Spýtukubbur

BRÚÐGUMINN
Leikstjórn: Baltasar Kormákur
2008

Maðurinn á götunni er ekki með Ivanov Antons Tsjekhovs á hreinu. Því ætlar hann ekki að hætta sér út í að bera það fræga verk saman við myndina stórgóðu sem hann fór á á dögunum. Brúðguminn, í leikstjórn Baltasars Kormáks fjallar um ástir og örlög. Sígílt. Það sem er hins vegar ekki sígilt við þessa mynd Baltasars er að hún kemur fólki til að hlæja (meira um það síðar) en síðastliðin ár hefur kappinn atarna ekki verið mikið í því að kitla hláturstaugar fólks. Hilmir Snær, limur landans, leikur aðalhlutverk myndarinnar. Hann bregður sér í gervi Jóns Jónssonar háskólakennara sem segir ekki farir sínar sléttar af sambandsmálum en er þó að gifta sig í annað skipti í þeirri viðleitni að breyta lífi sínu til hins betra, sem fram til þessa hefur einkennst af miður góðum ákvörðunum, eftirsjá, brostnum draumum og erfiðu sambandi. Frekar tragískur kappi.

Þetta er fyrst og fremst saga Jóns en inn í hana tvinnast svo saga eiginkonu hans, Önnu. Einnig kynnumst við nýrri brúði hans sem og nokkrum óborganlegum Flateyingum sem manni fer að þykja vænt um marga hverja. Handrit myndarinnar er lúmskt flókið á köflum, og ég þykist viss um að endurminningaratriðin muni rugla einhverja áhorfendur þó nokkuð. Þau koma þó ekki í veg fyrir gott flæði og býsna hnitmiðaða og áreynslulausa framvindu. Þetta þrennt eru einmitt hlutir sem er stundum ábótavant í íslenskum kvikmyndum.

Manninum á götunni skilst að Tsjekhov hafi verið snillingur í því að skeyta saman sprenghlægilegum atriðum og sorglegum. Fólk springi úr hlátri eina mínútuna og í næstu svipan er það gráti næst. Svo er því ekki farið í Brúðguma Baltasars. Það eru óneitanlega fyndnu og skemmtilegu atriðin sem verða ofan á þó svo að nokkrar sögur innan sögunnar séu sárar. Þær hafa hins vegar ekki varanleg áhrif nema í tilfelli Önnu sem er leikin af Margréti Vilhjálmsdóttur. Þungavigtarleikona sem á hér stórleik þannig að maður finnur til með henni.

Hilmir Snær er traustur og mér finnst hann ná töluverðri dýpt í þessari mynd, þar sem að persónan hans er hvorki fyndin né skemmtileg, heldur með öllu óinnblásin. Oft er sagt að slíkir karakterar séu einfaldir að leika en Hilmir lætur hann skína þegar hann sekkur sífellt dýpra í eigin hugsanir og angist. Ég hef ekki pláss til að fjalla ítarlega um marga fleiri leikara en má þó til með að nefna Þröst Leó sem virðist undanfarið vera að ganga í endurnýjun lífdaga sem leikari sem heimtar athygli áhorfandans. Hefðum við fengið að kynnast persónu hans betur er ég viss um að hann hefði toppað allt sem hann hefur áður gert. Það hreinlega lekur af honum eðallinn í Brúðgumanum. Jóhann Sigurðsson, sem hefur oft gerst sekur um ofleik í bíómyndum, er sem haninn á haugnum þarna. Ég hugsa að ég hafi aldrei séð hann svona góðan. Auðmjúkur, ljúfsár, skemmtilegur og sjarmerandi.

Svo er það rúsínan í pylsuendanum, Laufey Elíasdóttir. Mögulega er ég menningarlega afvegaleiddur því ég hef aldrei séð hana áður, en ég var að rifna af hrifningu í garð þessarar leikkonu. Hún veldur sínu hlutverki afskaplega vel og nær að túlka tilfinnigar ungrar konu sem fylgir hjartanu skilyrðislaust með tilheyrandi tilfinningasveiflum- og skellum. Hún er svo eðlileg og laus við tilgerð að á stundum er eins og hún sé ekki að leika. (Og leikur gengur út á það, held ég.) Hlakka til að fylgjast með henni.

Myndatakan er pottþétt og þar er enginn rembingur við að fara ótroðnar slóðir enda hentar hún persónum myndarinnar vel. Þær, eins og myndatakan, eru margar hverjar afskaplega einfaldar og litlar þrátt fyrir alvörugefinn undirtón myndarinnar. Þá eru ótalin fádæma falleg skot úr Flatey sem fá mann til að vilja flytjast búferlum og senda Reykjavík fingurinn.

Mig langaði að þessi mynd væri uppblásin, tilgerðarleg og of stór fyrir sína eigin skó því mér finnst skemmtilegra að skrifa um eitthvað sem mér mislíkar en…
Myndin er skemmtileg, fyndin og falleg mynd þrátt fyrir trega Tsjekhovs sem nær þó aldrei yfirhöndina. Því situr Brúðguminn eftir sem fílgúdd mynd sem mér er óhætt að mæla með.