Hér er draumurinn

Thu vaknar vid ad einhver bankar a hurdina og rett naerd ad forda ther fra thvi ad reka tig upp undir. Varst buin ad gleyma ad thu ert i lest, i efstu koju.
Karlinn fyrir nedan opnar og talar undarlegt mal vid manninn fyrir utan. Thu ert ordinn hluti af samfelaginu thvi thu naerd ad sveipa slaedunni um hofudid adur en ljosid er kveikt.
Litur spyrjandi a buttadann manninn fyrir nedan og segir: Kashan?
Bali. Kashan, segir hann og thu drifur dotid thitt saman. Thykist ekkert skilja thegar sa pattaralegi reynir ad pranga upp a thig simanumerinu sinu og kemur ther ut ur klefanum til thess eins ad sitja frammi a gangi i korter.
Tekur leigubil a naesta gistiheimili en thar sem klukkan er bara halffimm ad nottu kemstu ekki inn thott thu bankir og bankir. Ferd eftir radleggingum leigubilstjorans sem endurtekur i sifellu Train train og ferd aftur a lestarstodina. Leggur tig thar en vaknar reglulega vid lestarflaut.
Akvedur ad labba frekar en ad eyda aftur 80 kronum i leigubil. Serd borgina lifna vid. Tharft ad bida fyrir utan gistiheimilid i klukkutima. Ekkert herbergi laust, kannski klukkan tvo.
Spaenskur hagfraediprofessor bydur ther ad gista i sinu herbergi, eda a.m.k. geyma dotid. Thu thiggur hid sidarnefnda.
20 minutum sidar ertu komin i bil a leid i dagsferd i fallegt thorp, med adurnefndum professor og snarrugludum ironskum bilstjora…
Ef annar i paskum var eitthvad i thessa veru hja ther, tha veit eg hvernig ther lidur.
xxx
Eftir allt saman for eg svo bara til Bam. Stoppadi reyndar stutt vid en nogu lengi til thess ad sja eydilegginguna, ekki mikil uppbyggingin fyrir mig ad skrifa um. Eg sa lika thad svaedi Irans thar sem eiturlyfin flaeda i gegn og til evropu. Eins og halfstima opiumleit adur en lestin helt afram. Einhvern daginn mun eg skrifa pistil um abyrgd neytenda. Hermennina sem deyja og mennina sem eru hoggvirnir med exi i andlitid. Kameldyrin og geiturnar sem eru latin gleypa vimuefnin og flytja thau yfir eydimorkina. Allt til thess a evropubuar geti rullad ser jonu.
xxx
Eg er i Kashan. Thad er afskaplega fin borg. A morgun fer eg i dagsferd til Qom. Thadan til Tehran og thadan, tjah, visad er ad renna ut…

“You are very slim” sagði Bahara og kleip létt í lærið á mér. Eftir á að hyggja held ég að hún hafi átt við að ég væri fit enda vorum við að koma úr ágætis gönguferð sem tekur fjóra tíma undir eðlilegum kringumstæðum en tók sjö af því að Bahara komst ekki hraðar.
En þarna tók ég því náttúrlega sem ég væri svo ægilega grönn svo það gáfulegasta sem mér datt í hug að gera var að vippa upp bolnum, klípa í bumbuna og segja: “Tjah, ég geymi náttla alltaf smá hér.” Henni og vinkonu hennar var mjög brugðið enda sátum við í virðulegri stofu og skemmst undan íhaldssami frændinn sem fer hjá sér ef konur ganga ekki með slæður.
Þeim fannst þetta þó eitthvað skemmtilegt því þær báðu mig að gera þetta aftur en ég sagði að svona sýning væri bara einu sinni.

Við fórum sum sé í gönguferð í dag. Hún jafnaðist náttúrlega ekkert á við magnaðar gönguferðir pollýönnu en var engu að síður ljómandi skemmtileg. Íranskir tannlæknar búsettir og menntaðir í Hollandi en í heimsókn hjá fjölskyldu sinni vegna áramótanna virðist svolítið vera þemað þessa dagana. Það voru a.m.k. tveir slíkir með í för í dag svo ég þurfti að hafa mig alla við að bryðja brjóstsykurinn í laumi. Þessir tannlæknar hafa betri heyrn en Allah.

Írönsku stelpurnar þrjár sem voru með í ferðinni voru kannski það sem maður gæti kallað steríótýpu fyrir íranskar konur. Þær mættu í smart fötunum sínum og höfðu greinilega eytt meiri tíma í andlitsfarðann en í undirbúning fyrir gönguferðina. Þeim fannst ég náttúrlega alveg agaleg með öll lætin og þegar einhver sagði þeim að ég spilaði fótbolta spurðu þær: “Are you a woman?”
Ég hikaði en benti þeim svo á að fjöldi kvenna í heiminum spilaði fótbolta og maður þyrfti ekki endilega að vera karlmaður til að hafa gaman af því.
Þeim fannst ég samt voða skemmtileg og hjálpleg enda þurfti að halda í hendur þeirra þegar þær gengu niður brattar hlíðar.

Mér finnst magnað hvað íranskar konur eru sterkar. Eftir tuttugu ára áróður um að þær eigi ekki að vera með farða og fela hárið vel með slæðu láta þær ekki segjast. Varalitur er steitment. Þær eru vel menntaðar og neita jafnvel að giftast fyrr en þær hafa unnið í nokkur ár. Þrátt fyrir linnulausan áróður um að gifting sé mikilvægasta markmið kvenna.

Allir sem ég hef talað við, bæði karlar og konur, eru sammála um að það sé erfitt að vera kona í Íran. “Men are free, but the women are not,” sagði aðal hnakkinn í gönguferðinni. Þær verða að klæða sig á ákveðinn hátt og geta lítið stundað íþróttir. Það eru augljósustu höftin. Fólki vefst tunga um tönn þegar ég spyr nánar enda leggja fæst á sig að taka eftir öðrum takmörkunum þegar þessar eru svona augljósar.

Samkynhneigð kom til tals í gönguferðinni en eins og svo oft þá var bara talað um homma. Mér skildist að hér í Íran sé refsingin við samkynhneigð góð 40 svipuhögg, sem er þó aðeins minna en við því að drekka áfengi. (Eins gott að litli hommaalkavinur minn kom ekki með til Írans.) En til þess að sanna kynvillu fólks þurfa að vera vitni. Tveir karlar eða fjórar konur þurfa að sjá athæfið og bera vitni fyrir rétti. Fjórar þurfa konurnar að vera þar sem kona er bara hálfur karl.

Vegna áramótanna eru endalausar heimsóknir í þessu húsi. Aðeins örfáir frændur eru svo íhaldssamir að við þurfum að setja upp slæður en annars mega lokkarnir hreinlega fljóta um húsið. Það er eðlilegt að konurnar sitji á gólfinu í annarri stofunni en karlarnir í sófum og hægindastólum í betri stofunni.
Ég brýt reglurnar þegar ég get en ef íhaldssömu frændurnir koma geri ég það konunnar sem hýsir mig vegna að haga mér vel.

Jæja. Þetta er orðið ágætt í bili. Ég skelli hér að neðan hinni færslunni minni sem átti að fara inn síðast.

Gleðilegt nýtt ár kæru vinir. Áramótunum eyddi ég á rútustöð enda hafði ég ekki hummara um að þau komu víst í gær kl. 16 en ekki í dag eins og ég hélt. Íranir skelltu á borð sjö hlutum sem byrja á ess, borðuðu síðan mikið og voru hressir.
Það meikar reyndar miklu meiri sens að hafa áramótin þegar vorið byrjar. Fyrir ykkur sem ekki vitið þá eru vorjafndægur í dag. Mér finnst vorið alltaf vera miklu meira upphaf einshvers nýs en mér finnst 1. janúar.
xxx
Áramótagjöfin mín var sú að 20 tíma rútuferðin tók bara 12 tíma. Lögreglan stoppaði okkur reyndar þrisvar á leiðinni og í eitt skiptið tók hún einn farþegann út og var með e-ð vesen. Enginn í rútunni talaði ensku en rútubílstjórinn passaði vel upp á mig. Pantaði mat fyrir mig í stoppinu og hringdi í vini mína í Mashad þegar við nálguðumst borgina.
Ég er núna hjá íranskri fjölskyldu. Yngsti sonurinn bauð mér hingað en við Halli hittum hann í Esfahan fyrir skemmstu. Sonurinn flutti til Hollands fyrir 20 árum og er núna í heimsókn hjá fjölskyldunni ásamt hollenskri eiginkonu sinni og tveimur dætrum. Stelpurnar eru 4ja og sjö ára og alveg ólöglega dásamlegar. Sú yngri lýsti því yfir að hún væri ástfangin af mér og spurði hvort ég væri prinsessa. Ég skil ekki til hvers löggan er í þessu landi ef ekki til þess að koma í veg fyrir að börn tali svona um töffara eins og mig. Hverinig á ég að halda kúlinu í svona aðstöðu?
xxx
Við fórum upp á smá fjall áðan og stefnum á að klífa góða 2000 metra á fimmtudaginn. Síðan reyndi ég fyrir mér í tennis áðan og er ábyggilega upprennandi stjarna enda með svo mikla krafta að eini áhorfandinn var í því að hlaupa út fyrir girðinguna til að sækja boltana.
xxx
Ég veit ekki hvað ég ætla að vera hér lengi eða hvert ég ætla næst. Ég er bara í tómu rugli með ákvarðanir. Hressandi.
Jæja. Ætli ég fari ekki að halda áramótin hátíðleg. Svona eins og maður gerir 21. mars.

Eg var buin ad blogga rosafint a lappann og svo virkar floppidiskurinn allt i einu ekki. Posta bara faersluna seinna. Vildi bara oska ykkur gledilegs nys ars. 1384.
Eg er bara hress i Mashad. Rutuferdin var svo bara 12 timar en ekki 20.
Serstakar thakkir til ykkar sem hafid sent post. Thad yljar, iljar, hihi. Eg er i eigin heimi. Eins og i gaer i rutunni tegar eg hugsadi ad ferdin yrdi kannski meira aevintyri en afangastadurinn. Svoltid svona eins og lifid. Svo glotti eg af klisjukenndri spekinni. Patti kannetta.
Eg er komin med hugmynd af enn einni bokinni. Eg er alltaf ad sigra heiminn, en bara i huganum. Half leid…

For i sjalfsmordshjolatur adan.
Bremsurnar voru ansi slappar og styrid beygdi sjalft tegar thvi hentadi. Ofan a baettist kaosumferd og eg gat nattla ekki sleppt styrinu til thess ad gefa stefnumerki vegna otta vid gedthottaakvardanir thess.
En eg lifdi af. Sa m.a.s. Towers of silence. Skemmtilegt?
A morgun fae eg ad sitja i rutu i 20 tima. Tad verdur nu gaman.
jaja.

Heyrdu kameldyrin voru bara i guddi filing.
Eg er alltaf ad breyta um plon. Thad er ordid threytandi.

Jæja, nú er árið 1383 að klárast og allt farið á fullt í að undirbúa áramótin. Ég hugsa ég eyði þeim bara í Marshad í faðmi íranskrar fjölskyldu. Kannski ég komi við á leiðinni í eyðimörkinni og taki smá rúnt með kameldýrunum.

Já, svona er ég nú töff.

Ég hef ekki hug á að blogga um það þegar ég er ekki töff. Þegar ég hringa mig saman í rúminu og græt. Þegar ég er pínulítil og heimurinn svo rosalega stór.

Nú er ég ein í Íran. Það er einmanalegra að vera ein en tvö. Planið var að fara í morgun til Kerman í suðausturhlutanum og þaðan til Bam. Ég átti rútumiða kl. 7:30 í morgun. En í fyrradag byrjaði ég að fyllast ónotatilfinningu og hún varð bara verri í gær. Ég hélt fyrst það væri bara vegna þess að bráðum yrði ég ein á ferð en hún var slík að það gat eiginlega ekki passað enda finnst mér svona almennt ljómandi fínt að þvælast ein. Þá hélt ég að það væri þetta brjálæðislega feðraveldi í þessu landi sem fékk mig til að óttast að vera hérna ein. Fyrsta sem mér datt í hug var að fara út úr landinu sem fyrst. En það gekk ekki upp eins hratt og ég vildi svo ég hugsaði meira. Þá ákvað ég að hætta við að fara til Kerman og fara frekar í eyðimörkina á leiðinni til fjölskyldunnar í Marshad.
Eftir þá ákvörðun var þungu fargi af mér létt og ég varð miklu kátari.

Svona tilfinningar eru svo merkilegar. Þær bara koma og hætta ekkert fyrr en maður tekur mark á þeim. Og skrítnast er að ég á ábyggilega aldrei eftir að vita hvers vegna hún kom eða hvort þetta breyti einhverju.

Ég er búin að bóka flug út úr landinu 26. mars, til Kúveit. Þar ætla ég að hanga meðan ég bíð eftir vegabréfsáritun til Indlands. Planið nær ekki lengra en það.

Þið sem sendið mér póst fáið bestu þakkir. Þið sem notið ekki íslenska stafi fáið enn meiri þakkir.
Netið hérna er hins vegar ruggl hægvirkt svo ég læt að mestu leyti duga að blogga á fartölvuna og færa yfir. Ég veit ekki hvenær ég fer næst á netið. Kannski á morgun, kannski ekki fyrr en í Kúveit.

Hann átti afmæli í gær. Hann átti afmæli í gær. Hann átti afmæli hann Patrekur. Hann átti afmæli í gær. Þ.e. fyrsti í afmæli. Patrekur er svo stórbrotinn persónuleiki að hann á marga afmælisdaga. Hinn formlegi afmælisdagur Patreks er á degi heilags Patreks sem í fyrra var 17. mars en ég hef ekki hummara um hvort hann er haldinn á sama degi í ár eða ekki.
Vegir Patreks hafa legið víða frá því að hann hitti sjálfan sig fyrst. Patrekur hefur líka stækkað og dafnað og bætir hraðar í reynslubrunn sinn en nokkur önnur manneskja. Patrekur er núna staddur í fjórum löndum þar sem hann ýmist leggur stund á nám eða kynnir sér framandi menningarheima. Patrekur er þó, öfugt við flesta, nánast fullnuma í skóla lífsins. Hann ætlar þó ekki að útskrifa sjálfan sig enda er hann hógværðin uppmáluð og myndi aldrei gorta af víðförli sínu eða snilligáfu.
xxx
Af ferðum Patreks um Íran er nóg að segja. Ferðafélaginn var svo hrifin af félagsskap Patreks að hann ákvað að vera lengur og fer því ekki heim fyrr en á mánudag, frekar en í gær, enda hefði verið fásinna að yfirgefa Patrek á afmælisdegi hans.
Esfahan er falleg borg. Þar er gott andrúmsloft og auðvelt að finna staði til að slappa af og njóta lífsins. Veðrið hér er eins og á góðu sumri á Íslandi nema það blæs kannski minna. Ég gleðst mjög yfir að ekki sé hlýrra enda þarf ég að vera mjög siðsamlega klædd sem þýðir að ekkert hold má sjást nema í mesta lagi andlit, hendur og kannski táslur.
xxx
Við höfum spjallað við margt fólk, bæði heimamenn og ferðalanga. Hér er þó afskaplega lítið um ferðamenn en mér skilst að þeim fjölgi þegar sól hækkar á lofti. Þetta er bæði kostur og galli. Ég velti því fyrir mér um daginn hvað það væri eiginlega sem gerði þetta ferðalag erfiðara en hin ferðalögin sem ég hef farið í. Ég skildi svo að það er vegna þess að það er svo fátt fólk til að bera bækur sínar saman við. Við þurfum að uppgötva allt saman sjálf. Á móti kemur að vegna þess hve fátt fólk er hér getum við spjallað miklu meira við heimamenn en annars og það er ómetanlegt.
Ég er hrifin af þessu landi. Að eins miklu leyti og hægt er að alhæfa um þjóð þá eru Íranir mjög vingjarnlegir og ótrúlega hjálpsamir. Um daginn ætluðum við á veitingastað en þegar við nálguðumst sáum við að hann var á annarri hæð en slíkt getur verið vandasamt þegar helmingur teymisins er í hjólastól og hinn helmingurinn mjög massaður en samt kannski ekki alveg nógu. Við stóðum hinum meginn við götuna og ræddum málin. Þrír menn komu gangandi og virðast á e-n furðulegan hátt hafa tekið eftir hverju við vorum að velta fyrir okkur. Þeir buðust til að hjálpa og við komumst í góðu formi inn á veitingahúsið!
xxx
Nú erum við komin til Shiraz í suðurhluta Írans og verðum hér fram á mánudag. Við erum á megahóteli og herbergið okkar er tveggja herbergja íbúð með eldhúsi, stofu og svefnherbergi. Fyrir herlegheitin borgum við 50 dollara á nóttu og mér til mikllar hamingju er morgunmatur innifalinn.
Á morgun förum við vonandi að skoða Persepolis sem er eitt af undrum veraldar skv. lónlí (þó ekki sjö undrum held ég) en lónlí hefur reynst óvenjulega illa í þessu landi.
Í framhaldinu vonast ég til að geta heimsótt Bam (jarðskjálftaborgina) en það gæti reynst erfitt að skrifa þaðan þar sem ég fæ ekki að taka myndir og blaðamenn eru illa séðir.
Íslömsku áramótunum (20-21. mars) ætla ég að eyða í faðmi íranskrar fjölskyldu ef allah lofar.

Thaer minna mig alltaf a ofurhetjur thegar thaer sveipa sig svartri skikkjunni og ganga virdulega ut i myrkrid. Konum sem ganga med svarta hulu faekkar stodugt her. Thetta er eins og svart lak sem thaer halda utan um sig annad hvort med tonnunum eda hondunum. Eg get imyndad mer slagsmalin sem eg vaeri i ef eg aetti ad klaedast thessu.

Stundum finnst mer slaedan fin. Stundum hata eg hana. Mer finnst otholandi ad eg megi ekki klaeda mig eins og mer synist af thvi ad thad gaeti vakid losta hja e-m karlmonnum. Fornarlomb eigin hvata?

En thad er lika thaegilegt ad losna ur likamsdyrkun og markadssetningu kvenlikamns sem er reglan i okkar landi. Markadssetning sem hefur ordid til thess ad karlar her halda sumir ad vestraenar konur seu audfengnar i rumid og geri allt sem karlar vilja.

Spurning um milliveg?

Esfahan er falleg borg.
Eg maeli ekki med iran fyrir graenmetisaetur. Her er vonlaust ad fa samlokusala til ad sleppa kjotinu.

Á flugvellinum í London hittum við fyrir íranska konu sem vinnur fyrir Emirates. Hún var himinlifandi yfir að við skyldum ætla til Írans. Sagðist hafa unnið á Heathrow í 7 ár en aldrei hitt ferðamenn sem ætluðu til Írans. Við urðum hálfstressuð yfir þessu og enn frekar þegar hún spurði okkur hvort við hefðum bókað hótel.
Ég: No, we haven’t actually
Hún: Really? Wow! You know Theran is not like any other city where you can just show up and find a hotel.
Ég: (spekingslega) Well, we’re not that worried, it’s not high season now.
Hún: (hlæjandi) There is no high season in Iran!
xxx
Þegar við komum til Theran byrjuðum við á að láta svindla svolítið á okkur. Það er alltaf hressandi svona í byrjun. Hótelið sem við fórum á í var rándýrt og eiginlega alveg ömurlegt. Við vorum rétt sofnuð þegar ég rumskaði við að einhver var að hamast á hurðinni. „Do not disturb“ galaði ég í geðshræringu enda vissi ég hvorki upp né niður hvar ég var eða hvað var að gerast. Raddirnar hinum megin við dyrnar sögðu eitthvað og mér heyrðist orðið police koma fyrir. Halli vaknaði og var enn ringlaðri en ég og eins og gefur að skilja sagði ég honum með látum að lögreglan væri fyrir utan. Ég skellti slæðunni á hausinn og dreif mig í föt byrjuð að ímynda mér allt sem lögreglan hefði við okkur að athuga. Kannski var hún búin að komast að því að við værum langt frá því að vera gift eins og við lugum í afgreiðslunni.
Þegar ég ætlaði að opna sá ég að hurðin var þegar opin. Hefði ég ekki rumskað hefði liðið vaðið inn á okkur steinsofandi. Fjórir menn komu inn með háþrýstisdælu. Báðust afsökunar og fóru svo inn á klósett. Við heyrðum e-ð vatnsgutl og svo hurfu þeir. Aldeilis skemmtilegt.
xxx
Hverfið var líka leiðinlegt svo við fluttum okkur um set. Við erum aðeins nær því sem Theran hefur upp á að bjóða núna.
Ég kemst eiginlega ekki hjá því að játa á mig smá menningarsjokk. Traffíkin hér er náttla snar en ég ætti svo sem að þekkja svoleiðs stemmara. Strætisvagnarnir eru kynjaskiptir, konurnar aftur í og karlarnir fram í. Margt hefur þó breyst hér undanfarin ár. Siðgæðislögreglan er hætt að stoppa konur úti á götu til að vera viss um að þær séu í fylgd með ættingja. Strákar og stelpur mega jafnvel vera vinir. Ennþá er skylda að bera slæðu fyrir innlendar jafnt sem erlendar konur en hárlínan má sjást og lögreglan lítur framhjá farða. Leigubílstjórinn okkar í gær sagði að þetta væri forsetanum að þakka.
xxx
Vitleysingurinn ég gerði mér enga fyrir að föstudagurinn er heilagur í íslam. Allt lokaði í gær og er enn lokaðra í dag. Við skiptum peningum á svörtum markaði sem er samt greinilega ekki ólöglegur því hér niðri við torg eru ótal menn sem bjóða okkur peninga.
Við stefnum á að heimsækja Esfahan sem fyrst en það ku vera ein fallegasta borg miðausturlanda.