomenda Svavars, sonur hans Gestur, hefur að undanförnu staðið fyrir undirskriftasöfnun gegn stækkun álversins í Straumsvík. Að óreyndu hefði maður haldið að það hugnaðist Össuri og samflokksmönnum hans vel, enda er þeim oft tíðrætt um beint og milliliðalaus lýðræði. Reyndar kaus flokkurinn gegn þjóðaratkvæðagreiðslu um Kárahnjúkavirkjun, þannig að kannski kemur ekki á óvart að Össuri hugnast þetta ekki. Það sem þó fer fyrir brjóstið á honum núna er sú staðreynd að Gestur Svavarsson skuli einmitt vera Svavarsson Gestssonar og þar að auki í Vinstrihreyfingunni - grænu framboði. Bein kosning um málið gæti því skaðað hagsmuni Samfylkingarinnar af því að Gestur og VG munu taka kreditið fyrir kosninguna. Er hægt að vera smærri en þetta?

Kannski. Í það minnsta er það ansi furðulegt að skrifa nýja færslu skömmu síðar þar sem þjóðaratkvæðagreiðslur eru dásamaðar og hvatt til að við fylgjum fordæmi Letta í þeim efnum. Þannig telur Össur sjálfsagt að við höfum þá reglu að ákveðinn fjöldi kjósenda geti krafist þjóðaratkvæðagreiðslu um ákveðið mál með undirskriftasöfnun. Bíddu, er ég að misskilja eitthvað. Var Össur ekki einmitt að tala gegn því að ákveðinn fjöldi íbúa gæti krafist atkvæðagreiðslu um ákveðið mál með undirskriftasöfnun. Reyndar er það í Hafnarfirði þar sem flokksbræður Össurar eru við stjórn. Og reyndar er það sonur Svavars Gestssonar sem stendur fyrir undirskriftasöfnuninni, þannig að kannski eru það réttmætar ástæður fyrir sinnaskiptum Össurar.

Þess ber hins vegar að geta að það getur hæglega gerst að einhver úr hinni illu fjölskyldu Svavars Gestssonar standi fyrir undirskriftasöfnun um þjóðaratkvæðagreiðslu líka. Og jafnvel getur Samfylkingin verið í stjórn þegar það gerist. Og þá eru góð ráð dýr. En það er ekkert sem ný bloggfærsla kratahöfðingjans getur ekki bætt úr.

Nú er flutningi “landnema” (hvernig er hægt að nema land sem þegar er byggt?) lokið af Gaza. Miklar fréttir hafa verið af þessum málum, myndir af gyðingum þyljandi bænir og bölbænir yfir hermönnum sem leiða þá í burtu. Allt þetta gefur þá mynd að Sharon sé harður nagli og ætli ekki að láta öfgamenn komast upp með neitt múður. Um leið sé hann maður friðarins og leggi sitt af mörkum til að koma friði á í þessum heimshluta.

Allt er þetta sorglegur skrípaleikur. Um leið og Ísraelar hverfa frá Gaza herða þeir tökin á Vesturbakkanum sem þeir eru hægt og rólega og algjörlega fyrir opnum tjöldum að innllima í ríki sitt. Þar hefur “landnemabyggðum” verið fjölgað á meðan Palestínumenn búa við landleysi. Og ekkert virðist vera hægt að gera. Það skiptir engu máli hver gagnrýnir ráðamenn í Ísrael, þeir fara sínu fram hvað sem tautar og raular. Hvort sem það eru Amnesty International eða Sameinuðu þjóðirnar - stjórnvöld í Ísrael láta eins og þeim komi málið ekki við, halda áfram ólögmætum aðgerðum sínum fyrir opnum tjöldum.

Bush kom á sínum tíma fram með’ “vegvísi um frið” og hlaut mikið lof fyrir víða. Arafat heitinn fékk að kenna á því hvað það þýddi að vinna gegn þeirri áætlun, en þar sem hann gat ekki afvopnað fjölda vopnaðra sveita varð hann persona non grata hjá Bandaríkjamönnum og Ísraelum. Brot Ísraela á þessum sama vegvísi hafa hins vegar engin áhrif á stuðning Bandaríkjanna við Ísrael. Bygging ólögmæts múrs sem heldur Palestínumönnum í herkví heldur áfram og Ísraelar innlima Vesturbakkann inn í ríki sitt án þess að nokkur fái rönd við reist.

Ef Davíð Oddsson og Halldór Ásgrímsson hefðu meint eitthvað með því sem þeir héldu fram fyrir innrásina í Írak, þá væru þeir núna að róa að því öllum árum að ráðist væri inn í Ísrael (þó ég sé ekki að mæla með því). Ísraelsstjórn hundsar allar ályktanir SÞ og ríkir með blóði og ofbeldi. Heimili Palestínumanna er lögð í rúst og þeir fluttir búferlum, lokaðir inni eins og hundar.

Ekkert sýnir frekar þann tvískinnung sem ríkir í alþjóðlegum stjórnmálum en hegðun Ísraelsmanna. Enginn virðist hafa dug í sér til að stöðva þá. Á sama tíma er talað um mannréttindabrot annarra ríkja sem verði að koma í veg fyrir með öllum tiltækum ráðum, þ.m.t. innrás. Ég vitna nú bara í Einar Kárason: Þetta eru asnar Guðjón.

Mikið hlakka ég til að vita hve mikið fasistaleikur löggunnar við mótmælendur hefur kostað. Ætli verði ekki kapphlaup um það þegar þingið byrjar á meðal stjórnarandstöðunnar um að vera fyrstur að spyrja um kostnað? En Björn Bjarna var keikur og taldi augljóst mál að aukafjárveiting fengist í þetta, venjuleg lögreglustörf þyrftu ekki að líða fyrir þetta.

Þetta er nú að verða meira þjófélagið. Björn í World Class skilur bara ekkert í því að hann geti ekki myndað í búningsklefanum sínum - það fái jú enginn að sjá myndirnar nema hann og tæknimaður. Hver vill ekki leyfa þeim að skoða sig stripplast? Kannski getur hann gefið viðkomandi sérráð um líkamsræktina byggð á upptökunum.

Það virðist vera að fólki finnist eðlilegt að eftirlit sé haft með öllum. Ef hægt er að benda á einhverja aðra hagsmuni þá er í lagi að troða á einkalífi fólks.

Annars dáist ég að þessum manni sem verið var að stela frá í World Class. Einhver hefði keypt sér lás á skápinn eftir annan eða þriðja þjófnað, eða einfaldlega hætt að skilja verðmæti eftir í skápnum. En ekki þessi maður. Óekki! Trú hans á hið góða í manninum var slík að hann hélt áfram að skilja bólgið peningaveski eftir í ólæstum skáp, í þeirri fullu trú að þjófurinn mundi sjá villu síns vegar innan skamms. Og hver veit nema þjófurinn hefði gert það áður en Björn fór að filma bera rassa ef hann hefði fengið nægan tíma til iðrunar. Að vísu tapaði viðskiptavinurinn á annaðhundrað þúsund á þessari trú sinni en það gerir ekkert nema að auka aðdáun mína á viðkomandi.

Undanfarið hefur töluvert borið á umræðu um vanda borgarinnar við að halda leikskólum sínum gangandi. Svo virðist sem ekki takist að ráða fólk í allar stöður og um tíma leit út fyrir að einhverjir skólar yrðu reknir á hálfum afköstum, krakkar sendir heim dag og dag. Sem betur fer virðist nú vera bjartara yfir leikskólunum og vonandi fer þetta allt saman vel. Umræður undanfarinna daga um ástandið hafa hins vegar vakið mig til umhugsunar um þessi mál.

Stefán Jón Hafstein formaður menntaráðs borgarinnar hefur töluvert verið í fjölmiðlum að útskýra stöðuna. Ég rengi á engan hátt þær útskýringar sem þar koma fram, nenfnilega að þensla í atvinnulífinu geri það að verkum að hærr launaði störf eru í boði en hjá Leikskólum Reykjavíkur. Síðan muni ástandið lagast þegar um fer að hægjast á atvinnumarkaðnum og fleiri sækja í störf hjá Leikskólunum. Gerður fræðslustjóri talaði einnig um að atvinnuleysi væri nánast ekkert sem útskýrði það hve erfitt væri að manna þessi störf.

Nú er ég viss um að þetta er allt satt og rétt hjá þessu ágæta fólki. Hins vegar finnst mér þetta heldur mikil uppfgjöf og ekki lýsa mikilli virðingu fyrir starfi leikskólakennara. Er það óumbreytanleg staðreynd að þau störf verði að vera láglaunastörf? Er það óumflýjanlegt að ef ástandið er gott á atvinnumarkaði þá vanti starfskrafta í leikskólann? Ég tel ekki svo vera. Ég held að þau félagsmálaöfl sem ráða í borginni eigi að hafa stórmannlegri framtíðarsýn á menntunar- og uppeldisstörf en svo.

Mér finnst það fullkomin uppgjöf að tala eins og ekkert verði við ráðið á meðan næg önnur störf eru í boði. Hvar er metnaðurinn fyrir hönd Leikskóla Reykjavíkur. Væri ekki nær að fara rækilega ofan í saumana á því hvers vegna störf hjá leikskólunum eru ekki vinsælli en svo að fólk sækir í önnur ef þau bjóðast? Langlíklegasta ástæðan fyrir því eru launakjörin, enda talaði Stefán Jón um að borgin gæti ekki keppt við einkaaðila um launakjör. En er þetta ekki fullmikil einföldun? Það er enginn að ræða um að keppa þurfi við fjármálastofnanir um ofurlaun, krafan hlýtur að vera um mannsæmandi laun þannig að sveiflur í atvinnulífinu hafi ekki jafnmikil áhrif og raun ber vitni.

Mér finnst formaður menntaráðs hafa staðfest með orðum sínum að hann líti á störf hjá leiskólunum sem láglaunastörf og þau muni ætíð verða það. Borgin geti ekki annað en beðið og vonað að atvinnuleysi aukist þannig að ásókn í störfin aukist á ný. Þetta tel ég vera kolranga stefnu og lýsa lítilsvirðingu fyrir því mikilvæga starfi sem unnið er í leiskólum þessa lands. Á hátíðarstundum tölum við um uppeldis- og menntunarhlutverk leikskólanna - þeir séu fyrsta skólastigið. Skólaganga barna verður að vera tryggð og samfelld, sveiflur í hagkerfinu mega ekki hafa áhrif á hana.

Að undanförnu hafa margir forsvarsmenn Samfylkingarinnar tjáð sig um nauðsyn þess að borgarbúar hafi aðkomu að því að velja fulltrúa á R-listann. Vel má vera að það sé hið besta mál. Furðulegri er þó tal um þess að nauðsynlegt sé að borgarstjóri fá skýrt umboð og sé valinn í beinni kosningu, að borgarbúar fái að koma að því að velja hann.

R-listinn hefur nú boðið fram þrisvar sinnum og haft á þessum ellefu árum þrjá borgarstjóra. Enginn þessara borgarstjóra hefur nokkru sinni verið valinn í einhvers konar prófkjöri. Borgarbúar hafa aldrei haft neina aðkomu að því að velja borgarstjóra. Ingibjörg var valin borgarstjóraefni fyrir þrjár síðustu kosningar af fulltrúum flokkanna eingöngu. T.d. árið 1998 þegar var haldið nk. prófkjör, var hún eini borgarfulltrúinn sem ekki mátti kjósa um. Þessi skyndilega krafa um beina kosningu borgarstjóra er því í meira lagi furðuleg, sérstaklega þegar hún kemur frá fólki eins og Steinunni Valdísi sem hefur hingað til varið það fyrirkomulag að velja borgarstjórann í samningum á milli flokka.

Ef Steinunn hefur svona mikla trú á beinu vali hefði hún í raun átt að heimta það að Stefán Jón Hafstein yrði borgarstjóri við brotthvarf Þórólfs Árnasonar. Stefán var þá eini borgarfulltrúinn sem sigrað hafði í prófkjöri (lagði Steinunni þ.á.m.) og í ljósi kröfu um beina aðkomu borgarbúa að vali á borgarstjóra átti hann þá ákveðna kröfu á embættið.

Það er hins vegar morgunljóst að háleitar ræður um eðli lýðræðis og aðkomu borgarbúa eru ekki annað en vopn í baráttunni um betri sæti.

Þá er enn ein fréttin komin um að nú fari mál að skýrast með R-listann. Reglulega í sumar hafa fréttamenn hlaupið upp til handa og fóta og látið eins og gríðarlega mikil tíðindi væru nú væntanleg af samstarfinu. Líkt og vænta mátti hefur síðan ekkert gerst. Einu sinni samþykkti viðræðunefndin ályktun um að halda viðræðum áfram, gott ef ekki var greint frá því í beinni útsendingu í sjónvarpinu.

Mikið vildi ég að eitthvað færi að gerast í þessu. Ég held að það hjálpi engum að draga þetta svona á langinn. Ég tel augljóst að vilji til samstarfs sé ekki mikill, fyrst menn eru í þessum vandræðum. Ekkert hefur heyrst af málefnaágreiningi og það ætti þá væntanlega að þýða það að deilumál snúast um sætaskipan. Ef það er málið er langeinfaldast að fara bara í kosningar sitt í hvoru lagi og semja síðan eftir kosningar.

Ég held að í raun snúist málið um að enginn vill vera sá sem kennt verður um að sprengja R-listann. Þess vegna held ég að það væri langheiðarlegast ef menn kæmu sér bara saman um það að þetta væri orðið gott. Sendu frá sér sameiginlega yfirlýsingu þess efnis að R-listinn væri tæki sem dugað hefði vel fram að þessu, en nú væri komið að því að nýta önnur meðöl. Því væru menn sammála um að hætta R-listasamstarfinu sáttir. Þetta væri heiðarlegt og stórmannlegt, en líklega munu pólitískir hagsmunir einstakra flokka og manna koma í veg fyrir að þau gildi verði í heiðri höfð.

Í það minnsta mundi ég ekki gráta R-listann. Tel að hann hafi skilað sínu og hafi verið nauðsynlegt fyrirbæri á sínum tíma. Nú er hins vegar allt önnur staða uppi á teningnum. Ég skil ekki af hverju t.d. VG ætti að berjast fyrir málefnum Framsóknarflokksins í Reykjavík. Stjórnmálaflokkar eiga ekki að snúast um það að halda dauðahaldi í stólana sína heldur að koma málefnum sínum sem best á framfæri. R-listinn er ekki leiðin til þess í dag.

Á morgun stendur Samstarfshópur friðarhreyfinga fyrir samkomu í Tjarnarsal Ráðhússins í Reykjavík. Tilefnið er að sjálfsögðu kjarnorkusprengjurnar sem varpað var á Japan fyrir 60 árum og um þetta má lesa hér.

Fyrir nokkrum misserum þegar Halldór Ásgrímsson tók við af Davíð Oddssyni sem forsætisráðherra, boðaði Björn Ingi aðstoðarmaður Halldórs breytingu á samskiptum við fjölmiðla. Nú skildi samband við fjölmiðla verða nánara til að fyrirbyggja allan misskilning, kergju og leiðindi. Í því skyni átti að halda reglulega blaðamannafundi um það sem hæst bæri í þjóðfélaginu hverju sinni. Ekki þyrftu endilega að vera stórtíðindi á ferðinni, þetta átti að vera meira í ætt við reglulega rapport-fundi þar sem staðan væri tekin.

Allt gott og blessað með það. Eitthvað hefur hins vegar orðið minna úr þessum blaðamannafundum en til stóð, hverju sem um er að kenna. Það er gott að vita til þess að nú hylli undir nýja tíma í þessum efnum og forsætisráðherra ætli sér að bæta sambandið við fjölmiðlafólka. Það má glöggt sjá á hinum mikilvæga fundi sem blásið var til í gær þar sem tilkynnt var að Hvannadalshnjúkur hefði lækkað um u.þ.b. 10 metra. Spennandi verður að sjá næstu fundi, hvort fjallað verður um nýjar söguskoðanir, leiðréttingu á áður þekktum bókmenntalegum staðreyndum, eða hvort markvisst verður farið í að mæla fjöll landsins og reglulegir fundir haldnir á tröppum stjórnarráðsins.

Jakob Bjarnar skrifar grein sem svar við svargrein Örnu Schram við grein Illuga Jökulssonar í Fréttablaðinu í dag. Mér finnst þessi umræða innan blaðamannastéttarinnar hin áhugaverðasta og mjög tímabær. Án þess að ég ætli að taka þátt í umræðunni verð ég þó að játa að mér finnst eftirfarandi klausa úr grein Jakobs sérkennileg:

Fjölmiðlar eiga ekki að taka tillit til laga, dóma og því síður einhvers sem Arna kallar almenningsálits umfram aðra þætti þjóðlífsins.

Hvað á hann við. Skipta lög og dómar fjölmiðlamenn minna máli en aðrar stéttir samfélagsins? Eða eru aðrir þættir þjóðlífsins jafn mikilvægir, eða mikilvægari, en lög og dómar fyrir fjölmiðla? Ef hið svo er finnst mér vanta að tiltaka þá þætti sem um ræðir. Þar sem Jakob hefur áður átt við mig orðastað hér þykist ég viss um að hann leiði mig í sannleika um þetta.

Ekki varð ég skattakóngur þetta árið frekar en áður. Og nú á ég ekki lengur símafyrirtæki. Olli þetta því að ég fór upp í sveit og sleikti sárin í Þjórsárdalnum. Þar næst vodafone hvort eð er betur en Síminn sem ég á ekki lengur.

Nenni ekki að þusa mikið núna. Ætla að helga þessa færslu kommenti Einars Ólafssonar á vg-torgi sem mér finnst frábært: En eiga einkaaðilar endilega að vera að vasast í því sem ríkið (eða sveitarfélög eða samvinnufélög) getur gert jafnvel?

Það er akkúrat svona hugsunarháttur sem enginn hefur þorað að sýna í háa herrans tíð. Menn hafa skammast sín fyrir að vilja að ríkið eða einhver aðili annar en fjársterkir einstaklingar standi í hvers kyns rekstri. En af hverju í ósköpunum eiga einhverjir menn sem eiga peninga að eiga kröfu um að fá að gera alla skapaða hluti sem ríkið hefur gert ágætlega hingað til? Í krafti fjármagns bola menn ríkinu út af ýmsum sviðum atvinnulífsins og græða peninga fyrir sig og sína sem áður fóru í samneysluna.