Fólk pirrar sig stundum á því þegar annað fólk (oft þulir Ríkisútvarpsins) tala um Evróvision. Hvers vegna að þýða aðeins fyrri partinn en ekki þann seinni? Annaðhvort skal það vera Evrópusýn eða Eurovision og engar refjar!
Ef við tökum hefðarrökin þá er sannarlega hefð fyrir því í íslensku að setja inn v í stað u í [...]
Categories: Tungumál / málfræði, Íslenska
Það hefur stundum orðið vart við undrun fólks yfir orðatiltækinu að sjaldan falli eplið langt frá eikinni, því auðvitað vaxi ekki epli á eikartrjám. Iðulega er bent á að í íslensku sé þetta einfaldlega látið stuðla sem títt er hér á landi, sem ekki er gert í t.d. ensku þar sem sams konar hugsunarvilla kemur [...]
Categories: Bækur / Bókmenntir, Tungumál / málfræði, Íslenska
Eftir að ég fór að ferðast mikið um Norðurlöndin hef ég skemmt mér því meira yfir þeim orðum sem hafa ólíka merkingu á milli landa. Það sem er sjovt á dönsku er til dæmis gøy á norsku, sem er sama orðið og gay í ensku og hýr í íslensku. Ólíkt seinni tveim málunum er það [...]
Categories: Tungumál / málfræði
Á hverri árshátíð Mímis, félags stúdenta í íslenskum fræðum, eru flutt minni bæði karla og kvenna. Fyrsta veturinn minn í íslenskunni var ég beðinn að flytja minni kvenna. Oft hefur fólk rifjað þetta upp við mig í samræðum og hvatt mig til að birta ræðuna sem fræg sé að endemum, einhverra hluta vegna. Og nú [...]
Categories: Bækur / Bókmenntir, Femínismi., Greinar, Menning og listir, Námið, Saga, Tungumál / málfræði, Íslenska
Stelpurnar kölluðu á athygli mína rétt í þessu. Þegar hún var fengin spurði sú yngri þá eldri hvort hún vildi kynnast sér. Sú eldri játti því og þær nudduðu kinnunum saman, eða „gerðu a“ einsog það hét víst eitt sinn.
Á sunnudaginn heyrði ég svo hið frábæra orð pomsur í fyrsta sinn. Pomsur eru hraðahindranir, nefndar [...]
Categories: Tungumál / málfræði, Íslenska, Úr daglega lífinu
1. Að vera sáttur við eitthvað. Í mínum huga merkti þetta alltaf að hafa sætt sig við að eitthvað væri kannski ekki eins gott og við væri að búast, t.d. „nýjasta GusGus platan er ekki eins góð og allir sögðu, en ég er sáttur við hana.“ Árið 2001 heyrði ég þetta fyrst notað með öfugum [...]
Categories: Tungumál / málfræði
Sem íslenskufræðingi þykja mér athyglisverð tvö þingmál sem Árni Johnsen hefur verið í forsvari fyrir undanfarnar sex vikur. Hið fyrra er þingsályktunartillaga lögð fram af fulltrúum allra flokka skömmu fyrir miðjan desember, með Árna að frummælanda,sem snýst um að stofnað verði prófessorsembætti við Háskóla Íslands kennt við Jónas Hallgrímsson „með vörn og sókn fyrir íslenska [...]
Categories: Greinar, Pólitík, Saga, Tungumál / málfræði, Íslenska
Í Morgunblaðinu í dag birtist pistill eftir Guðmund Egil Árnason sem ber heitið Misskilningur í íslenskri menningu, sem er einmitt sérstakt áhugamál hjá mér. Að mörgu leyti er pistillinn ágætis áminning um þann tvískinnung sem felst í óhóflegri málvernd, einsog þeirri sem stunduð er af „íslenskum menningarstofnunum“, einsog hann kemst að orði. Þar nefnir hann [...]
Categories: Bækur / Bókmenntir, Tungumál / málfræði, Íslenska
Sumum bókmenntafræðingum er mjög tamt að tala um „eðli tungumálsins“ í víðum skilningi, hvað felist í eðli þess og hvaða áhrif það hefur útfyrir sig – sem er í sjálfu sér merkilegt því samkvæmt fræðum þeirra sjálfra felst ekkert utan tungumálsins – á málhafa gegnum texta eða sambærilega miðla sem einnig eru nefndir textar.
Samt hafa [...]
Categories: Háskólablogg, Tungumál / málfræði
Ég hef súrrealisma eins og hann birtist í verkum Sjóns grunaðan um að vera meira í ætt við Noam Chomsky en eiginlegt manifestó sinna meintu sporgöngumanna. Þetta gætu allt eins verið dæmasetningar úr ritgerð um setningafræði andspænis merkingarfræði. Setningin Litlausar grænar hugmyndir sofa brjálæðislega var þó aldrei álitin neitt sérlega súrrealísk.
Categories: Bækur / Bókmenntir, Tungumál / málfræði
En eitt þykir mér afar vænt um í þessum ferðum, það er ekki vanmetið mig, heldur gert mig enn stærri en ég er í raun og veru.
- fengið hjá Róslín.
Categories: Tungumál / málfræði, Íslenska
Í orðasafnið bættust í dag eftirfarandi nýyrði:
Prómatör: Amatör með atvinnumannstendensa.
Amprótör: Atvinnumaður með amatörtendensa.
Categories: Íslenska
Þá veit ég að ég get lesið sænsku, og það betur en norsku meira að segja. Kannski er þetta það sem Kaninn kallar „winning streak“ og þá væri nú ekki úr vegi að prófa frönsku næst. En í tilefni af sænskunni veiti ég Peter Hallberg orðið. Enda þótt þetta viti nú allir þá valdi ég [...]
Categories: Bækur / Bókmenntir, Tungumál / málfræði
Stundum hef ég velt fyrir mér hvaðan líkingin sé dregin þegar dritað er úr vélbyssum yfir fólk. Í það minnsta getur hinn almenni borgari þakkað fyrir að fiðurfénaður getur ekki dritað yfir það eins og úr vélbyssu.
Loksins lét ég verða af því að fá mér USB-lykil í BT og afrita mikilvægustu gögnin mín á hann. [...]
Categories: Íslenska, Úr daglega lífinu
Ég er harður á því að reykvíkingum beri að segja Áddni en ekki Árdni.
Categories: Íslenska
Í fyrsta tíma í janúar lýsti Gottskálk Þór Jensson, kennari minn í bókmenntasögu, því yfir að hann tæki ekki í mál að lesa yfir ritgerðir þar sem enskar útgáfur nafna væru notaðar þegar fullkomlega góðar íslenskar útgáfur væru til. Ég var hjartanlega sammála honum þar til ég komst að því hvað „góðar íslenskar útgáfur“ þýddi. [...]
Categories: Bækur / Bókmenntir, Námið, Tungumál / málfræði
disco discere didici:
[to learn , get to know]; ‘discere fidibus’, [to learn to play on the lyre]; in gen., [to receive information, find out; to become acquainted with, learn to recognize].
- Latin dictionary and grammar aid.
Versus:
disco:
1964, Amer.Eng. shortening of discotheque; sense extended 1975 to the kind of music played there.
discotheque:
[...]
Categories: Tungumál / málfræði
Veðrið í gær var stórmagnað. Það hefur raunar sína ókosti að sækja nám til Reykjavíkur ef maður býr í Hafnarfirði. Ekki síst ef maður hefur hangið yfir kaffibolla til lokunar kaffistofu Árnagarðs, gerir svo tilraun til að skafa af sumardekkjuðum bílnum þótt það þýði lítið í ofankomunni, og uppgötvar eigi fyrr en í miðri ösinni [...]
Categories: Íslenska, Úr daglega lífinu
Það er kannski rétt að geta heimilda við síðustu færslu, en vel ríflega þær upplýsingar sem þar er að finna fékk ég í Símenntunarstöð Háskóla Íslands, það er að segja, kaffistofunni í Árnagarði.
Auðvitað hlaut ég að vakna klukkan fjögur á laugardegi þegar ég gæti ekki innt þann gjörning til að leysa höfuð mitt að mæta [...]
Categories: Námið, Tungumál / málfræði, Íslenska
Til er sterkbeygða sögnin þysja í íslensku máli sem eingöngu hefur varðveist í þátíð, þusti. Sögninni skylt er karlkyns nafnorðið þys, sem nær eingöngu þekkist með orðasambandinu ys og þys.
Nútíð sagnarinnar hefur verið endurupptekin í íslensku ásamt veikbeygðri þátíð, þysjaði, og merkir aðdrátt (zoom á ensku). Einnig eru til svonefndar þysjuvélar, til dæmis Þjóðarbókhlöðunni, sem [...]
Categories: Tungumál / málfræði, Íslenska
Eftir fjóran og hálfan tíma þarf ég að fara á fætur. Hvað er athyglisvert við þessa setningu?
Categories: Tungumál / málfræði, Íslenska
Þessa fegurð fékk ég senda nú í morgun. Finnst ég betri maður eftir á.
Afsakið annars allt málfræðibrjálæðið síðustu daga. Merkilegt samt hvernig allir virðast hafa áhuga á málfari en færri á málfræði. Held að fólk hafi almennt meiri áhuga á að stýra hvernig fólk talar en að vita af hverju það talar eins og það [...]
Categories: Geðveiki, Tungumál / málfræði, Íslenska
Setning: Það var hringt í mig.
Svar: Ég myndi frekar segja t.d. ég fékk símtal.
Viðbót
Af hverju myndi nemandi á framhaldsskólastigi svara svona í könnun?
Fyrir sjö árum rannsakaði Sigríður Sigurjóns málnotkun gagnfræðaskólanema um allt land í leit að nokkru sem kallað hefur verið nýja þolmyndin (dæmi: það var bara hrint mér á leiðinni í skólann). Niðurstöðurnar birtust [...]
Categories: Tungumál / málfræði, Íslenska
Ég sakna ályktandi tölfræði. Slíkt gæfi miður litlar upplýsingar í minni rannsókn. Hvernig stendur eiginlega á því að fólk virðist margt hvert hafa gagnverkandi reglur í málvitund sinni? Er verið að krukka of mikið í skólakrökkum? Er fólk hætt að tala af ótta við að vera leiðrétt?
Categories: Námið, Tungumál / málfræði, Íslenska
Bók Wurzels sem vísað er í hér að neðan geta áhugasamir skoðað hér. Áhugasamur sem ég er þá vantar einmitt þær síður í sýnishorn bókarinnar sem ég þarf mest á að halda! Og bókin er hvergi til á landinu nema að því er virðist í bókaskápum málfræðinga. Ég dey.
Categories: Námið, Tungumál / málfræði, Íslenska
Til að svara þessari spurningu án þess ég þurfi að útskýra það fyrir ólíku fólki oft á dag þá er ég að lesa greinar eins og þessa til að auka skilning minn á viðfangsefni daganna:
„Ef unnt er að greina eitthvert mynstur sem talist getur einkennandi fyrir eintölubeygingu íslenskra sagna í germynd ætti það samkvæmt kenningu [...]
Categories: Námið, Tungumál / málfræði, Íslenska
Ég er forvitinn um hvort lesendur þessarar síðu hafi nokkru sinni heyrt einhvern segja hann/hún/það vil, og ef svo er, hvort þeir þekki einhvern sem segir það að staðaldri.
Þá er rétt að benda á að ég hef engan áhuga á ég vill dæmum.
Categories: Tungumál / málfræði, Íslenska
Það er fasta orðasamband dagsins. Ég tók eftir þegar ég gúglaði því að Nína bloggaði eitt sinn undir slóðinni paurildi.blogspot.com. Ef einhver getur fundið út merkingu þessa orðasambands má viðkomandi senda mér línu.
Categories: Tungumál / málfræði, Íslenska
Ég ætla ekki að lesa þessa bók:
Categories: Tungumál / málfræði, Íslenska
Mér finnst ég alstaðar vera að rekast á umræður um pylsur/pulsur. Málið er mjög einfalt, sbr. Pylsa er upprunalegur ritháttur, en /pilsa/ er unglegur framburður. Hefðarinnar vegna er því tækast að skrifa pylsa en segja pulsa.
~
Annars mæli ég með moggabloggsíu Konráðs. Hún er einföld í uppsetningu og forðar notendum frá heilatæringu af völdum almennrar lúnasíu, [...]
Categories: Fjölmiðlar, Tungumál / málfræði, Íslenska
