TOEFL-próf

Einsog lesendum Bloggsins um veginn ætti að vera kunnugt er ég á leiðinni til Árósa í framhaldsnám næsta haust. Umsókn um háskólavist erlendis fylgir einsog við mátti búast óhemjumikið pappírsflóð sem þarf tiltekið marga hornrétta stimpla ofaná undirskriftir kontórmeistara og handhafa réttra prókúra auk ýmissra annarra skilyrða og formsatriða sem uppfylla þarf.

Eitt af þessum skilyrðum er viss lágmarkseinkunn í TOEFL eða sambærilegu stöðluðu, samræmdu enskuprófi. Vegna gengisskráningar krónunnar kostar orðið 20 þúsund að taka svona próf og það er aðeins hægt á tilteknum tíma, alltaf með eitthvað um þriggja til fjögurra mánaða millibili. Auðvitað vill helst enginn þurfa að borga fyrir svona leiðindaprógramm.

Sem er einmitt nokkuð sem kom á daginn þegar ég fór að skoða þetta aðeins betur. Heimild til undanþágu við Árósaháskóla er veitt stúdentum með enskukunnáttu á svokölluðu B-stigi hafi þeir tímasókn uppá að minnsta kosti 210 klukkustundir – ekki kennslustundir. Svo ég hafði samband við gamla framhaldsskólann minn sem reiknaði út fyrir mig að þær 15 einingar sem ég kláraði jafngilda 260 klukkustundum af kennslu, og með einkunn yfir lágmarksviðmiði ÅU er ég undanþeginn prófið.

Ástæða þess samt að mér finnst taka því að skrifa um þetta hér er sú að nú eru ótal stúdentar á hverju ári sem taka TOEFL-prófið vegna þess að þeim er sagt að þeir þurfi þess. Nú er prófið nokkurnveginn alveg eins uppbyggt og venjulegt stúdentspróf, og miðað við hversu margar einingar íslenskir stúdentar taka í ensku fór ég hreinlega að velta því fyrir mér hvort stúdentsprófið eitt og sér komi fólki ekki bara helvíti langt.

Í það minnsta myndi ég hvetja fólk til spyrjast fyrir um hvort það raunverulega þurfi að taka TOEFL-próf áður en það eyðir formúgu fjár í eitthvað sem það hefði ef til vill getað verið án.

Niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar

Ég var búinn að lofa sjálfum mér því að ég myndi ekki blogga um þetta Icesavemál en nú þegar niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar liggur fyrir og einsýnt er að hver og einn ætlar að túlka hana sér í hag get ég ekki á mér setið að koma þeim skilaboðum á framfæri að öll hafa þau rangt fyrir sér.

Ekki nenni ég að elta ólar við það hver hefur sagt hvað. Sumir halda því fram að niðurstaðan séu „skýr skilaboð um flatt nei til umheimsins – við borgum ekki“. Um það var ekki kosið. Formaður Framsóknarflokksins heldur því fram að niðurstaðan sé skýrt vantraust á ríkisstjórnina. Um hana var ekki kosið.

Kosið var um lög nr. 1/2010 um breytingu á lögum nr. 96/2009, um heimild til handa fjármálaráðherra, fyrir hönd ríkissjóðs, til að ábyrgjast lán Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta frá breska og hollenska ríkinu til að standa straum af greiðslum til innstæðueigenda hjá Landsbanka Íslands hf. og þau felld úr gildi með yfirgnæfandi meirihluta þeirra sem kusu, en kjörsókn var eitthvað kringum 63% ef ég man rétt. Það er eina niðurstaða kosninganna.

Valmöguleikarnir á kjörseðlinum voru já og nei og svo var möguleiki á að skila auðu. En hvað þýddu þessir valmöguleikar? Nei þýddi einfaldlega nei og var sá valmöguleiki sem beinast lá við þegar betri samningar lágu í pípunum. Já þýddi í raun nei enda styður ríkisstjórnin sjálf ekki þau lög sem kosið var um. Hefði niðurstaða atkvæðagreiðslunnar verið öfugt við það sem varð hefðu Bretar og Hollendingar á hinn bóginn enga ástæðu haft til að semja neitt frekar.

Þetta er dautt val, og þess vegna var eina mögulega niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar sú sem varð. Og það er ekki einhver svakaleg davíðsk yfirlýsing um að Íslendingar greiði ekki skuldir óreiðumanna einsog amma seðlabankastjórans fyrrverandi sagði alltaf (hvaða tilefni skyldi hún hafa haft?). Niðurstaðan er ekki vantraust á ríkisstjórnina sem hefur haldið sínu fylgi gegnum þetta erfiða mál. Niðurstaðan er sú að því einfalda formsatriði var fullnægt að fella úr gildi lög sem þjónuðu ekki tilgangi sínum lengur. Þetta hefði mátt gera án þjóðaratkvæðagreiðslu, en hana fengum við eftir sem áður sem ætti að nægja til að sýna fram á að allt tal um lýðræðishatur stjórnarflokkanna eru staðlausir stafir. Og nú þegar framkvæmd slíkrar atkvæðagreiðslu liggur ljós fyrir megum við eiga von á fleiri slíkum í framtíðinni – og því hljóta allir að fagna.

Niðurstaðan er ennfremur þessi: að fyrra samkomulag um Icesave sem unnið var að í sumar og samþykkt af Alþingi stendur nú einsog spássíukrot í úreldri kennslubók í alþjóðasamskiptum. Þau lög hafa nú öðlast gildi á nýjan leik en standa ekki fyrir eitt né neitt enda samþykktu Bretar og Hollendingar ekki skilyrði þeirra laga. Það er aðeins formsatriði að fella þau úr gildi.

Hvað svosem fólki svo finnst um hvort Íslendingar skuli borga eða ekki birtist nú í gær áhugaverð könnun MMR. Vísir stillti niðurstöðunum þannig upp að helmingur svarenda vildi þjóðaratkvæðagreiðslu um þriðja Icesavesamninginn. Mér finnst öllu merkilegri niðurstaða að eftir allt undangengið sé þó helmingur svarenda sem vill að þingið afgreiði málið án aðkomu þjóðarinnar. En þetta er svosem ekki spurning um það, heldur hitt hvort forsetanum hugnist það samkomulag sem nú er unnið að, hvenær svosem það verður borið á borð fyrir hann.

Bergshús V

Fyrir tæpu ári fjallaði ég nokkuð um Bergshús á þessum síðum og vitnaði meðal annarra í Guðjón Friðriksson sem sagði að húsið hefði verið rifið (sjá hér). Fljótlega eftir það skrifaði einhver færslu um húsið á Wikipediu og vísaði hingað (sjá hér).

Athygli mín var vakin á málinu aftur í gær þegar einhver kom inná síðuna mína gegnum Wikipediu og ég athugaði hvort nokkru hefði verið bætt við síðan síðast. Þá rak ég augun í frétt um að rishæð Bergshúss skyldi flutt uppá Árbæjarsafn – einsog einhver hafði áður uppástungið við mig – árið 1989. Á myndinni með fréttinni sést að húsið var í niðurníðslu. Á Árbæjarsafni skyldi svo endurgera jarðhæðina í upprunalegri mynd og tylla risinu ofaná.

Þetta þóttu mér nokkuð athyglisverð tíðindi þarsem ég vissi fullvel að húsið er ekki á Árbæjarsafni, þótt Wikipediufærslan geri ráð fyrir að það hafi farið þangað. En ég fylltist agnarlítilli von og sendi fyrirspurn til Minjasafns Reykjavíkur – ef húsið gekk ekki sundur við flutningana þá væri það ef til vill einhversstaðar niðurkomið. En svarið sem ég fékk dró af öll tvímæli:

Sæll Arngrímur

Húsið var ekki flutt í heilu lagi hingað á Árbæjarsafn, heldur einungis þak þess eða ris, en þakið mun hafa verið það eina sem heillegt var af húsinu. Til stóð að byggja undir það eftirlíkingu af upprunalegu hæðinni, en aldrei varð af því. Mun þakhæðin hafa verið verr farin en ætlað var og því reyndist ekki unnt að endurreisa húsið í safninu..

Bestu kveðjur,

Drífa Kristín Þrastardóttir
Safnvörður, húsadeild
Minjasafni Reykjavíkur – Árbæjarsafni

Og því skrifa ég þessa færslu nú í von um að þau hjá Wikipediu reki augun í þetta og leiðrétti færsluna. Ég hefði samband sjálfur ef ritstjórar hefðu opinbera kontakta á síðunni en verandi alþýðuuppsláttarrit hefur það hingað til ekki verið stefnan. Ég hinsvegar breyti þessu ekki sjálfur af tveim ástæðum: vegna þess að í mig er vitnað, og samkvæmt reglum Wikipediu má ekki birta eigin athuganir, og vegna þess einfaldlega að ég nenni ekki að setja mig inní það.

En þá vitum við þó að það var reynt að bjarga húsinu. Það er syndsamlega mikill missir að því.

Eldri færslur um efnið:

Bergshús
Bergshús II
Bergshús III
Bergshús IV

Myndin eftir Árna Sæberg er ekki fengin með leyfi, sem er eingöngu vegna eigin leti.

Rómantík rúnksins

„Það er eilífðarumhugsunarefni hvort meta eigi ljóðabækur eftir heildinni eða út frá gæðum stakra ljóða, en það sem er merkilegt við þessa er að aðalstyrkur hennar er í yrðingunum frekar en heild hvers ljóðs, hér eru ófá ljóð þar sem ein galdrasetning gerir annars hversdagslegt ljóð magnað, yrðingar sem eru ekki bara sterkar í sjálfum sér heldur gefa hversdagslegum setningum sem umkringja hana nýtt líf, effektinn er sá að bókin verður í bland fjársjóðsleit, hvar er gullmolinn í þessu ljóði?“

Ásgeir H Ingólfsson fjallar um Úr skilvindu drauma á Kistunni.

Annáll Bloggsins um veginn

Árið 2009 hófst á sleik.

Stefnt er að því að ljúka því með sleik.

Gleðileg jól

Úr skilvindu drauma er komin í verslanir

Nýjasta bók mín, Úr skilvindu drauma, er komin í verslanir Pennans – Eymundssonar í Kringlunni, Smáralind, Austurstræti og Skólavörðustíg og í Iðu í Lækjargötu og Bókabúð Máls og menningar á Laugavegi. Bókin sem var tvö ár í smíðum kostar litlar 2190 krónur, passar í vasa og er tilvalin í jólapakkann.

Útgefandi er Nýhil og bókin er ríkulega myndskreytt bæði að utan sem innan. Kápuhönnuðir eru Fífa Finnsdóttir og Ólafur Sindri Ólafsson, en myndir innaní bókinni eru eftir Aðalstein Atla Guðmundsson og Kjartan Hall Grétarsson.

Af bókarkápu:

Dagdraumar þínir eru ólíklegir. En fallegir.

Ekki telja þér trú um að sérhvert flökt í viðtækjum séu ómæðruð símtöl óskilgetinna ástarsambanda óviðgenginna játninga og ófeðraðra barna.

Stundum er það bara þannig að fólk á enga vini.

Í sinni þriðju bók notar Arngrímur hrein, íslensk orð til að framleiða hágæðaljóð sem nota má í tæknivörur, umbúðir og einnig til dægradvalar. Markmið Arngríms er að vera í fremstu röð, jafnt í aðferðum, sem framleiðslu á ljóðum. Bókin er sneisafull af endurbótum sem leiða til aukinnar hagkvæmni, minni mengunar, aukins öryggis og betri líðunar á vinnustað.

Af furðulegu háttalagi kattar um kvöld

Í gærkvöldi sat ég sem svo oft áður inni í stofu með tölvuna í fanginu meðan ég horfði á sjónvarp þegar ég heyrði hryllilegt væl í kettinum mínum, einsog hún hefði rekið sig í gegn á einhverju. Ég rann á hljóðið og fann hana úti á svölum. Þá hafði hún hrakið aðkomukött uppá handrið og hélt honum þar í skefjum. Ég kláraði verkið og slengdi boðflennunni framaf og var voða stoltur af gamla greyinu mínu að hafa varið húsið.

Það var ekki fyrren seinna um kvöldið að það tóku að renna á mig tvær grímur. Hvorugur kötturinn var særður. Auk þess er mín bæði lítil af ketti að vera og hún er nærri eins gömul og ég og gæti því tæpast haft í fullu tré við sér yngri högna.

Svo þetta væl getur víst aðeins táknað eitt. Þá er að vona að kattarómyndin sé komin úr barneign því ekki get ég ímyndað mér að svona forn skepna hefði það af að unga út afkvæmum á stofugólfinu (hvað þá pabbi sem lítur á íbúðina sem musteri sitt). Ég hef á hinn bóginn, kannski ólíkt flestum, litlar áhyggjur af kettlingum. Það mætti finna þeim heimili ef sannað þætti að kisan mín réði við að eignast þá. Að öðrum kosti þarf ég að undirgangast það undarlega verkefni að fara með kött í fóstureyðingu.

Já, ég átta mig á því hvernig þetta hljómar.

Fögur er hlíðin

Mig langar til að birta hérna umfjöllun um open mic kvöldið Blame Canada, sem haldið var til heiðurs Angelu Rawlings – fundna hjá Angelu Rawlings, skrifaða af Pétri Blöndal:

Miðnætti á fimmtudegi í miðborginni.
„Þetta er að lognast út af, held ég,“ segir Steinar Bragi.

Nokkrar skáldspírur standa í hnapp fyrir utan Næsta bar, sjálfselskandi ljóðskáld eins og þau kalla sig. Þetta kvöld er Nýhil með „open mic“, þar sem hljóðneminn er opinn öllum. Tilefnið er burtför kanadíska ljóðsprundsins Angelu Rawlings, sem kallar sig a.rawlings á skáldamótum. Hún sérhæfir sig í hljóðljóðum.

– Hvernig eru þau? spyr blaðamaður í einfeldni sinni.

Og svar hennar er óvænt:

„Maður gefur frá sér hljóð.“

– Í bland við ljóð eða hugsanir? spyr blaðamaður forviða.

„Stundum.“

Blaðamaður mjakar sér inn fyrir, rétt í tæka tíð til að heyra síðasta atriði kvöldsins, þar sem fullorðinn karlmaður stendur á miðju gólfi, hefur tekið hljóðnemann traustataki og syngur gamlan smell. Ekki stendur á viðbrögðum. Vinur hans hleypur til hans, faðmar hann og segir: „Ó, þetta var geðveikt!“

a.rawlings flutti ljóð fyrr um kvöldið, þar sem hún var með frönsk tarotspil, hvaða þýðingu sem framandi uppruni spilanna hafði – kannski þá, að hún skildi ekki örlög sín. En hún miðlaði engu að síður tilfinningum sínum yfir misskildum örlögum með hljóðrænum tilþrifum. Kannski var Parísarskáld í salnum, sem skildi frönsk tarotspil, og náði hljóðljóðinu í allri sinni dýpt.

Barþjónarnir hafa hlustað á ljóð allt kvöldið, og einn þeirra er farinn að tala í hljóðum, sem laus eru við ljóð, og hljóða einhvern veginn á þennan veg: „Sjáðu verðið!“

Hann bendir á stórar verðmerkingar á barnum.

„Allt special price!“

En leikskólamærin, sem nú vinnur á barnum, segir að ljóð kvöldsins hafi verið misjöfn. „Sum voru ögrandi,“ bætir hún við. „Eitt var um að nauðga ungbarni.“

A.rawlings gerir sig líklega til að hverfa af vettvangi og morguninn eftir fer hún af landi brott, en hún hefur verið á Íslandi í þrjá mánuði á styrk frá kanadískum stjórnvöldum. Enda er yfirskrift kvöldsins „Blame Canada“. En hún ætlar sér að snúa aftur næsta vor og vera allt sumarið, ganga Fimmvörðuhálsinn og um Þórsmörk, svona meðfram bókarskrifum. Og hún á til orð yfir Íslendinga:

„Þeir eru hráir, ástríðufullir og áfram um að segja sögur, fallegar og furðulegar sögur, sem gefa manni þrótt; þeir eru opnastir allra í heiminum og hér er besta augnsambandið.“

Hún segist ekki vilja fara „heim“ aftur og gerir táknrænar gæsalappir með fingrunum utan um heim. Svo arkar hún af stað tregafullum skrefum, horfir upp Ingólfsstrætið og tautar eflaust fyrir munni sér: „Fögur er hlíðin.“

pebl@mbl.is

Já, þetta var gott kvöld.

Hin hryllilega skattagleði

Lágmarksframfærsla sveitarfélaga eru 115 þúsund krónur á mánuði. Hún er veitt þeim sem ekki hafa rétt á atvinnuleysisbótum. Um 4600 íbúar Reykjavíkur þiggja framfærslu til að lifa af út mánuðinn og gætu ekki verið án.

Þessa framfærslu vill meirihlutinn í Reykjavík skerða, enda bara enn einn liðurinn í áætlun Hönnu Birnu borgarstjóra um að hækka ekki útsvar en skera allt annað niður í staðinn. Það má reyna að ímynda sér hvernig í ósköpunum hún ætlar að fara að því. Það loforð endist líkast til bara fram að kosningum enda sér það hver heilvita maður að reikningsdæmið gengur ekki upp. Þessu mótmælir fulltrúi vinstrigrænna í velferðarráði og leggur til að hækka útsvar svo unnt sé að standa vörð um grunnþjónustu.

Það finnst Gísla Frey Valdórssyni algerlega ótækt. Að Drífu Snædal skuli detta það í hug að útsvarsgreiðendur reiði ögn meira af hendi svo unnt verði að hækka svívirðilega lága lágmarksframfærslu til þeirra verst settu svo þeir komist betur af. Nei, Gísli vill heldur sjá fleirihundruð manns enda lóðbeint úti á götu en að hann sjálfur greiði aðeins hærra útsvar. Og honum finnst Hanna Birna eiga „mikið lof skilið fyrir þá ákvörðun“. Allt má nú lofa.

Tillögur Drífu má lesa hér og gagnrýni hennar á hugmyndir meirihlutans um skilyrðingu framfærslustyrks má finna hér. Og hvort ætli lesendum þyki nú róttækara, að bæta við sig aðeins meiri byrðum eða skera á lífæðar þeirra sem geta sér minnsta vörn veitt? Annars er varla orðum eyðandi í þetta þus hans Gísla, það kemur allt úr þeim enda sem síst skyldi taka mark á.

Breyttar neysluvenjur I

Ég hef komist að því að það er taktískt glappaskot að kaupa morgunkorn til þess eins að tryggja að mjólkin renni ekki út í ísskápnum, og að 93 krónur á mjólkurlítrann sé ásættanlegur fórnarkostnaður andspænis sexhundruðkróna kókópöffspakka sem er hæpið að ég nái að klára fyrir síðasta neysludag og leggst auk þess einsog mara á innvols mitt.

Það er til lítils að borða ef maður þarf að leggjast útaf emjandi á eftir. Kókópöffs er viðbjóður.

Borgaralega þenkjandi krati

Ögmundur er mikill hugsjónamaður og alltaf til í hugmyndafræðilegt debatt. En hann er meira en bara hugmyndafræðilega þenkjandi. Ögmundur er baráttumaður. Hann er tilbúinn að vera með læti ef með þarf og andstæðingar hans í stjórnmálum ættu ekki að láta góðlátlegu föðurímyndina villa sér sýn þegar á hólminn er komið – ekki frekar en að tanið og gelið geri Árna Pál Árnason að borgaralega þenkjandi krata.

# Gísli Freyr Valdórsson.

Gísli má fyrirgefa, en Árni Páll er einmitt nákvæmlega þetta: borgaralega þenkjandi krati. Eða dettur nokkrum einasta manni í hug að þessi smjörsleikti kratadindill sé kommúnisti? Það þarf svosem ekki mikið til að mati Gísla Freys. Eina sem þarf er að aðhyllast einhverslags lýðréttindi og þá er maður sjálfkjörinn kommúnisti í hans bók.

Væntanleg bók

Í tilefni af væntanlegri ljóðabók vil ég vísa á upplestur minn á ljóðinu Undankoma endurkvæmni frá því á 3ju alþjóðlegu ljóðahátíð Nýhiljar 2007. Ljóðið er eitt fjölmargra sem verða í bókinni.

Tilvitnun dagsins

Þú ert nú ljóti andskotans beinasninn [...] Ef þú værir sæmilega læs hefðirðu kannski komið auga á þetta strax og sleppt því að gera þig að algjöru fífli og opinbera hversu mikill formyrkvaður helvítis bjáni þú ert, höfuðsóttargemlingurinn þinn.

- Ásgeir Berg Matthíasson, þýðandi með meiru, anno domini 2009.

Blogg

Það er ekki vegna þess að ég hafi ekkert að segja sem ég blogga ekki. Ég blogga ekki vegna fyrirframhugmynda minna um hvað lesendum kann að þykja áhugavert.

Flest blogg eru meira eða minna eitthvert krepputuldur og strámannapandemóníum. Þetta blogg verður ekki þannig. Til hvers að öskra í hófi þarsem allir eru meira eða minna öskrandi? Þá vil ég heldur vera úti.

Ég blogga ekki um strípistaði vegna þess að ég nenni ekki að eiga orðastað við fífl sem loka augunum fyrir veruleika mansals. Skilaboð til þeirra: ef þið lærið að hegða ykkur innanum fólk munuð þið kannski dag einn verða svo heppnir að geta séð allsbera konu án þess að greiða kvalara hennar formúgu fjár fyrir. Kannski verður samband ykkar ástríkt og þið eignist börn. Hugsið um hvað getur orðið um börn í þessari viðbjóðslegu veröld. Opnið svo ekki kjaftinn aftur fyrren þið hafið hugsað málið.

Ég blogga heldur ekki um Sjálfstæðisflokkinn, af því það er ekki orðum eyðandi á Sjálfstæðisflokkinn. Ég þarf líklega ekki að útskýra hvers vegna ég blogga ekki um Framsóknarflokkinn.

Ég blogga ekki um eigin persónu vegna þess að það er fátt af henni að segja, að minnsta kosti það sem á annað borð kemur ykkur við. Fátt hefur breyst síðan síðast. Að vísu er bók væntanleg frá mér. Meira um það síðar. Annað er það ekki.

En mér líður vel mitt í allri þessari súrrandi geðveiki. Þið megið vita það.

Þetta …

… er bara fyrir þig Gunni minn!

Þórbergur, ástin og andófið

Fyrirlesturinn í Suðursveit gekk vel, raunar langt framúr vonum.

Fyrirlesturinn má finna á Tregawöttunum, hér. Í heimildaskrá er vísað beint í béaritgerðina mína, hafi einhver áhuga. Seinna birti ég svo fyrirlesturinn einnig hér, á pdf-formi.

Þetta er annars fyrsta bloggfærslan sem er skrifuð á makka. Ég var semsé að fá mér nýja tölvu. Venst vel.

Jöklar og saga, stjörnur og rómantík

Um helgina verður haustþing Þórbergsseturs að Hala í Suðursveit. Meðal annarra verðum við frændsystkinin Þórunn Hrefna með erindi þar og að sjálfsögðu hvet ég alla lesendur Bloggsins um veginn til að koma þangað. Þingið verður ræst á laugardagsmorgun og stendur fram á sunnudag.

Dagskrána má finna hér. Erindið mitt set ég inná síðuna við tækifæri nema það verði birt annarsstaðar, en þá vísa ég þangað.

Stóra planið

Stundum fellur lausnin einsog af himnum ofan. Ég hef haft áhyggjur af því að undanförnu hvernig ég komi til með að geta lifað fyrstu önnina í meistaranámi án þess að taka bankalán eða vinna einsog skepna, af því LÍN lánar ekki fyrirfram hvort sem maður nemur hérlendis eða þarlendis. Lausnin reyndist æði einföld. Nú er ég kominn með lævíslega gott plan til að fylgja.

Það er þá atriði eitt sem ég get strikað af vandamálalistanum við að flytja úr landi. Vandamál tvö er ekki á mínu valdi, en það er lengd biðlista eftir stúdentaíbúð. Ef atriði eitt gengur eftir einsog ég ráðgeri þá ætti ég að vísu að hafa efni á að leigja herbergi í einhverri rottuholunni uns röðin kemur að mér.

Vandamál þrjú felst í að útskrifast í vor. Til þess þarf ég aldeilis að nema málþróunina sem varð úr frumnorrænu til forníslensku: *herðijaR missir viðskeytið -ja við stóra brottfall > *herðiR sem veldur i-hljóðvarpi (e > i) + R samlagast r > hirðir. Ef ég skildi það rétt.

Hvað maður leggur ekki á sig til að flytja til Danmerkur.

Dregið í land

Ég sé það að athuguðu máli að síðasta færsla var fullhörð. Það er engum málstað til framdráttar að bregðast við sakleysislegum pistli Stefáns Friðriks á amx einsog ég gerði. Röksemdafærslan er stórundarleg eftir sem áður en það réttlætir ekki að kalla manninn fífl. Er það hérmeð dregið tilbaka.

Meira um stílæfinguna

Ásgeir Berg Matthíasson, úrvalsþýðandi, spekingur, launbróðir minn og consiglieri, hefur bent á tiltekin líkindi milli pistils Stefáns Fr. Stefánssonar á æðibunulega repúblíkanavefnum amx og stílæfingarinnar hér neðar á síðunni. Vitaskuld eru öll slík tengsl tilfallandi.

En ég vil endilega koma stórglæsilegum málflutningi Stefáns á framfæri fyrst ég á annað borð lét mig hafa það að garfa í þeim grautarpotti. Á einum stað segir hann um Ögmund Jónasson:

Ögmundur Jónasson, fyrrverandi heilbrigðisráðherra, á hrós skilið fyrir að tala tæpitungulaust við BBC um Icesave, IMF og íslensk efnahagsmál. Þar talar hann máli Íslands betur en allir ráðherrar hafa gert í þessari lánlausu vinstristjórn, enda varla heyrst múkk í þessu liði á alþjóðavettvangi á meðan þörf hefur verið fyrir trausta forystu. Hann á eftir að verða skeinuhættur fyrir stjórnarparið þreytulega, Jóhönnu og Steingrím, í þessari rimmu – gæti orðið örlagavaldur þeirra.

Skömmu síðar segir hann um Össur Skarphéðinsson:

Össur Skarphéðinsson, utanríkisráðherra, sem hefur verið á flótta frá ástandinu og varla birst í íslenskum fjölmiðlum nema sem einhver váleg skuggamynd á bakvið Jóhönnu, talar hreint út og það við BBC af öllum fjölmiðlum. Kannski ágætt að íslenskur ráðherra tali loks við þá stöð.

Spurningarnar sem brenna á mér við lesturinn eru æði margar, en til að gæta velsæmis læt ég mér nægja að spyrja aðeins einnar: Nákvæmlega hversu illa gefinn er þessi maður?

Nýtt útlit II

Ný byrjun eða nýju fötin keisarans?

Ég verð peningalaus alla helgina. Debetkortið mitt rann út í gær. Svo ég fór í bankann í dag að sækja nýtt en þá var mér tjáð að kortið væri í póstinum. Þegar ég kom heim var ekkert kort þar og of seint að gera athugasemdir.

Kannski er þetta bara enn eitt dæmi um afbragðsþjónustu póstsins: allur pakkinn en engin ábyrgð. Þeir þekkja ekki það hugtak nema maður borgi þeim aukalega.

En ætli maður tóri ekki einsog eina helgi án peninga.

Nýtt útlit

Hún er kannski svolítið ókennileg núna en ég ætla að prufa mig áfram með þetta.

Stílæfing

Oft hefur verið sagt að pólitíkin sé hverful og það má svo sannarlega segja að eigi við í þessu tilviki. Þegar stjórnmálmenn verða uppvísir að rangfærslum með þeim hætti sem svo berlega hefur komið í ljós undanfarna daga er ekki laust við að maður verði hugsi um hvað knýi menn áfram til slíkrar ósannsögli með þeim hætti sem nú hefur svo berlega komið fram í makalausri málefnafátækt stjórnarheimilisins.

Skemmst er að minnast þess þegar allt logaði í hjaðningavígum milli stjórnar og stjórnarandstöðu vegna sambærilegs máls á vordögum 2007 og menn stóðu í málþófi og þótti stjórnarandstöðunni það góð vinnubrögð á þeim tíma og svifust í raun einskis til að koma máli sínu á framfæri með þeim hætti sem mjög er gagnrýndur nú.

Í raun er þetta því allt hið sorglegasta mál og tel ég að lítillar þórðargleði sé að vænta frá vinstri mönnum af þessu tilefni. Steingrímur ætti öðru nær að sjá sóma sinn í að játa mistök sín og svona heilt yfir skammast sín fyrir þær dylgjur og vinstri dylgjur sem gengið hafa með þeim hætti sem raun ber vitni eins og eiturgusur yfir stjórnarandstöðuna á undanförnum dögum og í raun segja af sér.

Í raun má spyrja sig hvað mönnum gangi til með svona vinnbrögðum sem þeir sjálfir hafa gagnrýnt en var aldrei ástunduð af mínum flokki en þeir ástunda nú sjálfir og þykjast góðir með. Glundroði einkennir efnahagsstefnuna og stjórnin stendur falli næst en það er mín skoðun sem ég ber fram á þessum vettvangi sem er minn eigin. Nafnlausar gungur verða ekki liðnar og geta unnt minni skoðun sem ég set fram á mínum vettvangi með þeim hætti sem mér líkar best og er ég viss um að bloggvinir mínar samsinna þeirri skoðun minni.

Enn af ritstjórum

Þessi umræða um Davíð Oddsson jaðrar við geðsýki. Sá sem telur það skipta sköpum fyrir Íslendinga hver ritstýrir hvaða málgagni ofmetur annaðhvort persónutöfra ritstjórans eða áhrifagirni fólksins í landinu, nema hvorttveggja sé. Fólk er ekki nautheimskir sauðir sem hleypur upp til handa sér og fóta af því Davíð segir eitthvað.

Samt er fólk þegar farið að hrópa nöfn einsog Ólafur Thors eða Bjarni Ben eða þvíumlíkt. Það vantar bara hómóerótískar lýsingar Kristjáns Albertssonar á Hannesi Hafstein yfirfærðar á Davíð Oddsson til að fullkomna sirkusinn. En Davíð Oddsson er hvorki Ólafur Thors né Hannes Hafstein. Það er engin reisn yfir því fyrir fyrrum forsætisráðherra og síðar seðlabankastjóra að verða ritstjóri Morgunblaðsins. Öðru nær eru það kaldhæðnisleg örlög að foringinn sem enginn þorði að andmæla sé skyndilega orðinn leiguþý fyrir stuttbuxnadeildina.

Hérna er maður sem rústaði hagkerfið, gerðist sekur um stríðsglæpi fyrir stuðning við tilhæfulaust stríð í fjarlægu landi, seldi Landssímann fyrir minna en tekjur fyrirtækisins á einum ársfjórðungi, seldi bankana þeim sem settu þá á hausinn, andmælti eigin peningamálastefnu undir eins og hann var kominn í Seðlabankann, aðhafðist samt ekkert og hrökklaðist loks úr embætti eftir að hafa brennt allar brýr að baki sér. En sá vegsauki slíkum manni þá að fá að verða ritstjóri Morgunblaðsins, enda þriðja valdamesta embætti landsins ef marka má suma!

Þegar þeir svo reka hann þaðan leikur hann kannski í auglýsingum fyrir Nýja Kaupþing. Slagorðið verður: „I didn’t do it!“ Svo skeyta þeir inn gömlu upptökunum af John Cleese að segja: „Köööööbþíggh,“ og allir sjá að þessi maður hlýtur að vera guð. Þegar það verður orðið gamalt verður hann daglegur gestur Björns Bjarnasonar á ÍNN þar sem þeir geta þusað saman um kaldastríðið, kommúnista og óreiðumenn. En þá verða Íslendingar vonandi farnir að hugsa um eitthvað annað en handónýtan feril Davíðs Oddssonar.

Að öðrum kosti legg ég til að Laddi verði gerður ritstjóri Morgunblaðsins.

Af minningagreinum lífs og liðinna

Ef það kemur í ljós að Geir Haarde hafi gengið um í mislitum sokkum alla sína embættistíð væri það mögulega merkilegra en þessar endalausu fréttir af ritstjóraskiptum á Morgunblaðinu.

Fólk les Morgunblaðið fyrst og fremst vegna minningagreinanna. Það má vissulega deila um lífsmark hvers ritstjóra Morgunblaðsins fyrir sig, en hitt er víst að enginn kaupir Morgunblaðið til að lesa minningagreinar þeirra skrifaðar af þeim sjálfum. Það þarf að minnsta kosti helvíti mikla aumingjadýrkun til að ösla þann forarpytt.

Á meðan bíðum við hin hverrar nýrrar elegíu Tryggva Líndal sem kvörn tímans skilur eftir á síðum blaðanna. Þangað til finnst mér ekki áríðandi að lesa eitt einasta orð um eða eftir hvern þann sjórekna stjórnmálamann sem skolar upp á miðsíðu Morgunblaðsins í það og það sinnið. Þeir fá allavega að hafa sínar skoðanir í friði fyrir mér.

Vinnuvikan

Ég kemst alltaf nær þeirri skoðun að 40 stunda vinnuvikan sé barn síns tíma. Nær væri að miða við 30 stunda vinnuviku og í raun er hærra viðmið ómanneskjulegt miðað við nútímalegar þarfir.

Reykjavíkurborg hefur að vísu náð að lempa þetta niður í 35 stundir með því að selja kaffi- og matartímana en mér finnst það rangsnúin mannúð. Það þýðir í raun að starfsfólk fær ekki greitt lengur í pásum en hefur þann valkost í staðinn að sleppa þeim til að fá að fara úr vinnu klukkutíma fyrr. En undir öllum eðlilegum kringumstæðum eyðir fólk eftir sem áður jafnmörgum klukkutímum í vinnunni á dag.

Þið megið kalla það óskhyggju en ég vildi gjarnan sjá þær breytingar að vinnuvikan verði stytt niður í 30 stundir án þess það rýri tekjur fólks. Kjarasamninga má þá endurgera með tilliti til hins nýja fyrirkomulags. Ég held það sé nokkuð sem vert er að hugsa um á tímum þegar vinnuveitendur gera sitt ítrasta til að notfæra sér ástandið til að skera niður í starfsmannahaldi og kreista á sama tíma meiri vinnu útúr fólki vitandi að það getur ekki sagt nei. Gildir þar hið fornkveðna: flestum vinnuveitendum stendur á sama um þig.

10 árum seinna

Unglingurinn sem fiktaði við reykingar og skrópaði í leikfimi staðnæmdist framan við spegilinn einn morgun tíu árum seinna. Þar sá hann sjálfan sig með sömu hárgreiðsluna og tíu árum áður, kominn niður í 15 sígarettur á dag, sýnilega tíu árum eldri. Þó var hann orðinn allt það sem hann vildi hugsa sér að hann myndi vera orðinn að tíu árum liðnum. Að sínu leytinu til hafði hann því ekki brugðist sjálfum sér.

Eðli tungumálsins

Sumum bókmenntafræðingum er mjög tamt að tala um „eðli tungumálsins“ í víðum skilningi, hvað felist í eðli þess og hvaða áhrif það hefur útfyrir sig – sem er í sjálfu sér merkilegt því samkvæmt fræðum þeirra sjálfra felst ekkert utan tungumálsins – á málhafa gegnum texta eða sambærilega miðla sem einnig eru nefndir textar.

Samt hafa fæstir þeirra lagt stund á málvísindi. Hvernig skyldi nú standa á því?

Ágæt þumalputtaregla þegar lesnar eru greinar eftir yfirlýsta póstmódernista: skoða heimildaskrá þeirra greina þarsem talað er um eðli tungumálsins. Bakhtín og Jacobson hef ég séð, en aldrei Chomsky. Hvað þá heldur neitt nýlegra. Það er einsog eftir 1957 hafi ekkert gerst í málfræði. Hvað skyldi það segja okkur um eðli tungumálsins? Hvers vegna er afbygging póststrúktúralismans svona höll undir strúktúralisma?

Kannski af sömu ástæðu og þeir sem mesta áherslu leggja á málrækt hafa enga málfræði lesið, samanber ónefndur málræktarklúbbur: þeim mun minna sem þú veist, þeim mun meira þvaðrarðu, vitandi kannski innst inni að hvað sem þú segir hefur það ekkert með málfræði að gera. Eðli tungumálsins hafnar afbyggingu. Í heimi afbyggingar væri texti ekki til.

Íslendingasögur á íslensku

Ég hef alltaf jafn gaman að því þegar menntskælingar koma á bókasafnið og biðja um Íslendingasögur á nútímaíslensku. Skelfingarsvipurinn á þeim þegar ég segi þeim að þetta sé nútímaútgáfan.

Ég held það sé of mikið gert úr því að það sé á færi Íslendinga að lesa handritin. Það er það bara almennt ekki. Samt er talað um þetta einsog það sé sambærilegt við að lesa Guðrúnu frá Lundi.

Annars væri skemmtilegt að prufa að láta krakka lesa stafrétta texta. Bara til að prufa.

Kenningar Einars Pálssonar

Ég hef oft staldrað við bækur Einars Pálssonar um íslenskt þjóðveldi og goðafræði á bókasafninu, velt fyrir mér hvers vegna enginn talaði um þær í íslenskuskor en aldrei árætt að lesa neina þeirra. Þær eru svo margar, efni þeirra svo fjölbreytt (að því er virtist) og titlarnir gáfu ekki beinlínis miklar vísbendingar um innihaldið.

Svo í dag rakst ég á wikipediugrein um Einar Pálsson og sé núna hvers vegna þessar ellefu eða svo bækur eru ekki lesnar spjaldanna á milli við íslenskuskor.

Íslenska goðaveldið í heiðni (930-1000) var hugsað sem endurspeglun himneskrar reglu. Þannig mátti líta á goðana 36 sem fulltrúa himinhrings, og til samans jafngiltu þeir konungi í goðfræðilegum skilningi. Einar taldi að goðarnir hefðu búið yfir hinni goðfræðilegu þekkingu sem fylgdi goðsagnalandslaginu. Einar gerði ennfremur ráð fyrir að germönsk heiðni hefði, líkt og önnur nálæg trúarbrögð, orðið fyrir áhrifum af speki pýþagóringa og platonista um að eðli heimsins, og þar með hins goðlæga hluta hans, væri fólgið í tölum og hlutföllum. Hann hélt því fram að þessi speki hefði legið að baki íslenska goðaveldinu og konungdæmum grannlandanna.

Gallinn við öll svona samanburðarfræði ætti flestum að vera augljós: ef íslenska goðaveldið var hugsað svona, hvar eru þá íslensku heimildirnar fyrir því? Þær eru nefnilega ekki til. Einar gaf sér einfaldlega, útfrá samanburði við samgermanskan menningararf og reyndar allt til Grikklands, að tilteknar hugmyndir – tiltekin heimsmynd – hefði erfst svo að segja óbreytt gegnum aldirnar þjóða á milli. Skoðum þetta nánar:

Mælingakenning Einars var tilraun hans til að sameina (a) það sem vitað er um norræna heiðni; (b) það sem álykta má af sambærilegum heimildum um forn trúarbrögð indó-evrópskra manna; (c) það sem vitað er um stjarnfræðikunnáttu fornþjóða og (d) þá innsýn í norræna goðafræði sem fæst með því að horfa á Íslendingasögurnar sem goðsagnir.

Atriði a) er einmitt það sem við skoðum sérstaklega við íslenskuskor – þær varðveittu heimildir sem til eru um norræna heiðni og hvað þær segja okkur. Rannsóknir á því sviði eru margvíslegar og fjölbreyttar. Atriði b) er svo eitthvað sem mér liggur við að segja að sé út í hött að bera saman við atriði a) til þess að öðlast betri skilning á því síðarnefnda. Það skiptir engu máli fyrir norræna goðafræði hverju var trúað austan við Kákasus fyrir meira en 5000 árum. Ekki frekar en Gilgameskviða segir okkur nokkuð um Snorra-Eddu. Það væri eðlilegt fyrir strúktúralíska rannsókn að setja upp töflu yfir lögmál goðsagna – einsog hefur verið gert – til að benda á að allar goðsagnir fylgi svipuðu mynstri, búi við svipaðar reglur og eigi sér jafnvel einhverja grunnfyrirmynd sem nú er glötuð. En það segir ekki endilega mikið um trú fólks á Íslandi á landnámsöld.

Sama gildir um atriði c), það einfaldlega gagnast okkur takmarkað að velta fyrir okkur stjarnfræðiþekkingu Súmera, Grikkja eða Rómverja í fornöld í því augamiði að varpa ljósi á íslenska menningu á miðöldum. Þar sem vantar heimildir má gera ráð fyrir ýmsu, það má til dæmis gera ráð fyrir að Snorri Sturluson hafi þekkt Gesta Danorum eftir Saxo Grammaticus þótt það standi hvergi. En við getum fjandakornið ekki haldið því fram að vegna stjarnfræðiþekkingar fornþjóða hafi sögusvið Íslendingasagna átt að:

endurspegla himneska reglu og vera jafnframt tímakvarði. Einfaldasta leiðin til þess er að hugsa sér miðju og taka þaðan mið af stjarnfræðilega marktækum punktum á sjóndeildarhring, s.s. höfuðáttum og sólarupprás og sólarlagi um sólstöður. Kennileiti á jörðu niðri sem tengjast þessum stefnum fá þannig goðfræðilega merkingu. Einar gerði ekki aðeins ráð fyrir goðsagnalandslagi af þessu tagi, heldur áleit að stærð þess hafi verið nákvæmlega skilgreind og útmæld. Hann áleit að fornmenn hafi hugsað sér það sem hring sem endurspeglaði sjóndeildarhring og himinhring (dýrahringinn). Þvermál hringsins skipti máli og átti að hafa verið 216.000 fet (um 64 km)

Hvað atriði d) varðar þá sé ég ekki samhengið milli þess að líta á Íslendingasagnir sem goðsagnir – sem þær klárlega eru – og að það segi okkur eitthvað um aðra texta sem bera í sér lítinn skyldleika við hina.

Ég tek fram að ég hef ekki lesið bækur Einars Pálssonar og að það er áreiðanlega margt áhugavert í þeim sem jafnvel gæti skipt máli fyrir íslensk og norræn fræði. En miðað við þessa litlu stikkprufu þá virðist mér afskaplega lítið vera af haldbærum gögnum rökstuddum viðunandi heimildum. Þetta eru bara hugmyndir einsog hver sem er gæti fengið og erfitt eða ómögulegt er að sanna eða afsanna. Og slíkar kenningar bera í sér lítið fræðilegt gildi.

Hjá tannlækninum

Ég hef átt það til að fara til tannlæknis síðastliðið ár.

Maður liggur þarna gersamlega varnarlaus í stólnum meðan tannlæknirinn er í keppni við sjálfan sig um hversu mörgum hlutum hann getur troðið upp í mann. Svo getur maður hlustað á útvarpið meðan blóðsletturnar ganga í flóðbylgjum yfir okkur báða.

Mér hættir aldrei að þykja tækin dálítið miðaldaleg þótt öðru máli gegni um tæknina. Svo er alltaf þarna stykkið sem lítur út einsog langur kveikjari með bláa ljósinu á endanum. Voða StarTreklegt. Hvað skyldi það gera? Ég hef alltaf á tilfinningunni að það geri ekki neitt. Sé bara þarna til að imponera sjúklinginn.

Í dag var ég deyfður í fyrsta sinn í hálfan annan áratug. Og hann deyfði mig svo duglega að ég fann ekki neitt. Gat þó brosað útí annað yfir gosbrunninum sem stóð uppúr mér. Svo var líka Lennon í útvarpinu sem er alltaf skemmtilegt.

Eftir tannlæknatímann fór ég í Bakarameistarann í Glæsibæ, sem er hvorki glæsilegur né þykja mér afurðir bakarans neitt sérlega meistaralegar. Ég keypti mér ciabatta með spægipylsu og allskyns jukki og kaffi með. Ég átti í vandræðum með að koma kaffibollanum uppað vörunum þarsem ég hafði enga tilfinningu í hálfu andlitinu og lék mér svo að því að finna bragðmuninn á samlokunni milli hægri og vinstri hliðar meðan innihaldið lak úr munnvikunum niður á Fréttablaðið mitt.

Á næsta borði sátu tvær konur og barn. Og barnið spurði þær varfærnislega af hverju maðurinn þarna væri svona skrýtinn. Og ég fékk samúðarfyllsta augnaráð sem ég hef fengið frá þeim öllum þarsem ég sat þarna með sósu makaða yfir andlitið og kaffi drjúpandi niður um lama munnvikið.

Og leið dálítið asnalega. Það var líka áður en ég tók eftir því að það blæddi ennþá úr tannholdinu á mér eftir aðfarirnar. Ég mun ekki beinlínis hafa verið frýnilegur. Þegar ég kom í vinnuna snerist þetta svo algerlega við. Þar var hlegið að mér. Mér leið eiginlega betur með það.

Þessi saga kostaði 15.000 krónur. Framlög yfir 500 krónum eru frjáls. Sendist í umslagi á Suðurgötu 78, 220 Hafnarfirði. Nei, ég nota ekki heimabanka. Það er nóg að bankarnir tortími þjóðfélaginu án þess ég hafi þá heim með mér líka.

Vingjarnleg ábending

Það er rétt að árétta að síðuhaldari vill halda því til haga sem sannara reynist. Ef það eru einhverjar umkvartanir, grunsemdir kvikna um annarlegar hvatir er búi að baki skrifum síðuhaldara eða efasemdir um ásetning hans, þá er honum bæði ljúft og skylt að svara öllum fyrirspurnum, séu þær rétt fram settar.

Síðuhaldara líka þó hvorki upphrópanir né dylgjur. Hafið það í huga og hugsið um hvað andarungar eru sætir í fimm mínútur, meðan þér dragið djúpt andann, áður en þér látið í ljósi vanhugsað álit yðar á persónu síðuhaldara eða innihaldi orða hans.

Áréttingu þessari er ekki sérstaklega beint að neinum einum, heldur hefur nauðsyn hennar síendurtekið opinberast sem heilagur andi frammi fyrir vitund síðuhaldara; annað hvort fyrir sakir þær, að hann er ófær um að skrifa á íslensku, eða því, að hann býr að lesendahóp sem er fyrirmunað að skilja íslensku einsog hún stendur án þess að bæta inn öllum sínum furðulegustu rangtúlkunum og hugarórum. Nema hvort tveggja sé.

En áréttingin stendur. Vinsamlegast lesið ekki milli línanna.

Tæpu ári síðar

Setið á kaffistofunni í Odda eldsnemma morguns, umræður um efnahagsmál í Íslandi í bítið. Bókhlöðudraugurinn leikur á als oddi utan við sitt náttúrlega habitat, (g)eipandi handahófskenndar upphrópanir uppúr samlokunni. Spurningin vaknar hvort æskilegt sé að bæta á bollann áður en haldið er yfir í Árnagarð.

Ek, Hlewagastir …

Ég hef ákveðið að berjast gegn snjáldurskinnustatusum með því að blogga reglulegar. Svo hagnýti ég mér skinnuna með því að tengja hana við bloggið til að auka lestur, fyrst enginn hefur enn boðið mér á Eyjuna.

Þið getið litið á þetta sem nýja byrjun. Í vetur verður mikið fjallað um námið í íslenskudeildinni.

Í dag sat ég minn fyrsta tíma í fjórða sinn í íslensku máli að fornu I. Guðrún Þórhalls fær alltaf sama kikkið út úr því að kynna aðalnámsbók námskeiðsins, Norrøn Grammatikk eftir Ragnvald Iversen, gefin út af Aschehoug sirka sjöþúsund fyrir krist (varðveitt í ólíkum gerðum á steintöflum frá Súmer og bautasteinum í Noregi – útgáfa hennar og túlkun er stöðugt ágreiningsefni spakviturra manna).

Í þetta sinn ákvað ég að sanka að mér allskyns ítarefni svo ég þurfi ekki að reiða mig algerlega á speki Iversens og eigin norskukunnáttu. Svo ég fór á bókamarkað í Árnagarði í leit að tiltekinni bók, og fann einar fjórar á sérstöku tilboðsverði, 3000 krónur. Þar sem ein þeirra er hvort eð er skyldulesning á næstu önn og kostar sjálf 3000 krónur sló ég til og keypti þær allar, þótt tvær þeirra nýtist mér varla – tvær (gamlar) lýsingar á nútímasetninga- og beygingarfræði.

Hinar tvær eru Fyrsta málfræðiritgerðin í ritstjórn Hreins Benediktssonar og Um íslenskar orðmyndir á 14. og 15. öld og breytingar þeirra úr fornmálinu eftir Björn K. Þórólfsson. Ég geri bara ráð fyrir því að þið hafið áhuga á þessu.

Svo keypti ég Samræður við söguöld eftir Véstein Ólason í enskri þýðingu (Dialogues with the Viking Age) á 600 kall í Eymundsson. Það var bara verið að gefa þetta. Alltaf þrengist í miðaldaskápnum mínum. Sem er ágætlega viðeigandi, fyrst ég hef ákveðið að helga mig miðöldunum. Þá skráði ég mig einnig í áfanga um dróttkvæði og annað slíkt. Svona svo ég drepist ekki alveg úr leiðindum meðan ég stúdera hvernig etunar varð að jötnar.

Merkilegur draumur

Í nótt dreymdi mig alveg furðulega.

Mér fannst sem ég væri staddur í Bóksölu stúdenta. Þar stóð Hannes Hólmsteinn við afgreiðsluborðið með Svartbók kommúnismans undir hendinni. Af einhverjum ástæðum gekk eitthvað treglega að koma bókinni í sölu. Þá segir Hannes, nokkuð gramur: „Þið vinstrimennirnir ættuð að lesa ykkar eigin spámann, Þórberg Þórðarson. Hann sagði: Hví skyldu menn amast við bókinni? Hún neyðir þig ekki til að lesa sig. Bækur eru saklausir hlutir, en rithöfundar eru ægilegar verur.“

Þá lítur einn kúnnanna upp úr bók sem hann var að skoða og segir: „Ég er ekki svo viss um að neinn sé að amast við bókinni, Hannes.“ Þá vaknaði ég.

Béa

Þá er béaritgerðin mín komin úr prentun, skylduskil í Hugvísindadeild og Þjóðarbókhlöðu að baki. Þá er bara að senda afurðina til leiðbeinanda sem kemur henni áleiðis til prófdómara. Ef að líkum lætur verð ég ekki felldur fyrir uppátækið. Ritgerðinni hef ég komið fyrir á þessari síðu vegna þess að ég trúi á að akademía sé almenningseign og að höfundarréttur eigi ekki við um fræðilegar greinar. Hana má lesa hér.

Ritgerðin er ekki fullkomin og ég veit nákvæmlega hvar veikleikar hennar liggja, ef nokkur nennir yfirhöfuð að gagnrýna hana.

Einingarnar mínar frá Árósum komu sömuleiðis í dag og samtals eru þetta 35 einingar í hús. Það þýðir að ég á eftir heilan vetur í fullu námi ef ég ætla að útskrifast næsta vor. Allajafna væri mér drullusama en núna hef ég fastákveðið að flytja til Árósa svo fljótt sem auðið er svo ég komist í framhaldsnám. Mér hafa þótt kringumstæður til grunnnáms á Íslandi alveg nógu ókræsilegar hingað til og ekki bætir hrunið og eftirköst þess úr skák. Það eru eiginlega engin skilyrði til náms eftir á Íslandi og það er annaðhvort að fara eða verða bókavörður það sem eftir er. Svo ég ætla að fara.

Svo ég sé fram á fullt nám í vetur ofaná allt að 70% starf á bókasafninu auk annarra smærri verkefna. Það geri ég fyrst og fremst til að lifa af. Svo borga ég skuldir eftir föngum og get þó ekki sagt að ég sé meðal stórlaxa í skuldabók þjóðarinnar. En ef ég ynni ekki svona mikið þá væri ég samt sem áður í verri málum en ég kann frá að segja. Þannig er nú það. Og sannast sagna veit ég ekki hvað yrði eiginlega um mig mitt í þessu öllu saman ef ég hefði ekki þetta haldreipi – að eftir ár get ég byrjað að gleyma öllum vandræðum mínum hér heima og hafið nýtt líf annarsstaðar, á allt öðrum forsendum, með glæný markmið – markmið sem ég hafði að leiðarljósi þegar ég hóf nám fyrir þrem árum en var löngu búinn að gefa uppá bátinn vegna þess að það var bara aldrei nokkur möguleiki á að þau gætu orðið að veruleika hérna.

Og það er þónokkurs virði að eiga sér skyndilega markmið, eitthvað til að stefna að. Þegar talað er um að eitthvað sé „svo 2007“ þá á það varla við um neinn almenning. Það var skítt að vera námsmaður 2006, 2007 og 2008 og það er langtum verra að vera námsmaður núna. Það hefur alltaf verið ömurlegt að vera námsmaður á Íslandi – öll þriðjaheimsrök afþökkuð. Og jájá, kannski er ekkert svo glæst að vera námsmaður í Danmörku heldur. En það er þó von þar. Og ég ætla mér að halda í hana. Ég skal miklu fremur lifa á núðlum þar heldur en hér.

Í mínu ungdæmi (varúð, íronía)

Mér finnst stundum gaman að þykjast vera gamli karlinn. Fyrir einhverjum árum sagði ég við táning að það skipti engu máli hvað hún segði, ég tæki ekki mark á svona krökkum sem væru fæddir eftir fall Berlínarmúrsins. Grey stelpan hélt ég meinti þetta og varð voða skömmustuleg.

Það er jú í sjálfu sér ekki neitt voðalega merkilegt að muna hvernig þjóðfélagið var fyrir tveim árum þótt fólk tali nú varla um neitt annað lengur. Einhvern tíma lék ég gamla karlinn í vinnunni og minnti á að fyrir ekki svo löngu fengust ekki einu sinni hamborgarar á Íslandi – fólk keypti sér einfaldlega nautahakk og bjó þá til. Og það datt engum í hug að setja ost á þá. Þá var það ekki hamborgari nema á honum væri Gunnarshamborgarasósa, kál, tómatar og gúrkur. Það var einfaldlega ekkert annað, að minnsta kosti ekki neinstaðar sem ég þekkti til. Og fyrir okkur viðrinin sem ekki vildum þetta? Þá var það Libby’s tómatsósa úr glerflösku. Einsog maður var orðinn helvíti laginn við að ná jukkinu úr henni. Það er gleymd list.

Pítsur voru annaðhvort heimagerðar eða Ömmupítsur. Pizza Hut kom fyrstur slíkra staða um eða eftir 1990. Venjulegur heimilismatur samanstóð oft, ef ekki af fiski og kartöflum, af unninni íslenskri kjötvöru og gufusoðnu grænmetisjukki, t.d. kálbögglar, fiskibollur, slátur, bjúgu, kjötbúðingur og svikinn héri. Stundum fékk maður kjúkling en það var meira til spari. Heimatilbúnir hamborgarar eða pítsur voru ekki á hverju strái en pylsur voru ágætis sárabót. Heilsubyltingin var nefnilega ekki hafin. Og ef maður vildi ekki matinn þá var talað um fátæku börnin í Afríku. Núna nægir kannski að benda á foreldrið sem eldaði matinn. Gosdrykkir voru ekki mikið á boðstólnum. Með matnum var ýmist mjólk eða djús úr Egilsþykkni. Og þetta nákvæmlega sama fékk maður á leikskólanum.

Börn átu nesti í skólum (en sú tilhugsun), fengu húslykla sex ára og flestum foreldrum nægði að þau létu vita af sér gegnum landlínukerfi Pósts og síma. Og oftast var alveg í lagi að sleppa því, foreldrarnir höfðu lag á að finna börnin sín með öðrum ráðum. Og ef börnin fundu ekki vini sína heima hjá sér fundu þau þá annarsstaðar; maður vissi alltaf nokkurnveginn hvar þá væri að finna.

Og Hagkaup, sem varð Nýkaup og svo aftur Hagkaup, beygðist: Hagkaup, Hagkaup, Hagkaup, Hagkaups í þá daga. Skrýtið sem það var. þá voru Ískóla, RC Cola, Sinalco, Seltzer og Tab ennþá vörumerki. Jón Páll seldi Svala, Laddi þótti fyndinn og trópíkarlinn var lifandi appelsína.

Og það er ekkert langt síðan þetta var svona. Ég myndi segja að þetta hafi byrjað að breytast milli 1992 og 1993 með auknu vöruúrvali, tölvuvæðingunni í kjölfarið og loks farsímavæðingunni sem skók mína kynslóð kringum 1999.

En það eina sem kom vinnufélögunum á óvart við þessa upptalningu var tómatsósan í glerflöskunum. Þau könnuðust við allt hitt, meira eða minna. En uppúr þessu hófust semsé þónokkrar samræður um mismunandi leiðir til að losa tómatsósu úr glerflösku: nota hníf, láta flöskuna undir heita bunu og guð má vita hvað. Og skyndilega fannst mér sem gamli karlinn hefði snúist við í höndunum á mér – hvernig gat fólk mögulega nennt því að sitja þarna diskúterandi tómatsósu í glerflöskum?

Endurómun upphafsins

Nú býðst lesendum Bloggsins um veginn að lesa Endurómun upphafsins endurgjaldslaust á netinu. PDF-skjalið er aðgengilegt hér.

Þá vek ég einnig athygli á því að upplýsingar um bækurnar mínar má finna hér, eða á spássíu hægra megin undir um bækurnar.

Fimmta alþjóðlega ljóðahátíð Nýhils

Nú í kvöld var fimmtu alþjóðlegu ljóðahátíð Nýhils þjófstartað með koverljóðakvöldi á Grand rokk. Á morgun verður hátíðin hinsvegar formlega sett í Norræna húsinu við hátíðlega athöfn klukkan fimm og um kvöldið klukkan níu verða sýnd myndljóð. Á föstudags- og laugardagskvöld verða upplestrar. Nánari upplýsingar um hvar og hvenær og hverjir lesa og hvaðeina fást hér. Sjálfur mun ég lesa efni af ýmsum toga úr væntanlegri bók.

Í tengslum við hátíðina er komið út sérstakt hátíðarhefti Tíuþúsund tregawatta í ritstjórn Hauks Más Helgasonar og Bryndísar Björgvinsdóttur. Þar í eru til að mynda ljóð og þýðingar á ljóðum eftir hátíðarskáldin. Einnig er komin út fimmta afbók Nýhils, Af steypu, í ritstjórn Kára Páls Óskarssonar og Eiríks Arnar Norðdahl. Einsog titillinn gefur til kynna er efni bókarinnar, greinar og ljóð og jafnvel ýmislegt annað, helgað konkretljóðlist. Þar í á ég sjálfur tvær þýðingar á greinum eftir Eugen Gomringer, svo ég haldi því til haga að þetta blogg fjallar fyrst og síðast um sjálfan mig.

Allir eru að sjálfsögðu velkomnir á hátíðina og mæli ég sterklega bæði með hinu sérlega hátíðarhefti Tregawattanna og Af steypu fyrir alla bók-, og kannski ekki síst, ljóðhneigða menn og konur. Ég veit ekki hvað þetta kemur til með að kosta en miðað við alla þá vinnu sem lögð var í hvorttveggja væri hérumbil hvaða prís hóflegur. Venju samkvæmt verða aðrar bækur skáldanna til sölu á upplestrarkvöldunum tveim, sem verða haldin í Tryggvagötu 11 (áður kosningamiðstöð VG). Og við ljóðabangsarnir hlökkum að sjálfsögðu til að sjá ykkur öll.

Óræða borgin

Ég ferðast alltaf til sömu borgar í draumum mínum, meira eða minna. Hverja ég hitti eða reyni að komast í samband við er mismunandi eftir því hvað borgin heitir hverju sinni.

Síðustu tvö skipti hefur hún heitið Árósar. Hún var samt ekkert líkari Árósum núna en þegar hún hét Jyväskylä eða þegar hún var ónefndur bær í Þýskalandi. Hún er alltaf eins. Og einhverra hluta vegna næ ég aldrei í manneskjuna sem ég fer til að hitta.

Mestur tími fer í að forðast allt hitt fólkið sem sækir í mig, fólk sem ég þekki frá fyrri tíð og býr nú í borginni án sjáanlegrar ástæðu. Þá fer ég alltaf á sama barinn, því þar hitti ég engan. Bjórinn kostar lítið og barþjónninn veit hvað ég heiti. Við tölum finnsku saman.

Meiri útgjöld

Svo virðist sem slagsmálum mínum við LÍN sé nú lokið með fullnaðarsigri lánasjóðsins eftir um átta mánaða þras. LÍN vinnur vegna þess að hann ber ekki ábyrgð á því hvort mér berast þau bréf sem hann sendir út. Pósturinn ber heldur ekki ábyrgð vegna þess að pósturinn ábyrgist bara ábyrgðarpóst.

Skemmtilegt hvernig fyrirtæki á borð við póstinn auglýsa vanhæfni sína með því að rukka aukalega fyrir að taka ábyrgð á að sendingar skili sér. Það er í raun ekkert annað en ohf-aður verndartollur. Ímyndið ykkur veitingastað þar sem þyrfti að múta þjóninum til að maturinn skilaði sér á rétt borð. Og þegar maturinn kæmi ekki væri enginn ábyrgur. Þú gætir bara sjálfum þér um kennt fyrir að láta hann fá peninga án tryggingar.

Segjum að ég keypti mér píanó og þyrfti að borga 10% ábyrgðartryggingu til að vera viss um að það sem ég fengi sent heim til mín væri ekki bara trékassi í laginu einsog píanó. Ef ég þyrfti að múta löggunni til að sektargreiðslur skiluðu sér örugglega lengra en í vasa þess sem rukkaði. Það væri nú meira þjóðfélagið.

Í tölvukerfi LÍN stendur að bréfið hafi verið sent. Sum okkar eru ekki svo geðveik að hafa tölvu tengda við póstkassann okkar til að sverja fyrir að tiltekin bréf hafi borist. En án slíkra sannana hef ég ekkert. Svo ég þarf víst að borga af láninu mínu sama hvað tautar og raular. Það má ég þakka skilvirkri póstþjónustu. Og þá vil ég spyrja hverjum ég þarf að múta til að ég skuldi ekki handrukkara óvart hálfa milljón um næstu mánaðamót.

Ferð í bankann

Einsog næstum því enginn sem ég veit um fékk ég ríflega endurgreiðslu frá skattinum. Hún barst mér í pósti í formi ávísunar sem ég arkaði sæll og glaður leikandi milli fingra mér með niður í banka fyrr í dag. Mér þykir yfirleitt leiðinlegt að þurfa að fara í bankann og sjá öll kreppuandlitin með kaffibollana og fékk hálfgert samviskubit yfir að vera að innleysa ávísun en ekki að öskra á þjónustufulltrúann að henni væri helvítis nær að gera mig gjaldþrota, ég gæti sko fundið hana í símaskránni, rispað bílinn hennar og hengt heimilisköttinn uppá snúru.

Að vísu sá ég engan gera það heldur svo ég fékk ekkert alltof mikið samviskubit.

Þvert á móti leit ég vígreifur kringum mig, hló mínu hæverskasta og gjóaði augunum að fálmandi gjaldkera svo hún vissi að hér færi maður með fjármálavit. Þegar röðin kom að mér skellti ég ávísuninni með flötum lófa á gljáfægt marmaraborðið og hallaði eilítið undir flatt á sama tíma og ég skilmerkilega renndi bevísinu mjúklega en glottandi í átt til frúarinnar sem stóðst ekki mátið að gapa af andakt. Hún hafði nefnilega ekkert fengið að gapa af andakt þann daginn. Hver var þessi dularfulli en kynþokkafulli maður?

- Góðan dag, sagði ég og rétti fram kortið mitt. Ég vil leysa þessa ávísun út.
- Jú, góðan daginn. Viltu leggja upphæðina inn á þennan reikning? Hún potaði í kortið mitt.
- Já takk.
- Renndu því bara í gegn, sagði hún þá og bandaði í áttina að einhverju ógnarskelfilegu apparati sem stóð framan við búrið sem hún sat í. Ég renndi kortinu í gegn.
- Viltu að skattstjóri leggi þetta beint inná reikninginn þinn?
- Ha? sagði ég og fálmaði innundir jakkann eftir beiðni sem fylgdi með ávísuninni. Þar stóð skýrum stöfum að ef ég vildi fá millifært beint frá skattinum yrði ég að fylla út beiðnina og koma til ríkisféhirðis.
- En, en … þarf ég þá ekki að tala við ríkisféhirði?
- Nei, ég er að bjóða þér þetta.
- Ég verð að játa að ég skil ekki alveg muninn á hvort skatturinn geri það eða þú gerir það. Getur þú ekki bara gert það? Ég var farinn að roðna og rugga mér í lendunum einsog barn sem er við það að öskra af því mamma vill ekki gefa því farsíma.
- Sko! stafaði hún ofaní mig. Viltu fá þetta greitt INNÁ reikninginn þinn, EÐA viltu fá ávísun senda í pósti?
- Uh, en þetta ER ávísunin sem ég fékk senda í pósti! umlaði ég veiklulega og potaði í ávísunina. Ég horfði á gjaldkerann einsog sokkar stæðu úr nösum hennar. Gjaldkerinn horfði á mig einsog ég væri geðveikur.
- Jú takk, gafst ég upp. Ég vil fá þetta greitt inná reikninginn takk. Gjaldkerinn virtist anda léttar. Skaut samt að mér illyrmislegu augnabliki við og við meðan hún pikkaði taktfasta gjaldeyrisrúmbuna á lyklaborð tölvunnar. Rétti mér svo kvittun fyrir færslunni og bauð mér að eiga góðan dag. Lokaði svo borðinu með einkennilega geðshræringu í svipnum. Hún hélt áfram að líta við endrum og sinnum sem hún stikaði niður ganginn uns hún tók á rás öskrandi útúr bankanum tætandi hár sitt.

Og ég skil eiginlega ekki alveg hvers ég átti að gjalda. Okkur er ekki öllum gefið slíkt fjármálavit. Annars værum við líklega öll gjaldkerar í banka.

„Flótti skollinn á í heilbrigðisstétt“

Sumir eru svo dæmalaust vitlausir að þeir ná aldrei að verða spunameistarar. Samkvæmt sömu lógík hlýtur námsleyfi Gísla Marteins í Skotlandi að vera til marks um flótta úr Sjálfstæðisflokknum, eða hvað?

Enn af Árósum – og umferðarmenningu

Eitt það fyrsta sem fór að ergja mig þegar ég kom heim í síðustu viku er umferðarmenningin á höfuðborgarsvæðinu. Ég hef lengi haft þann draum að komið yrði á laggirnar léttlestakerfi eða metró á stór-Reykjavíkursvæðinu með miðstöð við Kringluna. Stoppin yrðu fá: Hamraborg, Garðatorg, Fjörður. Við Fjörð væri hægt að skipta yfir í lestina til Keflavíkur. Frá Firði færi lestin áfram með viðkomu við IKEA, Smáratorg, Mjódd og Skeifu með endastöð við Kringluna.

Þetta verður aldrei að veruleika. Ef ekki væri fyrir núverandi vandamál þá yrðu bara einhver önnur ljón á veginum. Þá skortir almennt framsýni í þessum málum á Íslandi. Eini stjórnmálamaðurinn mér vitandi sem hefur pælt í þessum málum er Árni Þór Sigurðsson. Menn skyldu hlusta betur á slíkar hugmyndir.

Nú gladdi mig á hinn bóginn talsvert nokkuð sem ég las á dönsku Wikipediu áðan. Til að stemma stigu við aukinni bílnotkun og sporna við vandamálum þar að lútandi (bílaumferð er semsé ekki orðin að vandamáli enn) hafa borgaryfirvöld í Árósum komið á laggirnar nefnd sem fjalla skal um skipulagningu og uppbyggingu léttlestakerfis þar í borg. Fyrsta sporið verður vígt 2015 og tekur hringinn frá aðallestastöðinni með viðkomu á Nørreport, Randersvej, Lisbjerg, Lystrup og Grenå, og dekkar þannig vel ríflegan hluta af norðurbænum með tveim stoppum hvoru sínu megin við miðbæinn.

Og þetta er aðeins fyrsta spor af fleirum. Sem er auðvitað ekkert annað en tær snilld. Það væri óskandi að borgaryfirvöld Reykjavíkur væru svona framsýn.

Århus V

Þá er ég kominn heim frá Árósum. Get ekki sagt að ég sé því neitt sérstaklega feginn, glaður hefði ég lengt í miðanum mínum og verið framyfir helgi. Eða bara sleppt því að koma aftur. En það skipti mig meira máli að mæta í jarðarför en að liggja í leti við Árósaá og drekka bjór.

Ég var þegar búinn að gleyma því hvað Reykjavík er þrátt fyrir allt falleg. Hafði samt á tilfinningunni að ég stæði öðru fremur utan við gluggann horfandi inn. Við hliðina á Árósum er Reykjavík dálítið einsog apabúrið í Zoologiske.

Talandi um skepnur þá er dýraríkið þarna eystra dálítið skemmtilegt. Bara við kollegíið mitt sá ég íkorna, héra og broddgelti. Stundum sá ég líka haltrandi ketti eftir misheppnaðan víking gegn síðastnefndu. Við Moesgård sá ég dauða moldvörpu. Inni í Moesgård sá ég 2200 ára gamlan Dana, dauðan sem betur fer. Svo í gær tók ég S-lestina frá Höfuðbana út til Husum þar sem ég sat heima hjá Degi Snæ langt fram á kvöld, drakk bjór og fylgdist með leðurblökum.

Svo kemur maður heim til Íslands og sér bara venjulega bavíana. Til að finna aðra eins vitleysu þarf að leita út til Danmerkur aftur. Þá á ég að sjálfsögðu við sjónvarpsþættina Klovn.

Århus IV

Ég stóðst prófið. Ég fékk af algerri rælni sömu spurningu og ég fékk fyrir tveim árum í goðafræði Snorra-Eddu í HÍ, semsé, um heimildargildi Snorra-Eddu, Eddukvæða og annarra sambærilegra texta, svosem Gesta Danorum, Ynglinga sögu, Völsunga sögu o.s.frv.

Eftir prófið spurði kennarinn hvort ég væri ekki örugglega búinn að fá allar upplýsingar viðvíkjandi námsdvöl við Árósa og hvort ég ætlaði ekki örugglega að koma. Það er semsé offisjalt, þótt ég hafi ekki opinberlega sótt um ennþá; ég er að flytja til Árósa í fyrsta lagi á næsta ári, síðasta lagi því þarnæsta.

Hér er boðið uppá svokallað 4+4 kerfi. Fyrri helmingur er BA gráða til þriggja ára, fjögurra að vísu í mínu tilfelli, og svo til eins árs í meistaranámi. Ef ég hætti eftir eitt ár fengi ég gagnslausa diplómu sem segði að ég hefði lokið ble námi við bla skóla og kynni því að hossa mér á róluvelli fræðanna svo lengi sem enginn stærri og sterkari, feitari og frekari kæmi mér nærri.

Að loknu þessu eina ári myndi ég skila inn einskonar drögum að doktorsrannsókn fyrir fakúltetið að synja eða samþykkja. Að fengnu samþykki nýtti ég seinni fjögur árin til rannsókna, kennslu og fræðaskrifa. Og að fimm árum loknum fengi ég PhD. í norrænum fræðum, kennsluréttindi og mögulega fasta stöðu.

Og ég er bara andskotans ekkert viss um hvort ég hafi nokkurn einasta áhuga á að koma aftur að loknum þeim fimm árum. Engin furða svosem, Ísland er álíka aðlaðandi og Zimbabwe um þessar mundir, og ég hef allt sem ég þarf hér. Að undanskildum elsku vinum mínum. Nenniði ekki bara að flytja með mér?

Århus III

Ef Kaupmannahöfn má að einhverju leyti líkja við Reykjavík þá eru Árósar svona dálítil Akureyri (ég viðurkenni að þessi samanburður er fullkomnlega ósanngjarn, en það verður að hafa það). Hér liggur háskólinn uppá hæðinni og í stað aflíðandi andapollsins er feiknarstór garður milli háskóla og miðbæjar með stöðuvatni, trjám og lautartúrandi stúdentum.

Að vísu lýkur þar samanburði við Akureyri. Kaupmannahöfn, utan að hún er „fyrir sunnan“, er hraðskreiðari höfuðborg sem inniheldur alltof marga Íslendinga. Þarmeð líkur samanburði við Reykjavík.

Í síðustu færslu sagðist ég hafa hug á að flytja hingað. Árósar er nægilega lítil borg til að stemningin hérna sé tiltölulega róleg og nægilega stór til að innihalda fjölbreytt menningarlíf. Ólíkt Reykjavík er samgangur milli stúdenta mikill. Þar er kampus, ólíkt í Reykjavík, með stúdentakjallara sem bæði er ólíkt skemmtilegri en sá gamli heima fyrir utan að vera aktúelt til. Stúdentakjallarinn er líklega það eina sem hægt er að sakna við HÍ.

Að félagslífinu undanskildu býður námið sjálft uppá miklu meiri möguleika hér en heima. Hér get ég tekið próf í norrænum fræðum og ráðið námsleiðinni algerlega sjálfur. Ég þarf semsé ekki að hafa áhyggjur af leiðinlegum skyldukúrsum í póstmódernískri hringavitleysu. Eina sem ég hef áhyggjur af er hvort ég fengi yfirleitt vinnu þegar og ef ég kæmi aftur, nokkuð sem ég þyrfti ekki að hafa áhyggjur af hér.

Þetta eru bara svona smástiklur, til að skýra betur síðustu færslu. En það er margt fleira sem kemur til. Og það er margt sem ég myndi sakna að heiman. En þetta er semsé möguleiki. Það gæti farið svo að ég flyttist hingað. Og ég get ekki annað sagt en ég yrði því feginn.

Århus II

Ég hef sent inn óformlega fyrirspurn um hvernig meistaranámi í norrænum fræðum er háttað hér úti. Ég finn hvernig fargi er af mér létt og hef ekki nokkra löngun til að koma heim aftur.

Neyðist þó að vísu til að klára háskólann heima fyrst.

Það er allt í bili.

Århus

Skrifað í Leifsstöð kl. fimm að morgni þess fimmtánda:

Leifsstöð, eini staður á Íslandi þarsem enginn er alkóhólisti. Hér drekka allir klukkan fimm á morgnana án þess að nokkur þyki þeir verri. En utan Leifsstöðvar eru allir alkóhólistar, jafnvel þeir sem aldrei hafa drukkið.

Ég veit ekki hvort það er svefnleysið mín megin eða andleysið í sófunum aftanvið mig en mér finnst ég vera kominn vel á veg með að fá raðheilablóðfall. Einhverjir snillingar á leiðinni á Hróarskeldu. Töluðu í fimm mínútur um pantverð á dósum og flöskum. Guð minn góður.

Mér finnst ég vera nokkuð oft hérna, einhverra hluta vegna. Ég var síðast hér í janúar, þaráður í október, þará undan í júlí. Og það verður bara að segjast að ég er orðinn nokkuð þreyttur á vistinni hérna í Leifsstöð. Það er ekki sama stemningin sem var.

Samt er þetta besta flugstöð í Evrópu á eftir Vantaaflugvelli í Finnlandi. Það segir að vísu meira um hinar flugstöðvarnar en þessar tvær. Þetta eru líka einu tvær flugstöðvarnar sem hafa reykingasvæði. En það segir líklega meira um mig en flugstöðvarnar.

En nú er ég semsé kominn til Árósa. Hélt að lestarferðinni ætlaði aldrei að ljúka. Hún tók þrjá og hálfan tíma, og það eftir svefnlausa nótt, þriggja tíma flug og klukkutímabið niðri á lestarpalli vegna þess að ég missti af fyrstu lestinni. Eini kosturinn var að ég þurfti ekki að skipta um lest. Það leiðinlegasta sem ég veit er að skipta um lest.

Það er gasalega fallegt hérna. Fór í dag og skoðaði Den Gamle By sem er einskonar Árbæjarsafn þeirra Árósarbúa. Þar safna þeir saman gömlum húsum hvaðanæfa að í Danmörku sem annars hefðu verið rifin, þarmeðtalið eitt feiknarstórt frá Kaupmannahöfn. Það elsta sem ég man eftir er frá 1700 og eitthvað.

Það fylgdi öskubakki með herberginu mínu og það hlýtur að vera stærsti kosturinn við að nema í Danmörku. Úti í Fakta kostar ódýrasti bjórinn, sem heitir Dansk Pilsner og er vel að merkja ágætur, aðeins 5 krónur per 50 cl. dós. Svo ég er ansi vel settur. Keypti inn morgunmatarbirgðir til að endast út vikuna, plús pylsupakka, sinnepsflösku og tvær dósir af ofangreindu. Kostaði ekki nema tvöþúsundkall. Svo það er ekkert kreppuvæl á þessum bæ.

Að vísu keypti ég mér bjór í miðbænum í dag sem kostaði tæpan þúsundkall – með stúdentaafslætti. En það geri ég ekki aftur.

Mikið djöfull er fínt að vera hérna. Allt námsefni er að vísu á ensku sem er algert eip.

Ég afsaka fábreytnina í þessum texta og hve óskáldlegur hann er. Þetta er bara skýrsla. Þið getið vænst frekari útlistana af þessu tagi á þessum síðum næstu tæpu tvær vikurnar, því í fábreytni Árósaraftansins mun ég talsvert dveljast við tölvuna milli þess sem ég les forna texta. En hér lýkur skýrslunni í bili.